კენოტაფი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''კენოტაფი''' – | + | '''კენოტაფი''' – სიმბოლური სამარე, სადაც მიცვალებული ფაქტობრივად არ ყოფილა დამარხული. |
შუა სამეფოს შუახანებამდე ეგვიპტის ფარაონები ჩვეულებრივ ორ [[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|სამარხს]] იგებდნენ, ჩრდილოეთსა და სამხრეთში, რაც ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს დუალისტური სტრუქტურით აიხსნება. ამ ტრადიციას პოლიტიკური დატვირთვა ჰქონდა. სამარხს, სადაც სხეული არ იყო დასვენებული, კენოტაფი (ცრუ სამარხი) ჰქვია. ეს ტრადიცია არასამეფო წარმოშობის ეგვიპტელებშიც გავრცელდა. ბევრი დიდებული იგებდა მცირე ზომის ცრუ სამარხს თავისი ფარაონის პირამიდის სიახლოვეს, იმ იმედით, რომ მეფის მოსახსენიებელი [[რიტუალი]]ს ჩატარებისას გარკვეული მადლი მათზეც გადმოვიდოდა. [[ოსირისი]]ს კულტის აღზევების შემდეგ კენოტაფებს ასევე აღმართავდნენ [[აბიდოსი|აბიდოსში]], დიდი ღმერთის სამარხის სიახლოვეს. | შუა სამეფოს შუახანებამდე ეგვიპტის ფარაონები ჩვეულებრივ ორ [[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|სამარხს]] იგებდნენ, ჩრდილოეთსა და სამხრეთში, რაც ეგვიპტური [[სახელმწიფო]]ს დუალისტური სტრუქტურით აიხსნება. ამ ტრადიციას პოლიტიკური დატვირთვა ჰქონდა. სამარხს, სადაც სხეული არ იყო დასვენებული, კენოტაფი (ცრუ სამარხი) ჰქვია. ეს ტრადიცია არასამეფო წარმოშობის ეგვიპტელებშიც გავრცელდა. ბევრი დიდებული იგებდა მცირე ზომის ცრუ სამარხს თავისი ფარაონის პირამიდის სიახლოვეს, იმ იმედით, რომ მეფის მოსახსენიებელი [[რიტუალი]]ს ჩატარებისას გარკვეული მადლი მათზეც გადმოვიდოდა. [[ოსირისი]]ს კულტის აღზევების შემდეგ კენოტაფებს ასევე აღმართავდნენ [[აბიდოსი|აბიდოსში]], დიდი ღმერთის სამარხის სიახლოვეს. | ||
==== კენოტაფები საქართველოში ==== | ==== კენოტაფები საქართველოში ==== | ||
| − | 1961 წელს სოფ. ლაფანყურში [[ეპიტაფია|ეპიტაფიების]] შეგროვებისას ერთი კენოტაფი აღმოჩნდა, ძმები რუსულაშვილები [[სამამულო ომი|სამამულო ომში]] დაღუპულან, მწუხარე დედას შინმოუსვენებელთა | + | 1961 წელს სოფ. ლაფანყურში [[ეპიტაფია|ეპიტაფიების]] შეგროვებისას ერთი კენოტაფი აღმოჩნდა, ძმები რუსულაშვილები [[სამამულო ომი|სამამულო ომში]] დაღუპულან, მწუხარე დედას შინმოუსვენებელთა სიმბოლური სამარხი გაუმართავს სასოფლო სასაფლაოზე და მემორიალური წარწერები გაუკეთებია. „დედამ გვისახსოვრა ცრემლიანი თვალითო“!, – არის ნათქვამი. [[საფლავის ქვა|საფლავის ქვის]] წარწერაში ჩანს, კენოტაფები, იშვიათად, მაგრამ მაინც გვხვდება [[საქართველო]]ში. (''მ. ჩიქოვანი'') |
მიმდინარე ცვლილება 14:47, 4 ივნისი 2025 მდგომარეობით
კენოტაფი – სიმბოლური სამარე, სადაც მიცვალებული ფაქტობრივად არ ყოფილა დამარხული.
შუა სამეფოს შუახანებამდე ეგვიპტის ფარაონები ჩვეულებრივ ორ სამარხს იგებდნენ, ჩრდილოეთსა და სამხრეთში, რაც ეგვიპტური სახელმწიფოს დუალისტური სტრუქტურით აიხსნება. ამ ტრადიციას პოლიტიკური დატვირთვა ჰქონდა. სამარხს, სადაც სხეული არ იყო დასვენებული, კენოტაფი (ცრუ სამარხი) ჰქვია. ეს ტრადიცია არასამეფო წარმოშობის ეგვიპტელებშიც გავრცელდა. ბევრი დიდებული იგებდა მცირე ზომის ცრუ სამარხს თავისი ფარაონის პირამიდის სიახლოვეს, იმ იმედით, რომ მეფის მოსახსენიებელი რიტუალის ჩატარებისას გარკვეული მადლი მათზეც გადმოვიდოდა. ოსირისის კულტის აღზევების შემდეგ კენოტაფებს ასევე აღმართავდნენ აბიდოსში, დიდი ღმერთის სამარხის სიახლოვეს.
[რედაქტირება] კენოტაფები საქართველოში
1961 წელს სოფ. ლაფანყურში ეპიტაფიების შეგროვებისას ერთი კენოტაფი აღმოჩნდა, ძმები რუსულაშვილები სამამულო ომში დაღუპულან, მწუხარე დედას შინმოუსვენებელთა სიმბოლური სამარხი გაუმართავს სასოფლო სასაფლაოზე და მემორიალური წარწერები გაუკეთებია. „დედამ გვისახსოვრა ცრემლიანი თვალითო“!, – არის ნათქვამი. საფლავის ქვის წარწერაში ჩანს, კენოტაფები, იშვიათად, მაგრამ მაინც გვხვდება საქართველოში. (მ. ჩიქოვანი)
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- მ. ჩიქოვანი, კახეთის 1961 წლის ფოლკლორული ექსპედიცია. ფოლკლორი, I-II, გვ. 222
