ორგანული მინა
(ახალი გვერდი: '''ორგანული მინა''' – გამჭვირვალე მყიფე მასალა, რომელიც მიიღებ...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 10 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ორგანული მინა''' – | + | [[ფაილი:Organuli mina.JPG|thumb|250პქ|ორგანული მინა]] |
| + | '''ორგანული მინა''' – ([[პოლიმეთილმეტაკრილატი]], პლექსიგლასი, აკრიმა, კარბოგლასი, ნოვატრო, პლექსიმა, ლიმაკრილი, პლაზკრილი, აკრილეკსი, აკრილაიტი, აკრილპლასტი, აკრილის მინა, [[აკრილი]], მეთაპლექსი), [[კონსტრუქციული პლასტმასი]], რომელიც მთლიანად შედგება თერმოპლასტიკური პოლიმეთილმეტაკრილატის [[ფისი|ფისისაგან]] დანამატების გარეშე. | ||
| + | |||
| + | ის გამჭვირველე მსუბუქი მასალაა სიმკვრივით 1180-1190 კგ/მ<sup>3</sup>, სინათლის სხივგამტარობით – 90%, ულტრაიისფერი მზის სხივების გატარებით – 75%. | ||
| + | |||
| + | ქიმიური ფორმულა – (C<sub>5</sub>O<sub>2</sub>H<sub>8</sub>)n. <br /> | ||
| + | დნობის ტემპერატურა – 160°C; <br /> | ||
| + | დუღილის ტემპერატურა 200°C; <br /> | ||
| + | აალების ტემპერატურა – 260°C; <br /> | ||
| + | დრეკადობის მოდული – 3000 მპა; <br /> | ||
| + | სიმტკიცის ზღვარი გაჭიმვაზე – 70 მპა; <br /> | ||
| + | ფარდობითი წაგრძელება – 4-5%; <br /> | ||
| + | ექსპლუატაციის მაქსიმალური ტემპერატურა 80°C. | ||
| + | [[ფაილი:Akriluri organuli mina.JPG|thumb|250პქ|მარცხნივ|აკრილური ორგანული მინა]] | ||
| + | ადვილი დასამუშავებელია, წებვადია და კარგად დუღდება. აქვს მაღალი სიმტკიცე ღუნვაზე (10 მპა), სიმაგრის, სიხისტისა და თბომედეგობის დაბალი მაჩვენებლები. თბომედეგობის ასამაღლებლად უმატებენ ფოტო- და თერმომასტაბილიზებელ დანამატებს. | ||
| + | |||
| + | [[ფანჯარა|ფანჯრის]] ჩვეულებრივ (სილიკატურ) მინასთან შედარებით ორგანული მინა არ არის მსხვრევადი. [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]]ში წარმატებით გამოიყენება [[გადახურვა|გადახურვებში]], [[საკედლე პანელი|საკედლე პანელებში]], ისეთი სათავსების ასაგებად, სადაც საჭიროა გამაჯანსაღებელი მიკროკლიმატის შექმნა (მზის აბაზანების მისაღები, სათავსები სანატორიუმებში, სასტუმროებსა და დასასვენებელ სახლებში და სხვ.), ხოლო ფორმის მიღების სიმარტივე და ნორმალური თბომედეგობა საშუალებას იძლევა მისგან დავამზადოთ გადახურვის მრუდი მოხაზულობის კონსტრუქციები ([[თაღი|თაღები]], [[კამარა|კამარები]], გარსები, შუქფარნები და სხვ.). გამოიყენება, აგრეთვე, საკონტაქტე ლინზების, შუქის ფლუორესცენციური გამბნევების, სატრანსპორტო საშუალებების უკანა [[მაშუქი|მაშუქების]], [[კალათბურთი]]ს ფარების, [[აკრილური საღებავები|აკრილური საღებავების]] დასამზადებლად და სხვ. თუ ორგანული მინისგან დამზადებული კონსტრუქცია განთავსებულია ტენიან ან ცხელ (40-50°C) გარემოში, მაშინ მასალის საანგარიშო მახასიათებლები მცირდება 20-25%-ით. მშენებლობაში გამოყენებული ორგანული მინის ფიზიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები მოცემულია ლიტერატურაში. | ||
| + | [[ფაილი:Organuli minis kalatburtis fari.JPG|thumb|250პქ|ორგანული მინის კალათბურთის ფარი]] | ||
| + | ორგანული მინა პირველად მიღებული იქნა [[გერმანია]]ში ოტტო რიემის მიერ. მისი წარმოება და მოხმარება დაკავშირებულია 1930-იან წლებში [[ავიაცია|ავიაციის]] სწრაფ განვითარებასთან (იყენებდნენ პილოტის კაბინის შესამინად). თანამედროვე ავიაციაში (ზებგერითი სიჩქარეები, მაღალი წნევა და ტემპერატურა) მისი გამოყენება დაშვებულია მხოლოდ [[კომპოზიტური მასალა|კომპოზიტების]] სახით. | ||
| + | |||
| + | ორგანული მინის შემადგენლობა პრაქტიკულად ერთნაირია, თუმცა მასალისათვის სხვადასხვა სპეციფიკური თვისებების მინიჭებისათვის მიმართავენ დანამატების გამოყენებას, რაც საშუალებას იძლევა მივიღოთ დარტყმამედეგი, სხივგამაბნეველი, სხივგამტარი, ბგერადამცავი, ულტრაიისფერი სხივებისაგან დამცავი, თბომედეგი და სხვა თვისებების პროდუქცია. | ||
| + | |||
| + | '''დადებითი თვისებები:''' | ||
| + | |||
| + | * მცირე თბოგამტარობა [0,2-0,3 ვტ/(მ·კ)] სილიკატურ მინასთან შედარებით [0,7- 13,5 ვტ/(მ·კ)]; | ||
| + | * მაღალი სხივგამტარობა (92%); | ||
| + | * მაღალი დარტყმითი წინაღობა (5-ჯერ მეტი ვიდრე სილიკატურ მინას); | ||
| + | * სიმსუბუქე (წონა 2,5-ჯერ ნაკლებია ვიდრე სილიკატური მინის); | ||
| + | * წებვადობა; | ||
| + | * მედეგია ტენის, ბაქტერიებისა და მიკროორგანიზმების მიმართ, ამიტომ მიზანშეწონილია მისი გამოყენება აკვარიუმებში, აგრეთვე იახტის კაბინის მოსაწყობად; | ||
| + | * ეკოლოგიურად სუფთა ნივთიერებაა, წვისას არ გამოყოფს მომწამლავ აირებს; | ||
| + | * კარგად ემორჩილება თერმოფორმირებას ოპტიკური თვისებების შეუცვლელად; | ||
| + | * მექანიკურად ადვილი დასამუშავებელია; | ||
| + | * ახასიათებს ქიმიური და ყინვამედეგობა, გარემოსადმი მდგრადობა; | ||
| + | * ატარებს ულტრაიისფერი სხივების 73%-ს; | ||
| + | * გამოირჩევა კარგი ელექტროსაიზოლაციო თვისებებით; | ||
| + | * ექვემდებარება უტილიზაციას. | ||
| + | |||
| + | '''უარყოფითი თვისებები:''' | ||
| + | |||
| + | * პიროლიზის დროს გამოყოფს მავნე ნივთიერება – მეთილმეტაკრილატს; | ||
| + | * ზედაპირი ადვილად იხაზება და იფხაჭნება; | ||
| + | * ნაკეთობის თერმო და ვაკუუმფორმირების დროს ადგილი აქვს ტექნოლოგიურ სირთულეებს – შიგა ძაბვების კონცენტრაციას გადაღუნვის წერტილებში, რასაც თან ახლავს არასასურველი ბზარების გაჩენა; | ||
| + | * ადვილადაალებადობა | ||
| + | |||
| + | თანამედროვე პირობებში ორგანული მინის დამუშავება (ჭრა) ძირითადად წარმოებს [[ლაზერი]]ს სხივების გამოყენებით. რადგან ლაზერის სხივის ტალღის სიგრძე (9,4-10,6 მკმ) ემთხვევა ორგანული მინის მიერ ამ სხივების შთანთქმის პიკს, ამიტომ გაჭრილი ზედაპირი იდეალურად სუფთაა (წვის პროდუქტების კვალის გარეშე). | ||
| + | |||
| + | მშენებლობაში გამოყენებული ორგანული მინის სახეებია: გამჭვირვალე, გამჭვირვალე ფერადი, გამჭვირვალე დაღარული, მქრქალი თეთრი, ფერადი მქრქალი, დაღარული მქრქალი თეთრი და დაღარული მქრქალი ფერადი. | ||
| − | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ | + | [[კომპოზიტური კონსტრუქციები]] |
[[კატეგორია:სამშენებლო მასალები]] | [[კატეგორია:სამშენებლო მასალები]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:პლასტმასი]] |
| + | [[კატეგორია:კონსტრუქციული პლასტმასები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:01, 29 იანვარი 2024 მდგომარეობით
ორგანული მინა – (პოლიმეთილმეტაკრილატი, პლექსიგლასი, აკრიმა, კარბოგლასი, ნოვატრო, პლექსიმა, ლიმაკრილი, პლაზკრილი, აკრილეკსი, აკრილაიტი, აკრილპლასტი, აკრილის მინა, აკრილი, მეთაპლექსი), კონსტრუქციული პლასტმასი, რომელიც მთლიანად შედგება თერმოპლასტიკური პოლიმეთილმეტაკრილატის ფისისაგან დანამატების გარეშე.
ის გამჭვირველე მსუბუქი მასალაა სიმკვრივით 1180-1190 კგ/მ3, სინათლის სხივგამტარობით – 90%, ულტრაიისფერი მზის სხივების გატარებით – 75%.
ქიმიური ფორმულა – (C5O2H8)n.
დნობის ტემპერატურა – 160°C;
დუღილის ტემპერატურა 200°C;
აალების ტემპერატურა – 260°C;
დრეკადობის მოდული – 3000 მპა;
სიმტკიცის ზღვარი გაჭიმვაზე – 70 მპა;
ფარდობითი წაგრძელება – 4-5%;
ექსპლუატაციის მაქსიმალური ტემპერატურა 80°C.
ადვილი დასამუშავებელია, წებვადია და კარგად დუღდება. აქვს მაღალი სიმტკიცე ღუნვაზე (10 მპა), სიმაგრის, სიხისტისა და თბომედეგობის დაბალი მაჩვენებლები. თბომედეგობის ასამაღლებლად უმატებენ ფოტო- და თერმომასტაბილიზებელ დანამატებს.
ფანჯრის ჩვეულებრივ (სილიკატურ) მინასთან შედარებით ორგანული მინა არ არის მსხვრევადი. მშენებლობაში წარმატებით გამოიყენება გადახურვებში, საკედლე პანელებში, ისეთი სათავსების ასაგებად, სადაც საჭიროა გამაჯანსაღებელი მიკროკლიმატის შექმნა (მზის აბაზანების მისაღები, სათავსები სანატორიუმებში, სასტუმროებსა და დასასვენებელ სახლებში და სხვ.), ხოლო ფორმის მიღების სიმარტივე და ნორმალური თბომედეგობა საშუალებას იძლევა მისგან დავამზადოთ გადახურვის მრუდი მოხაზულობის კონსტრუქციები (თაღები, კამარები, გარსები, შუქფარნები და სხვ.). გამოიყენება, აგრეთვე, საკონტაქტე ლინზების, შუქის ფლუორესცენციური გამბნევების, სატრანსპორტო საშუალებების უკანა მაშუქების, კალათბურთის ფარების, აკრილური საღებავების დასამზადებლად და სხვ. თუ ორგანული მინისგან დამზადებული კონსტრუქცია განთავსებულია ტენიან ან ცხელ (40-50°C) გარემოში, მაშინ მასალის საანგარიშო მახასიათებლები მცირდება 20-25%-ით. მშენებლობაში გამოყენებული ორგანული მინის ფიზიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები მოცემულია ლიტერატურაში.
ორგანული მინა პირველად მიღებული იქნა გერმანიაში ოტტო რიემის მიერ. მისი წარმოება და მოხმარება დაკავშირებულია 1930-იან წლებში ავიაციის სწრაფ განვითარებასთან (იყენებდნენ პილოტის კაბინის შესამინად). თანამედროვე ავიაციაში (ზებგერითი სიჩქარეები, მაღალი წნევა და ტემპერატურა) მისი გამოყენება დაშვებულია მხოლოდ კომპოზიტების სახით.
ორგანული მინის შემადგენლობა პრაქტიკულად ერთნაირია, თუმცა მასალისათვის სხვადასხვა სპეციფიკური თვისებების მინიჭებისათვის მიმართავენ დანამატების გამოყენებას, რაც საშუალებას იძლევა მივიღოთ დარტყმამედეგი, სხივგამაბნეველი, სხივგამტარი, ბგერადამცავი, ულტრაიისფერი სხივებისაგან დამცავი, თბომედეგი და სხვა თვისებების პროდუქცია.
დადებითი თვისებები:
- მცირე თბოგამტარობა [0,2-0,3 ვტ/(მ·კ)] სილიკატურ მინასთან შედარებით [0,7- 13,5 ვტ/(მ·კ)];
- მაღალი სხივგამტარობა (92%);
- მაღალი დარტყმითი წინაღობა (5-ჯერ მეტი ვიდრე სილიკატურ მინას);
- სიმსუბუქე (წონა 2,5-ჯერ ნაკლებია ვიდრე სილიკატური მინის);
- წებვადობა;
- მედეგია ტენის, ბაქტერიებისა და მიკროორგანიზმების მიმართ, ამიტომ მიზანშეწონილია მისი გამოყენება აკვარიუმებში, აგრეთვე იახტის კაბინის მოსაწყობად;
- ეკოლოგიურად სუფთა ნივთიერებაა, წვისას არ გამოყოფს მომწამლავ აირებს;
- კარგად ემორჩილება თერმოფორმირებას ოპტიკური თვისებების შეუცვლელად;
- მექანიკურად ადვილი დასამუშავებელია;
- ახასიათებს ქიმიური და ყინვამედეგობა, გარემოსადმი მდგრადობა;
- ატარებს ულტრაიისფერი სხივების 73%-ს;
- გამოირჩევა კარგი ელექტროსაიზოლაციო თვისებებით;
- ექვემდებარება უტილიზაციას.
უარყოფითი თვისებები:
- პიროლიზის დროს გამოყოფს მავნე ნივთიერება – მეთილმეტაკრილატს;
- ზედაპირი ადვილად იხაზება და იფხაჭნება;
- ნაკეთობის თერმო და ვაკუუმფორმირების დროს ადგილი აქვს ტექნოლოგიურ სირთულეებს – შიგა ძაბვების კონცენტრაციას გადაღუნვის წერტილებში, რასაც თან ახლავს არასასურველი ბზარების გაჩენა;
- ადვილადაალებადობა
თანამედროვე პირობებში ორგანული მინის დამუშავება (ჭრა) ძირითადად წარმოებს ლაზერის სხივების გამოყენებით. რადგან ლაზერის სხივის ტალღის სიგრძე (9,4-10,6 მკმ) ემთხვევა ორგანული მინის მიერ ამ სხივების შთანთქმის პიკს, ამიტომ გაჭრილი ზედაპირი იდეალურად სუფთაა (წვის პროდუქტების კვალის გარეშე).
მშენებლობაში გამოყენებული ორგანული მინის სახეებია: გამჭვირვალე, გამჭვირვალე ფერადი, გამჭვირვალე დაღარული, მქრქალი თეთრი, ფერადი მქრქალი, დაღარული მქრქალი თეთრი და დაღარული მქრქალი ფერადი.
