ადაუი
(ახალი გვერდი: '''ა-დაუი''' ''(აფხ. Адауы)'' — კაციჭამია გოლიათი; ნართული გადმოცემებ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ა-დაუი''' ''(აფხ. Адауы)'' — კაციჭამია გოლიათი; ნართული გადმოცემებისა და ჯადოსნური ზღაპრების პერსონაჟი; არის მრავალთავიანი (სამი, შვიდი, ცხრა, თორმეტი), ზოგჯერ ცალთვალა, ხშირი ბალნით. ქართული | + | '''ა-დაუი''' ''(აფხ. Адауы)'' — კაციჭამია გოლიათი; ნართული გადმოცემებისა და ჯადოსნური ზღაპრების [[პერსონაჟი]]; არის მრავალთავიანი (სამი, შვიდი, ცხრა, თორმეტი), ზოგჯერ [[ცალთვალა]], ხშირი ბალნით. ქართული [[ფოლკლორი]]სგან განსხვავებით, სადაც [[დევი]] ზოგჯერ გმირის დამხმარედაც გვევლინება, აფხაზური ადაუ ადამიანების დაუძინებელი მტერია, განსაკუთრებით ბავშვების გატაცება და ჭამა უყვარს. გადმოცემის თანახმად, ისინი მხოლოდ მითიური ჯუჯა ხალხის („ა-წანები“) გაქრობის შემდეგ გამოჩნდნენ. ნართების ეპოქაში ადაუები ფლობენ ხეხილს (ვაშლს, [[მსხალი|მსხალს]], [[ბალი|ბალს]], [[ლეღვი|ლეღვს]], [[ყურძენი|ყურძენს]] და სხვ.), რომელიც [[ნართები|ნართებმა]] წაართვეს, [[ცეცხლი|ცეცხლსა]] და [[წყარო]]ს ან [[მდინარე]]ს. ცეცხლისა და წყაროს მოსაპოვებლად [[ბრძოლა]]ში [[ეპოსი]]ს მთავარი გმირი ამარცხებს (ზოგჯერ ეშმაკობითაც) მათ; ზოგი ვარიანტით, ნართები და ზღაპრის გმირები რამდენიმე ძმას (სამს, შვიდს, ცხრას, თორმეტს) ებრძვიან. აფხაზების წარმოდგენით ადაუები ოჯახებად ცხოვრობენ, ჰყავთ ცოლები, დედები, დები. |
| − | მითიური ჯუჯა ხალხის („ა-წანები“) გაქრობის შემდეგ გამოჩნდნენ. ნართების ეპოქაში ადაუები ფლობენ ხეხილს (ვაშლს, მსხალს, ბალს, [[ლეღვი|ლეღვს]], [[ყურძენი|ყურძენს]] და სხვ.), რომელიც ნართებმა წაართვეს, ცეცხლსა და | + | |
აფხაზური ადაუ ქართულ დევს, ადიღეურ [[ინიჟები|ინიჟს]], ოსურ უაიგს შეესაბამება. სიტყვა „ადაუ“ ქართული „დევიდან“ მომდინარეობს; აღნიშნული ტერმინის პარალელურად აფხაზურ ჯადოსნურ ზღაპრებში „აინიჟი“ და „[[ადოუმიჟხა]]“ გვხვდება. | აფხაზური ადაუ ქართულ დევს, ადიღეურ [[ინიჟები|ინიჟს]], ოსურ უაიგს შეესაბამება. სიტყვა „ადაუ“ ქართული „დევიდან“ მომდინარეობს; აღნიშნული ტერმინის პარალელურად აფხაზურ ჯადოსნურ ზღაპრებში „აინიჟი“ და „[[ადოუმიჟხა]]“ გვხვდება. | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:45, 3 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით
ა-დაუი (აფხ. Адауы) — კაციჭამია გოლიათი; ნართული გადმოცემებისა და ჯადოსნური ზღაპრების პერსონაჟი; არის მრავალთავიანი (სამი, შვიდი, ცხრა, თორმეტი), ზოგჯერ ცალთვალა, ხშირი ბალნით. ქართული ფოლკლორისგან განსხვავებით, სადაც დევი ზოგჯერ გმირის დამხმარედაც გვევლინება, აფხაზური ადაუ ადამიანების დაუძინებელი მტერია, განსაკუთრებით ბავშვების გატაცება და ჭამა უყვარს. გადმოცემის თანახმად, ისინი მხოლოდ მითიური ჯუჯა ხალხის („ა-წანები“) გაქრობის შემდეგ გამოჩნდნენ. ნართების ეპოქაში ადაუები ფლობენ ხეხილს (ვაშლს, მსხალს, ბალს, ლეღვს, ყურძენს და სხვ.), რომელიც ნართებმა წაართვეს, ცეცხლსა და წყაროს ან მდინარეს. ცეცხლისა და წყაროს მოსაპოვებლად ბრძოლაში ეპოსის მთავარი გმირი ამარცხებს (ზოგჯერ ეშმაკობითაც) მათ; ზოგი ვარიანტით, ნართები და ზღაპრის გმირები რამდენიმე ძმას (სამს, შვიდს, ცხრას, თორმეტს) ებრძვიან. აფხაზების წარმოდგენით ადაუები ოჯახებად ცხოვრობენ, ჰყავთ ცოლები, დედები, დები.
აფხაზური ადაუ ქართულ დევს, ადიღეურ ინიჟს, ოსურ უაიგს შეესაბამება. სიტყვა „ადაუ“ ქართული „დევიდან“ მომდინარეობს; აღნიშნული ტერმინის პარალელურად აფხაზურ ჯადოსნურ ზღაპრებში „აინიჟი“ და „ადოუმიჟხა“ გვხვდება.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- Абхазские сказки. М., 1935; Сух., 1959;
- Приключения нарта Сасрыквы и его девяноста девяти братьев. Сух., 1962; 1988; С.З. Адау // Мифы народов мира. Т. I. М., 1980;
- ს. ზუხბა. აფხაზური ზეპირსიტყვიერება. აფხაზურიდან თარგმნეს თ. გვანცელაძემ და ა. არაბულმა. თბ., 1988.
