შაირი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''შაირი''' – ქართული [[ხალხური ლექსი]]ს ძირითადი საზომი, მეტრი. მარცვალთა რაოდენობის მიხედვით გვაქვს [[თექვსმეტმარცვლიანი შაირი|თექვსმეტმარცვლიანი]] და რვამარცვლიანი, [[ტერფი (ლექსი)|ტერფების]] განლაგების მიხედვით [[მაღალი შაირი|მაღალი]] და [[დაბალი შაირი]]. გენეტიკურად ქართული ხალხური [[ლექსი]]ს აღმოცენების პირველ საფეხურებს უკავშირდება. შაირის ნიმუშები დაცულია უძველეს მითოლოგიურ და საწესჩვეულებო ლექს-სიმღერებში, აგრეთვე [[ამირანიანი|ამირანის თქმულებაში]]. გავრცელებულია ყველა ქართველურ ტომში და ყველგან ძირითად სალექსო საზომს წარმოადგენს. | + | '''შაირი''' – ქართული [[ხალხური ლექსი]]ს ძირითადი საზომი, [[მეტრი (ლექსის)|მეტრი]]. მარცვალთა რაოდენობის მიხედვით გვაქვს [[თექვსმეტმარცვლიანი შაირი|თექვსმეტმარცვლიანი]] და რვამარცვლიანი, [[ტერფი (ლექსი)|ტერფების]] განლაგების მიხედვით [[მაღალი შაირი|მაღალი]] და [[დაბალი შაირი]]. გენეტიკურად ქართული ხალხური [[ლექსი]]ს აღმოცენების პირველ საფეხურებს უკავშირდება. შაირის ნიმუშები დაცულია უძველეს მითოლოგიურ და საწესჩვეულებო ლექს-სიმღერებში, აგრეთვე [[ამირანიანი|ამირანის თქმულებაში]]. გავრცელებულია ყველა ქართველურ ტომში და ყველგან ძირითად სალექსო საზომს წარმოადგენს. |
შაირის საზომი, ერთნაირად შესაფერისია როგორც ეპიკური, ასევე ლირო-ეპიკური და ლირიკული ლექსებისთვის. ამ მხრივ იგი უნივერსალურია. მე-10 საუკუნიდან შაირი [[ლიტერატურა]]შიც შეიჭრა და მთელი ცხრა საუკუნის მანძილზე გაბატონებული მდგომარეობა ეჭირა ხალხური შაირის უძველესი ნიმუშები ასტროფულია. | შაირის საზომი, ერთნაირად შესაფერისია როგორც ეპიკური, ასევე ლირო-ეპიკური და ლირიკული ლექსებისთვის. ამ მხრივ იგი უნივერსალურია. მე-10 საუკუნიდან შაირი [[ლიტერატურა]]შიც შეიჭრა და მთელი ცხრა საუკუნის მანძილზე გაბატონებული მდგომარეობა ეჭირა ხალხური შაირის უძველესი ნიმუშები ასტროფულია. | ||
მიმდინარე ცვლილება 11:27, 5 აგვისტო 2025 მდგომარეობით
შაირი – ქართული ხალხური ლექსის ძირითადი საზომი, მეტრი. მარცვალთა რაოდენობის მიხედვით გვაქვს თექვსმეტმარცვლიანი და რვამარცვლიანი, ტერფების განლაგების მიხედვით მაღალი და დაბალი შაირი. გენეტიკურად ქართული ხალხური ლექსის აღმოცენების პირველ საფეხურებს უკავშირდება. შაირის ნიმუშები დაცულია უძველეს მითოლოგიურ და საწესჩვეულებო ლექს-სიმღერებში, აგრეთვე ამირანის თქმულებაში. გავრცელებულია ყველა ქართველურ ტომში და ყველგან ძირითად სალექსო საზომს წარმოადგენს.
შაირის საზომი, ერთნაირად შესაფერისია როგორც ეპიკური, ასევე ლირო-ეპიკური და ლირიკული ლექსებისთვის. ამ მხრივ იგი უნივერსალურია. მე-10 საუკუნიდან შაირი ლიტერატურაშიც შეიჭრა და მთელი ცხრა საუკუნის მანძილზე გაბატონებული მდგომარეობა ეჭირა ხალხური შაირის უძველესი ნიმუშები ასტროფულია.
ჯ. ბარდაველიძე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- ს. გორგაძე, ქართული ლექსი, 1920;
- ლიტ. ძიებანი, III;
- პ. ბერაძე, ჰეგზამეტრი და გრძელშაირის ლექსი, „ლიტ. საქართველო“, 1941, № 20;
- ჯ. ბარდაველიძე, ქართული ხალხური ლექსის საზომები (შაირი და ფისტიკაური) „ქართული ფოლკლორი, I-II, 19 4;
- პ. ბერაძე, შველი ბერძნული ღა ქართული ლექსთწყობის საკითხები, 1969.
