რუხი ტოროლა

მიმდინარე ცვლილება 17:05, 13 მაისი 2025 მდგომარეობით

რუხი ტოროლა (ლათ. Calandrella_pispoletta Pallas, 1811) − ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგიდან.

• კლასი − ფრინველები (AVES)
• რიგი − ბეღურასნაირნი (Passeriformes)
• ოჯახი − ტოროლასებრნი (Alaudidae)
• გვარი − მცირე ტოროლა (Calandrella)

რუხი ტოროლა სიდიდით მცირე ტოროლასოდენაა, ფრთა 90-105 მმ-ია, კუდი 55-65 მმ, ნისკარტი – 8-11 მმ, წონა – 22-28 გ. შეფერილობითაც ძალიან ჰგავს მცირე ტოროლას, მაგრამ მისგან განსხვავებით, მეორე რიგის ყველაზე გრძელი მომქნევი ვერ აღწევს ფრთის წვერომდე; კუდი უფრო ღრმადაა ამოკვეთილი; მკერდის გვერდებზე დიდი შავი ლაქები არაა; მთელი მკერდი დაწინწკლულია მოწაბლისფრო გასწვრივი შტრიხებით. ზურგის მხარის შეფერილობა მორუხოა, მაგრამ იგი ცვალებადობს ქვესახეობების მიხედვით მუქი ან მოთეთრო რუხიდან მოყვითალო-რუხი შეფერილობამდე. ბუმბულების ცენტროები მურაა, რაც დამახასიათებელია საერთოდ ტოროლებისათვის. სხეულის ქვემო მხარე თეთრია, ზოგჯერ ჟანგმიწისფერი ელფერით. გასწვრივი მურა ან ჟანგმიწისფერ-მურა შტრიხები მკერდიდან ნაწილობრივ გვერდებზეც ვრცელდება. ნისკარტი ზაფხულში მუქი-მურაა წვეროში და მოყვითალო – ძირში; ზამთარში თითქმის მთლიანად ყვითელია. ფეხები მურა ხორცისფერია.

აღწერილია 14 (ზოგი მონაცემით 20-მდე) ქვესახეობა. საქართველოში მოიპოვება ჩვეულებრივი რუხი ტოროლა − C. p. pispoletta pall., 1811. რაც შეეხება ამიერკავკასიურ ქვესახეობას (C. p. pseudoboetica Stegmman, 1932), იგი სომხეთისა და აზერბაიჯანის სამხრეთ რაიონებში მოიპოვება და საქართველოში არ გვხვდება.

[რედაქტირება] გავრცელება

სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს: კანარის კუნძულებს, აფრიკის ჩრდილოეთ ზოლს ხმელთაშუა ზღვის გასწვრივ; სამხრეთ ესპანეთს, სირიას, პალესტინას, ერაყს, ირანს, სამხრეთ ავღანეთს, ჰიმალაის ჩრდილოეთ ნაწილს, აღმოსავლეთ ჩინეთს – ყვითელ ზღვამდე; ჩრდილოეთი საზღვარი გადის უკრაინის შავი ზღვის სანაპიროებიდან, ვოლგოგრადისა და ჩკალოვის გავლით იმიერბაიკალეთის უდაბნოებამდე. საქართველოში მოიპოვება მხოლოდ მიმოფრენის დროს.

[რედაქტირება] ბიოტოპი

მშრალი ველები და უდაბნოები, ამ ადგილებისათვის დამახასიათებელი მეჩხერი და მწირი მცენარეულობით.

[რედაქტირება] გამრავლება

ბუდობს მიწაზე. ბუდეს წნავს ხმელი ბალახისაგან. ზაფხულის განმავლობაში ასწრებს ორჯერ გამრავლებას. პირველად მაისის პირველ ნახევარში, ხოლო მეორედ – ივნისის ბოლოს დებს 4-5 კვერცხს. საინკუბაციო პერიოდი 12 დღემდე გრძელდება.

[რედაქტირება] კვება

მცირე ტოროლას მსგავსად, იკვებება ნაირგვარი მწერებითა და სარეველა მცენარეთა თესლებით.

[რედაქტირება] მნიშვნელობა

კვების ხასიათის მიხედვით სასარგებლო ფრინველია

[რედაქტირება] წყარო

საქართველოს ფრინველების სარკვევი