ჩვეულებრივი კოჭობა
(ახალი გვერდი: '''ჩვეულებრივი კოჭობა''' '''ჩვეულებრივი კოჭო...) |
(→წყარო) |
||
| ხაზი 26: | ხაზი 26: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]] | [[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]] | ||
| − | |||
[[კატეგორია:ფრინველები]] | [[კატეგორია:ფრინველები]] | ||
[[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]] | [[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]] | ||
[[კატეგორია:მთიულასებრნი]] | [[კატეგორია:მთიულასებრნი]] | ||
[[კატეგორია:კოჭობა]] | [[კატეგორია:კოჭობა]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:29, 14 ივნისი 2025 მდგომარეობით
ჩვეულებრივი კოჭობა (ლათ.Carpodacus erythrina Pallas, 1770) – ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგიდან.
- კლასი − ფრინველები (AVES)
- რიგი − ბეღურასნაირნი (Passeriformes)
- ოჯახი − მთიულასებრნი (Fringillidae)
- გვარი − კოჭობა (Carpodacus)
ჩვეულებრივი კოჭობა ბეღურასოდენა ფრინველია; ფრთა 80-95 მმ-ია, კუდი – 55-62 მმ, ნისკარტი – 10-12 მმ, წონა – 20-26 გ. მამალი ოდნავ დიდია დედალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის შესამჩნევი განსხვავებაა. ზრდასრულ მამალს თავი ზემოდან მუქი წითელი აქვს; კისრის უკანა მხარე – მორუხო; კუდზედა ბუმბულები – მკვეთრი წითელი. ზურგი, ფრთები და კუდი – მურა, ზურგზე მოწითალო ელფერით; მომქნევებსა და საჭის ბუმბულებს მოყვითალო-ყავისფერი არშიები აქვთ. შიგნითა მეორე რიგის მომქნევებს ფართო არამკაფიო მოთეთრო კიდეები აქვთ. სხეულის ქვემო მხარეს წინა ნაწილი მკვეთრი წითელია, ხოლო უკანა ნაწილში – უფრო ღია ფერის. მუცლის უკანა ნაწილი და კუდქვეშა ბუმბულები ზოგჯერ სრულიად თეთრია. ახალ ბუმბულსაფარველზე ჭარბობს ვარდისფერი, ხოლო ძველზე – მოწითალო-ალისფერი. ზრდასრული დედალი ზურგის მხარეს წენგოსფერ-რუხია, მუქი არამკაფიო ლაქებით ბუმბულების ცენტრში. კუდზედა ბუმბულები მორუხო ან მომწვანო-წენგოსფერი აქვს; ფრთები და კუდი მუქი რქისფერი, მაგრამ მომქნევებსა და საჭის ბუმბულებს მომწვანო არშიები აქვთ. სხეულის ქვემო მხარე თეთრია, წინა ნაწილში მოჩალისფრო ელფერით და არამკაფიო რუხი წინწკლებით. ნისკარტი რქისფერია, ფეხები – მურა-ხორცისფერი.
გამოყოფენ 4-10 ქვესახეობას. საქართველოში მოიპოვება კავკასიური ჩვეულებრივი კოჭობა – C. e. kubanensis Laubmann, 1914.
სარჩევი |
[რედაქტირება] გავრცელება
სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს 2 ვრცელ იზოლირებულ რეგიონს ევროპასა და აზიაში. ერთი მათგანი დასავლეთით იწყება ბალტიის ზღვის სამხრეთი და აღმოსავლეთი სანაპიროებიდან და აღწევს ოხოტის ზღვამდე და კამჩატკამდე, ჩრდილოეთით დაახლოებით 62-ე და 63-ე პარალელებამდე, ხოლო სამხრეთით – ტყე-ველის ზოლის საზღვრამდე. არეალის მეორე რეგიონი მოიცავს მცირე აზიის აღმოსავლეთ ნაწილს, კავკასიას, ირანის, ავღანეთისა და ინდოეთის ჩრდილოეთ ნაწილებს, სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთამდე და მონგოლეთის ტყიან ნაწილამდე. ზამთრობს სამხრეთ აზიაში – ინდოეთში და სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში. საქართველოში ცნობილია, როგორც მობუდარი ფრინველი.
[რედაქტირება] ბიოტოპი
ბინადრობს ტყეებში. მთის მდინარეთა ხეობების ბუჩქნარიან ნაკვეთებზე, ტყისპირებში, უფრო ხშირად – ტყეების ზემო, გამეჩხერებულ ზოლში, სადაც არის არყნარი, როდოდენდრონი, ნეკერჩხლიანი და სხვ.
[რედაქტირება] გამრავლება
მონოგამიური ფრინველია, თუმცა ნაპოვნია ორი მობუდარ დედალთან ერთი მამლის შეწყვილების შემთხვევაც. ბუდეს აკეთებს ხშირტოტებიან ბუჩქებზე ან პატარა ხეებზე მხოლოდ დედალი. წელიწადში ერთხელ მრავლდება. ივნისის პირველ ნახევარში დებს 3-6 კვერცხს. კრუხად ჯდება მხოლოდ დედალი. საინკუბაციო პერიოდი 13-14 დღეს გრძელდება.
[რედაქტირება] კვება
ძირითადად მარცვალმჭამელი ფრინველია. იკვებება ნაირგვარ მცენარეთა, მათ შორის უფრო ხშირად შოთხვის, კუნელის, ღვიის და სხვათა თესლებით და ნაყოფებით. მცირე რაოდენობით ჭამს მწერებსაც. ბარტყებს მეტწილად მცენარეულობით კვებავს.
[რედაქტირება] მნიშვნელობა
სამეურნეო თვალსაზრისით ინდიფერენტული ფრინველია.
