თეტისი
| (2 მომხმარებლების 8 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | [[ფაილი:Herakles mier Tetisis damorCileba.jpg|thumb|230პქ|'''ჰერაკლეს მიერ თეტისის დამორჩილება'''<br />კილიქსის ფერწერა (ძვ. წ. 500 წ.), ბერლინი, სახელმწიფო მუზეუმი]] | + | [[ფაილი:Herakles mier Tetisis damorCileba.jpg|thumb|230პქ|'''ჰერაკლეს მიერ თეტისის დამორჩილება'''<br />კილიქსის [[ფერწერა]] (ძვ. წ. 500 წ.), ბერლინი, სახელმწიფო მუზეუმი]] |
| + | |||
'''თეტისი''' – ''(ბერძნ.)'' [[ნერეიდები|ნერეიდა]], [[ნერევსი]]სა და დორისის ასული, [[აქილევსი]]ს დედა. | '''თეტისი''' – ''(ბერძნ.)'' [[ნერეიდები|ნერეიდა]], [[ნერევსი]]სა და დორისის ასული, [[აქილევსი]]ს დედა. | ||
| − | თეტისი ნერევსის უფროსი ქალიშვილი იყო და ამიტომ | + | |
| + | თეტისი ნერევსის უფროსი ქალიშვილი იყო და ამიტომ [[ნერეიდები]]ს გუნდის წინამძღვრობა ევალა. [[ტიტანომაქია]]ში | ||
იგი ახალი თაობის ღმერთებს ეხმარებოდა. სწორედ მან უხმო ბრიარეოსს, ასხელა ბუმბერაზს, [[ზევსი]]ს დასახმარებლად. მასთან | იგი ახალი თაობის ღმერთებს ეხმარებოდა. სწორედ მან უხმო ბრიარეოსს, ასხელა ბუმბერაზს, [[ზევსი]]ს დასახმარებლად. მასთან | ||
იმალებოდა [[ჰეფესტოსი|ჰეფესტო]] მთელი 9 წლის განმავლობაში, როდესაც ზევსმა [[ოლიმპოსი]]დან გადმოსტყორცნა. მზრუნველობას არ აკლებდა იგი [[დიონისე]]საც. | იმალებოდა [[ჰეფესტოსი|ჰეფესტო]] მთელი 9 წლის განმავლობაში, როდესაც ზევსმა [[ოლიმპოსი]]დან გადმოსტყორცნა. მზრუნველობას არ აკლებდა იგი [[დიონისე]]საც. | ||
| + | |||
თეტისის გულის მოგებას ცდილობდნენ [[პოსეიდონი]]ცა და ზევსიც. მაგრამ მოხდა ისე, რომ ზევსს უწინასწარმეტყველეს: | თეტისის გულის მოგებას ცდილობდნენ [[პოსეიდონი]]ცა და ზევსიც. მაგრამ მოხდა ისე, რომ ზევსს უწინასწარმეტყველეს: | ||
თუკი თეტისს მოიყვანდა ცოლად, დაიბადებოდა ვაჟი, რომელიც მამაზე აღმატებული იქნებოდა ძალმოსილებით. ეს არ მოეწონა | თუკი თეტისს მოიყვანდა ცოლად, დაიბადებოდა ვაჟი, რომელიც მამაზე აღმატებული იქნებოდა ძალმოსილებით. ეს არ მოეწონა | ||
| − | ზევსს და თეტისი ძალით მიათხოვა უკვდავ [[პელევსი|პელევსს]] (სხვა ვერსიით, პელევსმა თავად დაიმორჩილა ცეცხლად, წყლად, გველად თუ ლომად გარდასახული თეტისი). საყოველთაოდ არის ცნობილი თეტისისა და პელევსის ქორწილი, რომელიც დიდი ზეიმით აღნიშნეს ღმერთებმა კეთილი [[კენტავრები|კენტავრი]]ს, [[ქირონი]]ს, მღვიმეში. სანადიმოდ გაშლილ სუფრასთან ყველა ღვთაება ილხენდა. არსად ჩანდა მხოლოდ განხეთქილების ქალღმერთი [[ერისი]], რომლის მიპატიჟებაც დავიწყებოდა მაცნე ირისს. განრისხებულმა ღვთაებამ შუა ქორწილში სუფრაზე გააგორა ოქროს ვაშლი, რომელიც მოგვიანებით [[ტროას ომი]]ს მიზეზი | + | ზევსს და თეტისი ძალით მიათხოვა უკვდავ [[პელევსი|პელევსს]] (სხვა ვერსიით, პელევსმა თავად დაიმორჩილა ცეცხლად, წყლად, გველად თუ ლომად გარდასახული თეტისი). საყოველთაოდ არის ცნობილი თეტისისა და პელევსის ქორწილი, რომელიც დიდი ზეიმით აღნიშნეს ღმერთებმა კეთილი [[კენტავრები|კენტავრი]]ს, [[ქირონი]]ს, მღვიმეში. სანადიმოდ გაშლილ სუფრასთან ყველა ღვთაება ილხენდა. არსად ჩანდა მხოლოდ განხეთქილების ქალღმერთი [[ერისი]], რომლის მიპატიჟებაც დავიწყებოდა [[მაცნე]] ირისს. განრისხებულმა ღვთაებამ შუა ქორწილში სუფრაზე გააგორა ოქროს ვაშლი, რომელიც მოგვიანებით [[ტროას ომი]]ს მიზეზი |
გახდა („[[განხეთქილების ვაშლი]]“). | გახდა („[[განხეთქილების ვაშლი]]“). | ||
| + | |||
[[ფაილი:Hefesto da Tetisi.jpg|thumb|230პქ|მარცხნივ|'''ჰეფესტო და თეტისი'''<br />ამფორის ფერწერა (ძვ. წ. 480 წ.), ბოსტონი, ხელოვნების მუზეუმი]] | [[ფაილი:Hefesto da Tetisi.jpg|thumb|230პქ|მარცხნივ|'''ჰეფესტო და თეტისი'''<br />ამფორის ფერწერა (ძვ. წ. 480 წ.), ბოსტონი, ხელოვნების მუზეუმი]] | ||
| + | |||
| + | |||
პელევსისაგან თეტისს შეეძინა აქილევსი, სახელოვანი გმირი (სხვა ვერსიით, თეტისმა შვა შვიდი ვაჟი. აქილევსის გარდა | პელევსისაგან თეტისს შეეძინა აქილევსი, სახელოვანი გმირი (სხვა ვერსიით, თეტისმა შვა შვიდი ვაჟი. აქილევსის გარდა | ||
ყველა დაიფერფლა იმ ცეცხლში, სადაც მათ დედა აწვენდა, რათა უკვდავება მიენიჭებინა). თეტისი ღამ-ღამობით მას | ყველა დაიფერფლა იმ ცეცხლში, სადაც მათ დედა აწვენდა, რათა უკვდავება მიენიჭებინა). თეტისი ღამ-ღამობით მას | ||
| ხაზი 18: | ხაზი 24: | ||
შემოსა და კუნძულ სკიროსზე გაგზავნა, რათა ვერავის გამოერჩია იქაური მეფის მრავალრიცხოვან ასულთა შორის. მხოლოდ | შემოსა და კუნძულ სკიროსზე გაგზავნა, რათა ვერავის გამოერჩია იქაური მეფის მრავალრიცხოვან ასულთა შორის. მხოლოდ | ||
ეშმაკმა და მოხერხებულმა [[ოდისევსი|ოდისევსმა]] გამოიცნო იგი და წაიყვანა საბრძოლველად. ყველამ იცოდა, რომ აქილევსის გარეშე ტროას ომს ვერ მოიგებდნენ. რას გააწყობდა თეტისი. იგი მხოლოდ კეთილ რჩევებს აძლევდა თავის შვილს. მანვე აღჭურვა აქილევსი ჰეფესტოს მიერ გამოჭედილი ბრწყინვალე აღსაკაზმავით. | ეშმაკმა და მოხერხებულმა [[ოდისევსი|ოდისევსმა]] გამოიცნო იგი და წაიყვანა საბრძოლველად. ყველამ იცოდა, რომ აქილევსის გარეშე ტროას ომს ვერ მოიგებდნენ. რას გააწყობდა თეტისი. იგი მხოლოდ კეთილ რჩევებს აძლევდა თავის შვილს. მანვე აღჭურვა აქილევსი ჰეფესტოს მიერ გამოჭედილი ბრწყინვალე აღსაკაზმავით. | ||
| + | |||
გამომსახველობით ხელოვნებაში ყველაზე ხშირად გვხვდება პელევსის მიერ თეტისის დამორჩილებისა და მათი ქორწინების | გამომსახველობით ხელოვნებაში ყველაზე ხშირად გვხვდება პელევსის მიერ თეტისის დამორჩილებისა და მათი ქორწინების | ||
| ხაზი 29: | ხაზი 36: | ||
[[კატეგორია:მითოლოგია]] | [[კატეგორია:მითოლოგია]] | ||
[[კატეგორია:ბერძნული მითები]] | [[კატეგორია:ბერძნული მითები]] | ||
| + | [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ქალღმერთები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 23:27, 17 სექტემბერი 2023 მდგომარეობით
თეტისი – (ბერძნ.) ნერეიდა, ნერევსისა და დორისის ასული, აქილევსის დედა.
თეტისი ნერევსის უფროსი ქალიშვილი იყო და ამიტომ ნერეიდების გუნდის წინამძღვრობა ევალა. ტიტანომაქიაში
იგი ახალი თაობის ღმერთებს ეხმარებოდა. სწორედ მან უხმო ბრიარეოსს, ასხელა ბუმბერაზს, ზევსის დასახმარებლად. მასთან
იმალებოდა ჰეფესტო მთელი 9 წლის განმავლობაში, როდესაც ზევსმა ოლიმპოსიდან გადმოსტყორცნა. მზრუნველობას არ აკლებდა იგი დიონისესაც.
თეტისის გულის მოგებას ცდილობდნენ პოსეიდონიცა და ზევსიც. მაგრამ მოხდა ისე, რომ ზევსს უწინასწარმეტყველეს:
თუკი თეტისს მოიყვანდა ცოლად, დაიბადებოდა ვაჟი, რომელიც მამაზე აღმატებული იქნებოდა ძალმოსილებით. ეს არ მოეწონა
ზევსს და თეტისი ძალით მიათხოვა უკვდავ პელევსს (სხვა ვერსიით, პელევსმა თავად დაიმორჩილა ცეცხლად, წყლად, გველად თუ ლომად გარდასახული თეტისი). საყოველთაოდ არის ცნობილი თეტისისა და პელევსის ქორწილი, რომელიც დიდი ზეიმით აღნიშნეს ღმერთებმა კეთილი კენტავრის, ქირონის, მღვიმეში. სანადიმოდ გაშლილ სუფრასთან ყველა ღვთაება ილხენდა. არსად ჩანდა მხოლოდ განხეთქილების ქალღმერთი ერისი, რომლის მიპატიჟებაც დავიწყებოდა მაცნე ირისს. განრისხებულმა ღვთაებამ შუა ქორწილში სუფრაზე გააგორა ოქროს ვაშლი, რომელიც მოგვიანებით ტროას ომის მიზეზი
გახდა („განხეთქილების ვაშლი“).
ამფორის ფერწერა (ძვ. წ. 480 წ.), ბოსტონი, ხელოვნების მუზეუმი
პელევსისაგან თეტისს შეეძინა აქილევსი, სახელოვანი გმირი (სხვა ვერსიით, თეტისმა შვა შვიდი ვაჟი. აქილევსის გარდა
ყველა დაიფერფლა იმ ცეცხლში, სადაც მათ დედა აწვენდა, რათა უკვდავება მიენიჭებინა). თეტისი ღამ-ღამობით მას
ცეცხლში აწრთობდა. ეს რომ პელევსმა იხილა, გამოიტაცა ბავშვი ცეცხლიდან. განრისხდა თეტისი, რადგანაც ვერ მოასწრო
თავისი ვაჟის უკვდავყოფა და ზღვის სიღრმეში გაუჩინარდა. იგი მამის სახლში დაბრუნდა. სხვა მითოსი კი გვიამბობს, რომ
თეტისი სტიქსის წყალში განბანდა ხოლმე აქილევსს. სწორედ ამიტომ ვერას აკლებდა მტერი ამ გმირს. მისი სუსტი ადგილი იყო ქუსლი, რომლითაც ეკავა ხოლმე დედას ჩვილი სტიქსის წყალში ამოვლებისას. თეტისს უყვარდა აქილევსი და მზრუნველობას არ აკლებდა. იცოდა ნერევსის ასულმა, რომ ტროას ომში დაღუპვა ეწერა მის ვაჟს, ამიტომ მისი დამალვა სცადა: ქალის სამოსით
შემოსა და კუნძულ სკიროსზე გაგზავნა, რათა ვერავის გამოერჩია იქაური მეფის მრავალრიცხოვან ასულთა შორის. მხოლოდ
ეშმაკმა და მოხერხებულმა ოდისევსმა გამოიცნო იგი და წაიყვანა საბრძოლველად. ყველამ იცოდა, რომ აქილევსის გარეშე ტროას ომს ვერ მოიგებდნენ. რას გააწყობდა თეტისი. იგი მხოლოდ კეთილ რჩევებს აძლევდა თავის შვილს. მანვე აღჭურვა აქილევსი ჰეფესტოს მიერ გამოჭედილი ბრწყინვალე აღსაკაზმავით.
გამომსახველობით ხელოვნებაში ყველაზე ხშირად გვხვდება პელევსის მიერ თეტისის დამორჩილებისა და მათი ქორწინების
ამსახველი სცენები. ასევე სურათები სახელწოდებით „თეტისი ჰეფესტოს სამჭედლოში“ (პომპეის ფრესკებიდან).
