ნუნი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''ნუნი''' – ''(ეგვ.)'' დაუსაბამო ოკეანე, რომლის წიაღში ჩაისახნენ ღმერთები, ჯერ პირველი წყვილი და მერე ყველა სხვა ღმერთი, რომლებმაც შეადგინეს ჰერმოპოლისის (თოთის ქალაქის) ღმერთთა რვეული.  
+
'''ნუნი''' – (ეგვ. Nn), პირველყოფილი ქაოსური წყლები, რომლებიც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა.  
  
ეგვიპტის სხვადასხვა მხარეში ნუნის გენეალოგია განსხვავებული იყო: ჰელიოპოლისში მისი უპირველესი ნაშიერი იყო [[ათუმი]], რომელმაც მითოსის მიხედვით თავისი თავი წარმოშვა. ჰელიოპოლისის ღმერთთა ცხრეულის თავი, მემფისში გაიგივებული იყო [[ფთახი|ფთახთან]], თებეში – [[ამონი|ამონთან]]. ნუნიდან ამოიზარდა [[ბორცვი (პირველყოფილი)|პირველქმნილი ბორცვი]] სამყაროს ემბრიონი, პირველსაწყისი, საიდანაც შემდეგ წარმოიშვა ხმელეთი და მთელი კოსმოსი. ქვეყნის დასასრულს ყოველი ქმნილება – მთელი კოსმოსი ისევ ნუნის წყლებს დაუბრუნდება. ერთ ტექსტში ათუმი ამბობს: „მე მოვსპობ ყველაფერს, რაც შევქმენი. ქვეყნიერება ოკეანედ (ნუნ) და დაუსაბამოებად გადაიქცევა, როგორც იყო“.
+
თითქმის ყველა ეგვიპტური კოსმოგონიის თანახმად, სამყაროს შემოქმედი [[ნუნი]]დან წარმოიშობოდა. [[მემფისი]]ს კოსმოგონიაში შემოქმედი ღვთაება, პტახი, თავად იყო გაიგივებული ნუნთან. ჰერმოპოლისის ოგდოადაში ნუნი თავის მდედრობით მეწყვილესთან [[ნუნეტი|ნუნეტთან]] ერთად ღმერთების პირველ წყვილს ქმნის. ჰელიოპოლისში [[ატუმი]] ნუნიდან წარმოიქმნა. მაგრამ ნუნს ეძახდნენ „ღმერთების მამას“ მხოლოდ იმიტომ, რომ ის პასიურად არსებობდა ყველაზე და ყველაფერზე ადრე. სამყაროს შექმნასთან მას არავითარი კავშირი არ ჰქონდა. ის იყო ინერტული მატერია, რომელშიც ჩაისახა პირველი აქტიური ძალა შემოქმედი ღვთაება. უფრო გვიანდელ [[ტექსტი|ტექსტებში]] მისი სახელი „პასიურობასთან“, „ინერტულობასთან“ არის დაკავშირებული. სანამ „პირველი ჯერი“ დადგებოდა, [[დემიურგი]] ნუნის წყლებში განისვენებდა (ეგვიპტელები სამყაროს შექმნის მომენტს „პირველ ჯერს“ ეძახდნენ, რადგან მათი წარმოდგენით სამყაროს მარადიულობა „პირველი ჯერის“ გამეორებაზე და სამყაროს განახლებაზე იყო დამოკიდებული). „პირველი ჯერის“ მომენტში დემიურგი საკუთარი ძალისხმევით შორდებოდა ნუნს და იწყებდა სამყაროს შექმნას. მაგრამ ეგვიპტელის წარმოდგენით, ნუნის არსებობა არ წყდებოდა სამყაროს შექმნის და წესრიგის დამყარების შემდეგ. ის გარს იყო შემოვლებული სამყაროს, და სამყარო და წესრიგი მის შიგნით არსებობდა. ნუნი იყო ვარსკვლავების ზემოთ და მიწისქვეშეთის უფსკრულის ძირში. მზე ყოველ ღამეს ნუნში ეშვებოდა, რომ იქიდან ყოველ დილას განახლებული აღზევებულიყო.
  
  
  
== წყარო ==
+
==წყარო==
[[მითოლოგიური ენციკლოპედია ყმაწვილთათვის]]  
+
[[ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია]]
 +
[[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]
  
 
[[კატეგორია:მითოლოგია]]
 
[[კატეგორია:მითოლოგია]]

18:57, 3 ნოემბერი 2024-ის ვერსია

ნუნი – (ეგვ. Nn), პირველყოფილი ქაოსური წყლები, რომლებიც სამყაროს შექმნამდე არსებობდა.

თითქმის ყველა ეგვიპტური კოსმოგონიის თანახმად, სამყაროს შემოქმედი ნუნიდან წარმოიშობოდა. მემფისის კოსმოგონიაში შემოქმედი ღვთაება, პტახი, თავად იყო გაიგივებული ნუნთან. ჰერმოპოლისის ოგდოადაში ნუნი თავის მდედრობით მეწყვილესთან ნუნეტთან ერთად ღმერთების პირველ წყვილს ქმნის. ჰელიოპოლისში ატუმი ნუნიდან წარმოიქმნა. მაგრამ ნუნს ეძახდნენ „ღმერთების მამას“ მხოლოდ იმიტომ, რომ ის პასიურად არსებობდა ყველაზე და ყველაფერზე ადრე. სამყაროს შექმნასთან მას არავითარი კავშირი არ ჰქონდა. ის იყო ინერტული მატერია, რომელშიც ჩაისახა პირველი აქტიური ძალა შემოქმედი ღვთაება. უფრო გვიანდელ ტექსტებში მისი სახელი „პასიურობასთან“, „ინერტულობასთან“ არის დაკავშირებული. სანამ „პირველი ჯერი“ დადგებოდა, დემიურგი ნუნის წყლებში განისვენებდა (ეგვიპტელები სამყაროს შექმნის მომენტს „პირველ ჯერს“ ეძახდნენ, რადგან მათი წარმოდგენით სამყაროს მარადიულობა „პირველი ჯერის“ გამეორებაზე და სამყაროს განახლებაზე იყო დამოკიდებული). „პირველი ჯერის“ მომენტში დემიურგი საკუთარი ძალისხმევით შორდებოდა ნუნს და იწყებდა სამყაროს შექმნას. მაგრამ ეგვიპტელის წარმოდგენით, ნუნის არსებობა არ წყდებოდა სამყაროს შექმნის და წესრიგის დამყარების შემდეგ. ის გარს იყო შემოვლებული სამყაროს, და სამყარო და წესრიგი მის შიგნით არსებობდა. ნუნი იყო ვარსკვლავების ზემოთ და მიწისქვეშეთის უფსკრულის ძირში. მზე ყოველ ღამეს ნუნში ეშვებოდა, რომ იქიდან ყოველ დილას განახლებული აღზევებულიყო.


წყარო

ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები