გლდანის წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია
(→აღწერილობა) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 4 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 2: | ხაზი 2: | ||
===აღწერილობა=== | ===აღწერილობა=== | ||
| − | ნაგებობა | + | [[ნაგებობა]] სამეკლესიანი [[ბაზილიკა|ბაზილიკაა]] (11,1X10,7 მ), ნაშენია ქვიშაქვის თანაბარი [[კვადრი|კვადრებით]]. სამხრეთის ეკლესიის დიდი ნაწილი და მოგვიანებით მიშენებული ჩრდილო-დასავლეთი სათავსის [[სახურავი]] ჩანგრეულია. [[ლავგარდანი]] მხოლოდ შუა ეკლესიას აქვს. XVIII-XIX საუკუნეებში შუა ეკლესიისათვის დასავლეთიიდან ორი [[კონტრფორსი]] მიუშენებიათ და სახურავი განუახლებიათ. |
| − | შუა ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მის ღრმა ნახევარწრიულ [[აფსიდი|აფსიდში]] ერთი [[სარკმელი]] და ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიებში გასასვლელი ორი კარია. დარბაზის [[კამარა]] პილასტრებზე დამყარებულ ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. დასავლთის [[თაღი]]ს საყრდენად დაკიდული პილასტრებია გამოყენებული. პილასტრებს მარტივი თაროსებრი კაპიტელები აქვს. კედლებზე, პილასტრებს შორის, თითო დეკორატიული თაღი გადადის. სამხრეთ კედელში ორი პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია. კედლის | + | შუა ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მის ღრმა ნახევარწრიულ [[აფსიდი|აფსიდში]] ერთი [[სარკმელი]] და ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიებში გასასვლელი ორი კარია. დარბაზის [[კამარა]] [[პილასტრი|პილასტრებზე]] დამყარებულ ორ [[საბჯენი თაღი|საბჯენ თაღს]] ეყრდნობა. დასავლთის [[თაღი]]ს საყრდენად დაკიდული პილასტრებია გამოყენებული. პილასტრებს მარტივი თაროსებრი [[კაპიტელი|კაპიტელები]] აქვს. კედლებზე, პილასტრებს შორის, თითო დეკორატიული თაღი გადადის. სამხრეთ კედელში ორი პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია. კედლის დასავლეთ ნაწილში ხის ძელებზე მოწყობილი [[პატრონიკე]]ს კვალია შემორჩენილი, ეკლესიის სამხრეთის კედელს მთელ სიგრძეზე სამხრ. ეკლესიის [[კამარის ქუსლი]] გასდევს. შუა ეკლესია შიგნით შელესილია [[გაჯი]]თ და შეღებილია მოლურჯო-მონაცრისფრო საღებავით. სამხრეთის ეკლესია, რომლის მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილია შემორჩენილი, მოგვიანებით შუა ეკლესიის [[სადიაკვნე]]დ გამოუყენებიათ. იგი შუა ეკლესიას თაღოვანი კარით უკავშირდება. |
| − | ჩრდილოეთის მოკლე სწორკუთხა ეკლესია ცილინდრული კამარითაა გადახურული. მასში შესვლა შუა ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში გაჭრილი კარით შეიძლება. მოგვიანებით ეს სათავსი [[სამკვეთლო]]დ გადაუკეთებიათ და შუა ეკლესიის აფსიდისათვის კარით დაუკავშირებიათ. სათავსის ერთადერთი სარკმელი აღმოსავლეთის კედელშია გაჭრილი. ჩრდილოეთის კედელს მთელ სიგრძეზე, 0,2 მ სიგანის საფეხური გასდევს. ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი სწორკუთხა | + | ჩრდილოეთის მოკლე სწორკუთხა ეკლესია [[ცილინდრული კამარა|ცილინდრული კამარითაა]] გადახურული. მასში შესვლა შუა ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში გაჭრილი კარით შეიძლება. მოგვიანებით ეს სათავსი [[სამკვეთლო]]დ გადაუკეთებიათ და შუა ეკლესიის აფსიდისათვის კარით დაუკავშირებიათ. სათავსის ერთადერთი სარკმელი აღმოსავლეთის კედელშია გაჭრილი. ჩრდილოეთის კედელს მთელ სიგრძეზე, 0,2 მ სიგანის საფეხური გასდევს. ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი სწორკუთხა [[ნიში]]ა. სამხრეთის კედელში, კამარის ქუსლში გაჭრილია მთავარი ეკლესიის კონქის თავზე მოწყობილ სამალავში ასასვლელი. |
მოგვიანებით შუა ეკლესიის ჩრდილოეთის კედელზე მიუშენებიათ დამოუკიდებელი სწორკუთხა სათავსი, რომელსაც დასავლეთით სწორკუთხა კარი აქვს. კარის თავზე [[არქიტრავი]]თ გადახურული სარკმელია. აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. | მოგვიანებით შუა ეკლესიის ჩრდილოეთის კედელზე მიუშენებიათ დამოუკიდებელი სწორკუთხა სათავსი, რომელსაც დასავლეთით სწორკუთხა კარი აქვს. კარის თავზე [[არქიტრავი]]თ გადახურული სარკმელია. აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია. | ||
| − | ფასადებიდან ყველაზე უკეთ აღმოსავლეთისაა შემორჩენილი, შუა ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თავზე, ქვიშაქვის | + | ფასადებიდან ყველაზე უკეთ აღმოსავლეთისაა შემორჩენილი, შუა ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თავზე, ქვიშაქვის [[ფილა]]ზე, წრეში ჩასმულია თანაბარმკლავებიანი [[ჯვარი]]. სამხრეთის ეკლესიის სარკმელი ძალზე დაზიანებულია. ჩრდილოეთის ეკლესიის სარკმლის ზემოთ, ქვაზე გამოსახულია რელიეფური ჯვარი (დაზიანებულია). შუა ეკლესიის განიერი ლავგარდანი შედგენილია თაროს, წრეთარგისა და ლილვისაგან. |
ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია ქვის [[გალავანი|გალავნის]] ფრაგმენტები. | ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია ქვის [[გალავანი|გალავნის]] ფრაგმენტები. | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[საქართველოს | + | [[საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა]] |
[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]] | [[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 15:50, 26 აგვისტო 2022 მდგომარეობით
გლდანის წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს, სოფელ გლდანის ჩრდილოეთით, ძველ სასაფლაოზე. აგებულია IX-X საუკუნეებში.
[რედაქტირება] აღწერილობა
ნაგებობა სამეკლესიანი ბაზილიკაა (11,1X10,7 მ), ნაშენია ქვიშაქვის თანაბარი კვადრებით. სამხრეთის ეკლესიის დიდი ნაწილი და მოგვიანებით მიშენებული ჩრდილო-დასავლეთი სათავსის სახურავი ჩანგრეულია. ლავგარდანი მხოლოდ შუა ეკლესიას აქვს. XVIII-XIX საუკუნეებში შუა ეკლესიისათვის დასავლეთიიდან ორი კონტრფორსი მიუშენებიათ და სახურავი განუახლებიათ.
შუა ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. მის ღრმა ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი სარკმელი და ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ეკლესიებში გასასვლელი ორი კარია. დარბაზის კამარა პილასტრებზე დამყარებულ ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. დასავლთის თაღის საყრდენად დაკიდული პილასტრებია გამოყენებული. პილასტრებს მარტივი თაროსებრი კაპიტელები აქვს. კედლებზე, პილასტრებს შორის, თითო დეკორატიული თაღი გადადის. სამხრეთ კედელში ორი პარალელურწირთხლებიანი სარკმელია. კედლის დასავლეთ ნაწილში ხის ძელებზე მოწყობილი პატრონიკეს კვალია შემორჩენილი, ეკლესიის სამხრეთის კედელს მთელ სიგრძეზე სამხრ. ეკლესიის კამარის ქუსლი გასდევს. შუა ეკლესია შიგნით შელესილია გაჯით და შეღებილია მოლურჯო-მონაცრისფრო საღებავით. სამხრეთის ეკლესია, რომლის მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილია შემორჩენილი, მოგვიანებით შუა ეკლესიის სადიაკვნედ გამოუყენებიათ. იგი შუა ეკლესიას თაღოვანი კარით უკავშირდება.
ჩრდილოეთის მოკლე სწორკუთხა ეკლესია ცილინდრული კამარითაა გადახურული. მასში შესვლა შუა ეკლესიის აღმოსავლეთ ნაწილში გაჭრილი კარით შეიძლება. მოგვიანებით ეს სათავსი სამკვეთლოდ გადაუკეთებიათ და შუა ეკლესიის აფსიდისათვის კარით დაუკავშირებიათ. სათავსის ერთადერთი სარკმელი აღმოსავლეთის კედელშია გაჭრილი. ჩრდილოეთის კედელს მთელ სიგრძეზე, 0,2 მ სიგანის საფეხური გასდევს. ამავე კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ერთი სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთის კედელში, კამარის ქუსლში გაჭრილია მთავარი ეკლესიის კონქის თავზე მოწყობილ სამალავში ასასვლელი.
მოგვიანებით შუა ეკლესიის ჩრდილოეთის კედელზე მიუშენებიათ დამოუკიდებელი სწორკუთხა სათავსი, რომელსაც დასავლეთით სწორკუთხა კარი აქვს. კარის თავზე არქიტრავით გადახურული სარკმელია. აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებში თითო სწორკუთხა ნიშია.
ფასადებიდან ყველაზე უკეთ აღმოსავლეთისაა შემორჩენილი, შუა ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თავზე, ქვიშაქვის ფილაზე, წრეში ჩასმულია თანაბარმკლავებიანი ჯვარი. სამხრეთის ეკლესიის სარკმელი ძალზე დაზიანებულია. ჩრდილოეთის ეკლესიის სარკმლის ზემოთ, ქვაზე გამოსახულია რელიეფური ჯვარი (დაზიანებულია). შუა ეკლესიის განიერი ლავგარდანი შედგენილია თაროს, წრეთარგისა და ლილვისაგან.
ეკლესიის გარშემო შემორჩენილია ქვის გალავნის ფრაგმენტები.
