ვერიზმი
| (ერთი მომხმარებლის 5 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ვერიზმი''' - (იტალ. Verismo, vero - ნამდვილი, | + | '''ვერიზმი''' - (იტალ. Verismo, vero - ნამდვილი, ჭეშმატიტი), მიმართულება იტალიურ ლიტერატურასა და მუსიკალურ თეტრში, რომელიც წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში [[ნატურალიზმი]]ს გავლენით. |
| − | + | 1880 წ. მწერლებმა ჯ. ვერგამ და ლ. კაპუანამ გამოაქვეყნეს ვერისტების ლიტერატურული მანიფესტი, სადაც პირველხარისხოვანი მნიშვნელობა მინიჭებული ჰქონდა ფაქტს, ყოველგვარი მწერლური ჩარევის გარეშე. ასეთი ობიექტივიზმი ვერიზმს აახლოვებდა ე. ზოლას ნატურალიზმთან. ზოლას მსგავსად, ვერისტები იდგნენ სოციალური დარვინიზმის პოზიციებზე და საზოგადოებრივი ცხოვრების მამოძრავებელ ძალად მიიჩნევდნენ ბიოლოგიურ ბრძოლას არსებობისათვის. ვერისტების დამახასიათებელი ნიშანი იყო რეგიონალიზმი, ანუ სოფლების და პატარა ქალაქების ცხოვრების აღწერა. | |
| − | თეატრალური ვერიზმისათვის დამახასიათებელია ხაზგასმული ემოციურობა, არაიშვიათად სენტიმენტალურობა, მელოდრამატულობა. | + | თეატრალური ვერიზმისათვის დამახასიათებელია ხაზგასმული ემოციურობა, არაიშვიათად სენტიმენტალურობა, მელოდრამატულობა. |
| − | ვერისტული ოპერის პირველი ნიმუშებია: პ. | + | ვერისტული ოპერის პირველი ნიმუშებია: [[მასკანი პიეტრო|პ. მასკანი]]ს [[ოპერა]] „სოფლური ღირსება“ (1890) და [[ლეონკავალო რუჯერო|რ. ლეონკავალოს]] „ჯამბაზები“ (1892); საოპერო ვერიზმის კლასიკური ნიმუშებია: [[პუჩინი ჯაკომო|ჯ. პუჩინი]]ს „მანონ ლესკო“ (1893), „ბოჰემა“ (1896), „ტოსკა“ (1900), „ჩიო-ჩიო-სანი“ (1904) და სხვ. ვერიზმის სხვა წარმომადგენლები: უ. ჯორდანო („ანდრე შენიე“), ფ. ჩილეა („არლელი ქალი“), ფ. ალფანო და სხვ. იტალიური ვერიზმის გავლენა ჩანს ფრანგულ (ა. ბრიუნო, გ. შარპანტიე), გერმანულ (ე. დ’ალბერი) და სხვა ოპერებში, მოგვიანებით თავს იჩენს ჯ. მენოტის ოპერებში. (გ. ტორაძე) |
| ხაზი 12: | ხაზი 12: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
* [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]] | * [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]] | ||
| − | * მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი | + | * [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] |
| + | * [[მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:მიმდინარეობა ხელოვნებაში]] |
მიმდინარე ცვლილება 22:18, 6 მაისი 2025 მდგომარეობით
ვერიზმი - (იტალ. Verismo, vero - ნამდვილი, ჭეშმატიტი), მიმართულება იტალიურ ლიტერატურასა და მუსიკალურ თეტრში, რომელიც წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში ნატურალიზმის გავლენით.
1880 წ. მწერლებმა ჯ. ვერგამ და ლ. კაპუანამ გამოაქვეყნეს ვერისტების ლიტერატურული მანიფესტი, სადაც პირველხარისხოვანი მნიშვნელობა მინიჭებული ჰქონდა ფაქტს, ყოველგვარი მწერლური ჩარევის გარეშე. ასეთი ობიექტივიზმი ვერიზმს აახლოვებდა ე. ზოლას ნატურალიზმთან. ზოლას მსგავსად, ვერისტები იდგნენ სოციალური დარვინიზმის პოზიციებზე და საზოგადოებრივი ცხოვრების მამოძრავებელ ძალად მიიჩნევდნენ ბიოლოგიურ ბრძოლას არსებობისათვის. ვერისტების დამახასიათებელი ნიშანი იყო რეგიონალიზმი, ანუ სოფლების და პატარა ქალაქების ცხოვრების აღწერა.
თეატრალური ვერიზმისათვის დამახასიათებელია ხაზგასმული ემოციურობა, არაიშვიათად სენტიმენტალურობა, მელოდრამატულობა.
ვერისტული ოპერის პირველი ნიმუშებია: პ. მასკანის ოპერა „სოფლური ღირსება“ (1890) და რ. ლეონკავალოს „ჯამბაზები“ (1892); საოპერო ვერიზმის კლასიკური ნიმუშებია: ჯ. პუჩინის „მანონ ლესკო“ (1893), „ბოჰემა“ (1896), „ტოსკა“ (1900), „ჩიო-ჩიო-სანი“ (1904) და სხვ. ვერიზმის სხვა წარმომადგენლები: უ. ჯორდანო („ანდრე შენიე“), ფ. ჩილეა („არლელი ქალი“), ფ. ალფანო და სხვ. იტალიური ვერიზმის გავლენა ჩანს ფრანგულ (ა. ბრიუნო, გ. შარპანტიე), გერმანულ (ე. დ’ალბერი) და სხვა ოპერებში, მოგვიანებით თავს იჩენს ჯ. მენოტის ოპერებში. (გ. ტორაძე)
