მასალათა გამძლეობა
(ახალი გვერდი: '''მასალათა გამძლეობა''' – მექანიკის დარგი, რომელიც შეისწავლი...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''მასალათა გამძლეობა''' – მექანიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის გარე ძალების მოქმედებით სხეულში წარმოშობილ შიგა ძალებს დეფორმაციებს. | + | '''მასალათა გამძლეობა''' – [[მექანიკა|მექანიკის]] დარგი, რომელიც შეისწავლის გარე ძალების მოქმედებით [[სხეული (გეომეტრიული)|სხეულში]] წარმოშობილ შიგა ძალებს [[დეფორმაცია|დეფორმაციებს]]. |
| − | მასალათა გამძლეობის | + | მასალათა გამძლეობის [[თეორია]]ში ერთ-ერთი პირველი ნაშრომია [[გალილეი გალილეო|გალილეის]] [[ტრაქტატი]] – „საუბრები და მათემატიკური დამტკიცება, რომელიც ეხება მეცნიერების ორ ახალ დარგს“ (1638). ერთ-ერთი ამ ახალი დარგებიდან იყო მასალათა გამძლეობის თეორია. აქ მან პირველმა დააყენა საკითხი გარე ძალების [[მოქმედება (მათემატიკური)|მოქმედებისას]] ღეროს წინააღმდეგობის შესაფასებლად [[ანალიზი (მათემატიკა)|ანალიზური]] [[გამოთვლა (მათემატიკა)|გამოთვლების]] ჩატარების აუცილებლობაზე. იგი იხილავს [[ღერო (ძელი)|ღერო]]ს გაჭიმვისა და [[ძელი|ძელის]] გრეხის [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანებს]], აკეთებს გარკვეულ თეორიულ დასკვნებს, რომელთაგან ზოგიერთი მცდარი იყო, რადგანაც არ ითვალისწინებდა [[დრეკადობა|დრეკადობის]] მოვლენას. |
დრეკადობის მოვლენა ექსპერიმენტულად აღმოაჩინა რ. ჰუკმა (1678) და მანვე ჩამოაყალიბა დრეკადობის ძირითადი კანონი - დრეკადი სხეულის დეფორმაცია პირდაპირპროპორციულია მასზე მოდებული დატვირთვისა. | დრეკადობის მოვლენა ექსპერიმენტულად აღმოაჩინა რ. ჰუკმა (1678) და მანვე ჩამოაყალიბა დრეკადობის ძირითადი კანონი - დრეკადი სხეულის დეფორმაცია პირდაპირპროპორციულია მასზე მოდებული დატვირთვისა. | ||
| − | XVIII ს-ში ინტენსიურად იწყება ძელების გაჭიმვის, ღუნვის და გრეხის ამოცანების ამოხსნა, სადაც უკვე ითვალისწინებენ მასალათა დრეკად თვისებებს. მასალათა გამძლეობის ამოცანების კვლევის ანალიზური მეთოდების განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს ძმებმა იაკობ და იოჰან ბერნულებმა, | + | XVIII ს-ში ინტენსიურად იწყება [[ძელი|ძელების]] გაჭიმვის, [[ღუნვა|ღუნვის]] და გრეხის ამოცანების [[ამოხსნა]], სადაც უკვე ითვალისწინებენ მასალათა დრეკად თვისებებს. მასალათა გამძლეობის ამოცანების კვლევის ანალიზური მეთოდების განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს ძმებმა [[იაკობ ბერნული|იაკობ]] და [[იოჰან ბერნული|იოჰან ბერნულებმა]], [[ბერნული დანიელ I|დანიელ ბერნულმა]], [[ეილერი ლეონარდ|ეილერმა]], [[ლაგრანჟი ჟოზეფ ლუი|ლაგრანჟმა]], პარანმა, კულონმა და სხვა. |
მიმდინარე ცვლილება 12:57, 1 აპრილი 2024 მდგომარეობით
მასალათა გამძლეობა – მექანიკის დარგი, რომელიც შეისწავლის გარე ძალების მოქმედებით სხეულში წარმოშობილ შიგა ძალებს დეფორმაციებს.
მასალათა გამძლეობის თეორიაში ერთ-ერთი პირველი ნაშრომია გალილეის ტრაქტატი – „საუბრები და მათემატიკური დამტკიცება, რომელიც ეხება მეცნიერების ორ ახალ დარგს“ (1638). ერთ-ერთი ამ ახალი დარგებიდან იყო მასალათა გამძლეობის თეორია. აქ მან პირველმა დააყენა საკითხი გარე ძალების მოქმედებისას ღეროს წინააღმდეგობის შესაფასებლად ანალიზური გამოთვლების ჩატარების აუცილებლობაზე. იგი იხილავს ღეროს გაჭიმვისა და ძელის გრეხის ამოცანებს, აკეთებს გარკვეულ თეორიულ დასკვნებს, რომელთაგან ზოგიერთი მცდარი იყო, რადგანაც არ ითვალისწინებდა დრეკადობის მოვლენას.
დრეკადობის მოვლენა ექსპერიმენტულად აღმოაჩინა რ. ჰუკმა (1678) და მანვე ჩამოაყალიბა დრეკადობის ძირითადი კანონი - დრეკადი სხეულის დეფორმაცია პირდაპირპროპორციულია მასზე მოდებული დატვირთვისა.
XVIII ს-ში ინტენსიურად იწყება ძელების გაჭიმვის, ღუნვის და გრეხის ამოცანების ამოხსნა, სადაც უკვე ითვალისწინებენ მასალათა დრეკად თვისებებს. მასალათა გამძლეობის ამოცანების კვლევის ანალიზური მეთოდების განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს ძმებმა იაკობ და იოჰან ბერნულებმა, დანიელ ბერნულმა, ეილერმა, ლაგრანჟმა, პარანმა, კულონმა და სხვა.
