ქვეითი ჯარი
(ახალი გვერდი: '''ქვეითი ჯარი''' - სახმელეთო ჯარების გვარეობა, რომელიც განკუთვ...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 4 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ქვეითი ჯარი''' - სახმელეთო ჯარების გვარეობა, რომელიც განკუთვნილია საერთო-საჯარისო [[ბრძოლა|ბრძოლაში]] მოწინააღმდეგისათვის [[დაზიანება (სამხედრო ტერმინი)|დაზიანების]] მისაყენებლად, მისი ტერიტორიის ხელში ჩასაგდებად და საკუთარი ტერიტორიის დასაცავად. აწარმოებს ბრძოლას ქვეითი წყობით ან [[საბრძოლო მანქანები|საბრძოლო მანქანებით]] სხვა გვარეობის (სატანკო ჯარებთან, [[არტილერია|არტილერიასთან]]) ჯარებთან ურთიერთქმედებით, სასროლი და სხვა სახეობის [[შეიარაღება|შეიარაღების]] გამოყენებით. წარმოადგენს მსოფლიოს მრავალი [[არმია|არმიის]] ჯარების ყველაზე მრავალრიცხოვან | + | [[ფაილი:QveiTi jari sxvadasxva.jpg|thumb|250პქ|XVII-XVIII საუკუნეების ვიურტემბერგის საგრაფოს ქვეითი ჯარის წარმომადგენლები (ალებარდისტები, [[არკებუზი|არკებუზისტები]], [[შუბი|შუბოსნები]], მუშკეტერები, [[გრენადერები]]]] |
| − | გვარეობას. მთელ რიგ არმიებში ინფანტერიას უწოდებენ. | + | '''ქვეითი ჯარი''' - [[სახმელეთო ჯარები|სახმელეთო ჯარების]] გვარეობა, რომელიც განკუთვნილია საერთო-საჯარისო [[ბრძოლა|ბრძოლაში]] [[მოწინააღმდეგე (სამხედრო ტერმინი)|მოწინააღმდეგისათვის]] [[დაზიანება (სამხედრო ტერმინი)|დაზიანების]] მისაყენებლად, მისი ტერიტორიის ხელში ჩასაგდებად და საკუთარი ტერიტორიის დასაცავად. აწარმოებს ბრძოლას ქვეითი წყობით ან [[საბრძოლო მანქანები|საბრძოლო მანქანებით]] სხვა გვარეობის ([[სატანკო ჯარები|სატანკო ჯარებთან]], [[არტილერია|არტილერიასთან]]) ჯარებთან ურთიერთქმედებით, სასროლი და სხვა სახეობის [[შეიარაღება|შეიარაღების]] გამოყენებით. წარმოადგენს მსოფლიოს მრავალი [[არმია|არმიის]] [[ჯარები|ჯარების]] ყველაზე მრავალრიცხოვან გვარეობას. მთელ რიგ არმიებში [[ინფანტერია|ინფანტერიას]] უწოდებენ. |
ქვეითი ჯარის ნაირსახეობას ბევრ არმიაში მოიხსენიებენ მოტოქვეით ან მოტორიზებულ ქვეით და მოტომსროლელ ჯარებად. ზოგ არმიაში არსებობს საჰაერო (აერომობილური, საჰაერო-სადესანტო) და საზღვაო ქვეითი ჯარები. | ქვეითი ჯარის ნაირსახეობას ბევრ არმიაში მოიხსენიებენ მოტოქვეით ან მოტორიზებულ ქვეით და მოტომსროლელ ჯარებად. ზოგ არმიაში არსებობს საჰაერო (აერომობილური, საჰაერო-სადესანტო) და საზღვაო ქვეითი ჯარები. | ||
| − | ქვეითი ჯარი შორეულ წარსულში შეიქმნა. მომთაბარე ხალხების გარდა, არმიების ძირითადი მასა ყოველთვის შედგებოდა ქვეითი მეომრებისაგან. დიდი განვითარება პოვა ქვეითი ჯარმა ძველ [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]], ძველ [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]], ძველ [[რომი|რომში]] და სხვა. იყოფოდა მსუბუქ, საშუალო და მძიმე | + | ქვეითი ჯარი შორეულ წარსულში შეიქმნა. მომთაბარე ხალხების გარდა, [[არმია|არმიების]] ძირითადი მასა ყოველთვის შედგებოდა ქვეითი [[მეომარი|მეომრებისაგან]]. დიდი განვითარება პოვა ქვეითი ჯარმა ძველ [[ეგვიპტე|ეგვიპტეში]], ძველ [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]], ძველ [[რომი|რომში]] და სხვა. იყოფოდა მსუბუქ, საშუალო და მძიმე ქვეითი ჯარებად. |
| − | ქვეითი ჯარებად. | + | |
| − | ფეოდალურ წყობას მოჰყვა ქვეითი ჯარის როლის შემცირება და მძიმედ შეიარაღებული | + | ფეოდალურ წყობას მოჰყვა ქვეითი ჯარის როლის შემცირება და მძიმედ შეიარაღებული [[რაინდი|რაინდების]] ცხენოსანი ჯარის წარმოშობა. |
| − | + | ||
| − | დასავლეთ ევროპაში მისი განვითარება უკავშირდება იმ ქალაქების აღორძინებას, რომელთაგან ბევრმა XII-XIII საუკუნეებში თვითმმართველობას მიაღწია და გაიჩინა საკუთარი ჯარები, რომლებიც უმთავრესად ქვეითებისაგან შედგებოდა. | + | I ათასწლეულის დამლევს ჯარების მთავარი გვარეობა დასავლეთ [[ევროპა|ევროპაში]] გახდა [[კავალერია]], რომელიც განსაზღვრავდა [[ბრძოლა|ბრძოლის]] ბედს. იგი, ტრადიციულად, ასეთივე პრიორტეტულ |
| + | როლს ასრულებდა აღმოსავლეთში. ამავე დროს აღმოსავლეთ ევროპაში ქვეითი ჯარი მნიშვნელობას ინარჩუნებდა. დასავლეთ ევროპაში მისი განვითარება უკავშირდება იმ ქალაქების აღორძინებას, რომელთაგან ბევრმა XII-XIII საუკუნეებში თვითმმართველობას მიაღწია და გაიჩინა საკუთარი ჯარები, რომლებიც უმთავრესად ქვეითებისაგან შედგებოდა. | ||
XVI-XVII საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში გაჩნდა [[დაქირავებული არმია|დაქირავებული არმიები]], რომლებიც სანახევროდ ან უმთავრესად ქვეითი ჯარისაგან შედგებოდა. XV-XVI საუკუნეებში ქვეითი ჯარის | XVI-XVII საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში გაჩნდა [[დაქირავებული არმია|დაქირავებული არმიები]], რომლებიც სანახევროდ ან უმთავრესად ქვეითი ჯარისაგან შედგებოდა. XV-XVI საუკუნეებში ქვეითი ჯარის | ||
| − | ცეცხლსასროლი იარაღით აღჭურვამ გამოიწვია მისი მოქმედებების მნიშვნელოვანი შეცვლა. XII საუკუნეში არმიების კუთხვილიანი იარაღით აღჭურვამ ხელი შეუწყო მსროლელთა ჯარების გამოყენებას. | + | [[ცეცხლსასროლი იარაღი|ცეცხლსასროლი იარაღით]] აღჭურვამ გამოიწვია მისი მოქმედებების მნიშვნელოვანი შეცვლა. XII საუკუნეში არმიების კუთხვილიანი [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღით]] აღჭურვამ ხელი შეუწყო მსროლელთა ჯარების გამოყენებას. |
| − | [[I მსოფლიო ომი 1914–18|I მსოფლიო ომში]] გრძელდებოდა | + | [[I მსოფლიო ომი 1914–18|I მსოფლიო ომში]] გრძელდებოდა ქვეითი ჯარის აღჭურვა თანამედროვე |
| − | საცეცხლე საშუალებებით. საბრძოლო წყობის საფუძველს შეადგენდა მსროლელთა ჯაჭვი, შემდეგ ჯაჭვების „ტალღები”, ხოლო 1916 წლიდან ჯგუფური საბრძოლო წყობა. | + | საცეცხლე საშუალებებით. [[საბრძოლო წყობა|საბრძოლო წყობის]] საფუძველს შეადგენდა მსროლელთა ჯაჭვი, შემდეგ ჯაჭვების „ტალღები”, ხოლო 1916 წლიდან ჯგუფური [[საბრძოლო წყობა]]. |
[[II მსოფლიო ომი 1939-45|II მსოფლიო ომის]] დროს ყველა არმიაში ქვეითი ჯარი წარმოადგენდა მრავალრიცხოვანი ჯარების გვარეობას. [[ომი|ომის]] მსვლელობის დროს მისი აღჭურვა ხდებოდა უფრო სრულყოფილი იარაღით და ტექნიკით. | [[II მსოფლიო ომი 1939-45|II მსოფლიო ომის]] დროს ყველა არმიაში ქვეითი ჯარი წარმოადგენდა მრავალრიცხოვანი ჯარების გვარეობას. [[ომი|ომის]] მსვლელობის დროს მისი აღჭურვა ხდებოდა უფრო სრულყოფილი იარაღით და ტექნიკით. | ||
| ხაზი 29: | ხაზი 28: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი | + | [[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] |
[[კატეგორია:შეიარაღებული ძალები]] | [[კატეგორია:შეიარაღებული ძალები]] | ||
[[კატეგორია:სახმელეთო ჯარები]] | [[კატეგორია:სახმელეთო ჯარები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ჯარების გვარეობები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 15:22, 6 ივნისი 2018 მდგომარეობით
ქვეითი ჯარი - სახმელეთო ჯარების გვარეობა, რომელიც განკუთვნილია საერთო-საჯარისო ბრძოლაში მოწინააღმდეგისათვის დაზიანების მისაყენებლად, მისი ტერიტორიის ხელში ჩასაგდებად და საკუთარი ტერიტორიის დასაცავად. აწარმოებს ბრძოლას ქვეითი წყობით ან საბრძოლო მანქანებით სხვა გვარეობის (სატანკო ჯარებთან, არტილერიასთან) ჯარებთან ურთიერთქმედებით, სასროლი და სხვა სახეობის შეიარაღების გამოყენებით. წარმოადგენს მსოფლიოს მრავალი არმიის ჯარების ყველაზე მრავალრიცხოვან გვარეობას. მთელ რიგ არმიებში ინფანტერიას უწოდებენ.
ქვეითი ჯარის ნაირსახეობას ბევრ არმიაში მოიხსენიებენ მოტოქვეით ან მოტორიზებულ ქვეით და მოტომსროლელ ჯარებად. ზოგ არმიაში არსებობს საჰაერო (აერომობილური, საჰაერო-სადესანტო) და საზღვაო ქვეითი ჯარები.
ქვეითი ჯარი შორეულ წარსულში შეიქმნა. მომთაბარე ხალხების გარდა, არმიების ძირითადი მასა ყოველთვის შედგებოდა ქვეითი მეომრებისაგან. დიდი განვითარება პოვა ქვეითი ჯარმა ძველ ეგვიპტეში, ძველ საბერძნეთში, ძველ რომში და სხვა. იყოფოდა მსუბუქ, საშუალო და მძიმე ქვეითი ჯარებად.
ფეოდალურ წყობას მოჰყვა ქვეითი ჯარის როლის შემცირება და მძიმედ შეიარაღებული რაინდების ცხენოსანი ჯარის წარმოშობა.
I ათასწლეულის დამლევს ჯარების მთავარი გვარეობა დასავლეთ ევროპაში გახდა კავალერია, რომელიც განსაზღვრავდა ბრძოლის ბედს. იგი, ტრადიციულად, ასეთივე პრიორტეტულ როლს ასრულებდა აღმოსავლეთში. ამავე დროს აღმოსავლეთ ევროპაში ქვეითი ჯარი მნიშვნელობას ინარჩუნებდა. დასავლეთ ევროპაში მისი განვითარება უკავშირდება იმ ქალაქების აღორძინებას, რომელთაგან ბევრმა XII-XIII საუკუნეებში თვითმმართველობას მიაღწია და გაიჩინა საკუთარი ჯარები, რომლებიც უმთავრესად ქვეითებისაგან შედგებოდა.
XVI-XVII საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში გაჩნდა დაქირავებული არმიები, რომლებიც სანახევროდ ან უმთავრესად ქვეითი ჯარისაგან შედგებოდა. XV-XVI საუკუნეებში ქვეითი ჯარის ცეცხლსასროლი იარაღით აღჭურვამ გამოიწვია მისი მოქმედებების მნიშვნელოვანი შეცვლა. XII საუკუნეში არმიების კუთხვილიანი იარაღით აღჭურვამ ხელი შეუწყო მსროლელთა ჯარების გამოყენებას.
I მსოფლიო ომში გრძელდებოდა ქვეითი ჯარის აღჭურვა თანამედროვე საცეცხლე საშუალებებით. საბრძოლო წყობის საფუძველს შეადგენდა მსროლელთა ჯაჭვი, შემდეგ ჯაჭვების „ტალღები”, ხოლო 1916 წლიდან ჯგუფური საბრძოლო წყობა.
II მსოფლიო ომის დროს ყველა არმიაში ქვეითი ჯარი წარმოადგენდა მრავალრიცხოვანი ჯარების გვარეობას. ომის მსვლელობის დროს მისი აღჭურვა ხდებოდა უფრო სრულყოფილი იარაღით და ტექნიკით.
წამყვანი სახელმწიფოების შეიარაღებულ ძალებში ქვეითი ჯარის განვითარება ომის შემდგომ პერიოდში გრძელდებოდა მისი საცეცხლე ძლიერების და სამანევრო შესაძლებლობების გაზრდის მიმართულებით.
