პაპენი ფრანც ფონ
(→წყარო) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 2: | ხაზი 2: | ||
'''ფრანც ფონ პაპენი''' – (1879-1969), [[გერმანია|გერმანიის]] პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი, [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ერთ-ერთი უმთავრესი [[სამხედრო დამნაშავეები|სამხედრო დამნაშავე]]. | '''ფრანც ფონ პაპენი''' – (1879-1969), [[გერმანია|გერმანიის]] პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი, [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს ერთ-ერთი უმთავრესი [[სამხედრო დამნაშავეები|სამხედრო დამნაშავე]]. | ||
| − | [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დასაწყისში იყო ვაშინგტონში გერმანიის საელჩოს სამხედრო [[ატაშე]], ხელმძღვანელობდა გერმანიის [[ჯაშუშობა|ჯაშუშურ]] მოღვაწეობას [[აშშ]]-სა და [[მექსიკა]]ში; 1915 წლის დეკემბერში აღმოაჩინა ამერიკის დაზვერვამ და | + | [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს დასაწყისში იყო ვაშინგტონში გერმანიის საელჩოს სამხედრო [[ატაშე]], ხელმძღვანელობდა გერმანიის [[ჯაშუშობა|ჯაშუშურ]] მოღვაწეობას [[აშშ]]-სა და [[მექსიკა]]ში; <br /> |
| − | გერმანიის ელჩი [[თურქეთი|თურქეთში]] | + | 1915 წლის დეკემბერში აღმოაჩინა ამერიკის დაზვერვამ და ქვეყნიდან გააძევა. <br /> |
| − | გადასცეს. 1947 წლის იანვარში ნიურნბერგში გერმანიის სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა; ვადაზე ადრე გათავისუფლების შემდეგ | + | 1920-28 და 1930-32 იყო [[პრუსია|პრუსიის]] ლანდტაგის დეპუტატი კათოლიკური პარტიიდან; მჭიდროდ იყო დაკავშირებული გერმანიის მრავალ სამრეწველო მაგნატთან, მათ შორის, ტისენთან, კრუპთან, კლეკსერთან. აგრეთვე, გერმანიის პრეზიდენტ ჰინდენბურგთან; <br /> |
| + | 1932 წლის 1 ივნისს ჰინდენბურგმა რაიხსკანცლერად დანიშნა; იმავე დღეს რაიხსტაგი დაითხოვა [[ჰიტლერი ადოლფ|ჰიტლერი]]ს დაპირების სანაცვლოდ, რომლითაც იგი მის მთავრობას ხელშეწყობას დაჰპირდა. გარდა ამისა, ჰიტლერის მოთხოვნით, ოფიციალურად დართო ნება სს-ისა და სა-ს [[ფაშიზმი|ფაშისტური]] ორგანიზაციების არსებობას; 1932 წლის არჩევნებში ფაშისტების დამარცხების შემდეგ, მტკიცედ გაილაშქრა სოციალ-დემოკრატების მონაწილეობით კოალიციური მთავრობის შექმნის წინააღმდეგ და თანამდებობიდან გადადგა, რითაც გზა გაუხსნა ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლას. <br /> | ||
| + | 1933 წლის 30 იანვარს ჰიტლერმა ჩამოაყალიბა კაბინეტი, რომელშიც პაპენმა ვიცე-კანცლერისა და ზაარის ოლქის საქმეების რწმუნებულის პოსტი დაიკავა: <br /> | ||
| + | 1939-44 იყო გერმანიის ელჩი [[თურქეთი|თურქეთში]]; <br /> | ||
| + | 1945 წლის აპრილში მოკავშირეების ჯარებმა დააპატიმრეს და საერთაშორისო ტრიბუნალს გადასცეს. <br /> | ||
| + | 1947 წლის იანვარში ნიურნბერგში გერმანიის სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა; <br /> | ||
| + | ვადაზე ადრე გათავისუფლების შემდეგ გამოაქვეყნა „მემუარები“ (1952). | ||
მიმდინარე ცვლილება 15:43, 27 სექტემბერი 2024 მდგომარეობით
ფრანც ფონ პაპენი – (1879-1969), გერმანიის პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი, მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი უმთავრესი სამხედრო დამნაშავე.
პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში იყო ვაშინგტონში გერმანიის საელჩოს სამხედრო ატაშე, ხელმძღვანელობდა გერმანიის ჯაშუშურ მოღვაწეობას აშშ-სა და მექსიკაში;
1915 წლის დეკემბერში აღმოაჩინა ამერიკის დაზვერვამ და ქვეყნიდან გააძევა.
1920-28 და 1930-32 იყო პრუსიის ლანდტაგის დეპუტატი კათოლიკური პარტიიდან; მჭიდროდ იყო დაკავშირებული გერმანიის მრავალ სამრეწველო მაგნატთან, მათ შორის, ტისენთან, კრუპთან, კლეკსერთან. აგრეთვე, გერმანიის პრეზიდენტ ჰინდენბურგთან;
1932 წლის 1 ივნისს ჰინდენბურგმა რაიხსკანცლერად დანიშნა; იმავე დღეს რაიხსტაგი დაითხოვა ჰიტლერის დაპირების სანაცვლოდ, რომლითაც იგი მის მთავრობას ხელშეწყობას დაჰპირდა. გარდა ამისა, ჰიტლერის მოთხოვნით, ოფიციალურად დართო ნება სს-ისა და სა-ს ფაშისტური ორგანიზაციების არსებობას; 1932 წლის არჩევნებში ფაშისტების დამარცხების შემდეგ, მტკიცედ გაილაშქრა სოციალ-დემოკრატების მონაწილეობით კოალიციური მთავრობის შექმნის წინააღმდეგ და თანამდებობიდან გადადგა, რითაც გზა გაუხსნა ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლას.
1933 წლის 30 იანვარს ჰიტლერმა ჩამოაყალიბა კაბინეტი, რომელშიც პაპენმა ვიცე-კანცლერისა და ზაარის ოლქის საქმეების რწმუნებულის პოსტი დაიკავა:
1939-44 იყო გერმანიის ელჩი თურქეთში;
1945 წლის აპრილში მოკავშირეების ჯარებმა დააპატიმრეს და საერთაშორისო ტრიბუნალს გადასცეს.
1947 წლის იანვარში ნიურნბერგში გერმანიის სასამართლომ 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა;
ვადაზე ადრე გათავისუფლების შემდეგ გამოაქვეყნა „მემუარები“ (1952).
