არქიტექტურული ორდერი
(→დორიული ორდერი) |
(→ტოსკანური ორდერი) |
||
| (ერთი მომხმარებლის 6 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:ARQITEQTURULI ORDERI.JPG|thumb| <small>კლასიკური ორდერის ნიმუშები: 1 - ტოსკანური, 2 - დორიული, 3 და 4 - იონიური, 5 - კორინთული, 6 - კომპოზიტური</small>]] | [[ფაილი:ARQITEQTURULI ORDERI.JPG|thumb| <small>კლასიკური ორდერის ნიმუშები: 1 - ტოსკანური, 2 - დორიული, 3 და 4 - იონიური, 5 - კორინთული, 6 - კომპოზიტური</small>]] | ||
| − | '''არქიტექტურული ორდერი''' – (ლათ. ordo - მწირივი), არქიტექტურულ-კომპოზიციური სისტემა, რომელსაც საფუძვლად უდევს დგარულ-კოჭოვანი კონსტრუქციების მზიდი და საზიდი ნაწილების გარკვეული თანაფარდობა, სტრუქტურა და მხატვრული დამუშავება. ცნობილია ხუთი [[ორდერი (არქიტექტურა)|ორდერი]]: დორიული, იონიური, კორინთული, ტოსკანური, კომპოზიტური (რთული). | + | '''არქიტექტურული ორდერი''' – (ლათ. ordo - მწირივი), არქიტექტურულ-კომპოზიციური სისტემა, რომელსაც საფუძვლად უდევს დგარულ-კოჭოვანი [[კონსტრუქციის მზიდი ელემენტი|კონსტრუქციების მზიდი]] და საზიდი ნაწილების გარკვეული თანაფარდობა, სტრუქტურა და მხატვრული დამუშავება. ცნობილია ხუთი [[ორდერი (არქიტექტურა)|ორდერი]]: დორიული, იონიური, კორინთული, ტოსკანური, კომპოზიტური (რთული). |
| − | === დორიული ორდერი === | + | === [[დორიული ორდერი]] === |
| − | ამ ორდერის სვეტს არა აქვს [[ბაზისი (არქიტექტურა)|ბაზისი]], მისი ტანი მცირე სიღრმის კანელურებითაა დაღარული; [[კაპიტელი]] შედგება მრგეალი ბალიშისა – [[ექინი (არქიტექტურა)|ექინი]]სა და სქელი კვადრატული ფილის – [[აბაკი (არქიტექტურა)|აბაკი]]საგან, [[ანტაბლემენტი]] ნაწევრდება [[არქიტრავი|არქიტრავად]], ფრიზად და კარნიზად; [[ფრიზი]] ჰორიზონტალურად იყოფა ტრიგლიფებად და [[მეტოპი|მეტოპებად]]. | + | ამ ორდერის სვეტს არა აქვს [[ბაზისი (არქიტექტურა)|ბაზისი]], მისი [[სვეტის ტანი|ტანი]] მცირე სიღრმის კანელურებითაა დაღარული; [[კაპიტელი]] შედგება მრგეალი ბალიშისა – [[ექინი (არქიტექტურა)|ექინი]]სა და სქელი კვადრატული ფილის – [[აბაკი (არქიტექტურა)|აბაკი]]საგან, [[ანტაბლემენტი]] ნაწევრდება [[არქიტრავი|არქიტრავად]], ფრიზად და კარნიზად; [[ფრიზი]] ჰორიზონტალურად იყოფა ტრიგლიფებად და [[მეტოპი|მეტოპებად]]. |
| − | ===იონიური ორდერი === | + | ===[[იონიური ორდერი]] === |
მთავარი თავისებურებაა ღეროს ზედა ნაწილის მსხვილი ხვიების ხვეულები ([[ვოლუტი|ვოლუტები]]) დახვეული ორივე მხარეს იონიური ორდერი შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისაგან. კბილანების ხაზი ჰყოფს ფრიზს, ლავგარდანისაგან. | მთავარი თავისებურებაა ღეროს ზედა ნაწილის მსხვილი ხვიების ხვეულები ([[ვოლუტი|ვოლუტები]]) დახვეული ორივე მხარეს იონიური ორდერი შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისაგან. კბილანების ხაზი ჰყოფს ფრიზს, ლავგარდანისაგან. | ||
| − | === კორინთული ორდერი === | + | === [[კორინთული ორდერი]] === |
იონიურისაგან განსხვავდება კაპიტელის ფორმით, რომელიც ხვიებისა და [[აკანთო]]ს სტილიზებული ფოთლების კალათის სახითაა წარმოდგენილი. ანტაბლემენში ჩნდება ახალი ელემენტი – კარნიზის მზიდი მოდულიონები, დაწვენილი კრონშტეინების სახისა. კორინთული ორდერი, რომელიც ყველაზე უფრო მორთულ-მოკაზმულია ბერძნულ ორდერთა შორის, განვითარდა და ფართოდ გავრცელდა ანტიკურ რომში. | იონიურისაგან განსხვავდება კაპიტელის ფორმით, რომელიც ხვიებისა და [[აკანთო]]ს სტილიზებული ფოთლების კალათის სახითაა წარმოდგენილი. ანტაბლემენში ჩნდება ახალი ელემენტი – კარნიზის მზიდი მოდულიონები, დაწვენილი კრონშტეინების სახისა. კორინთული ორდერი, რომელიც ყველაზე უფრო მორთულ-მოკაზმულია ბერძნულ ორდერთა შორის, განვითარდა და ფართოდ გავრცელდა ანტიკურ რომში. | ||
| − | === ტოსკანური ორდერი === | + | === [[ტოსკანური ორდერი]] === |
| − | დორიული ორდერის ეტრუსკული და ძველრომაული ვარიანტი, რომელიც [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში ხუთი კლასიკური ორდერის რიცხვში შევიდა; დორიულისაგან განსხვავდება სვეტის გლუვი უკანელურო ტანით აქვს ბაზისი. | + | დორიული ორდერის ეტრუსკული და ძველრომაული ვარიანტი, რომელიც [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქაში ხუთი კლასიკური ორდერის რიცხვში შევიდა; დორიულისაგან განსხვავდება სვეტის გლუვი უკანელურო ტანით აქვს ბაზისი. |
| − | ===კომპოზიტური ორდერი=== | + | ===[[კომპოზიტური ორდერი]]=== |
[[რთული ორდერი]] - კორინთული და იონიური ორდერების სახესხვაობა. მზიდი ნაწილებია სვეტი კაპიტელითა (სვეტისთავი) და ბაზისითურთ, რომლებზედაც დაყრდნობილია ანტაბლემენტი. | [[რთული ორდერი]] - კორინთული და იონიური ორდერების სახესხვაობა. მზიდი ნაწილებია სვეტი კაპიტელითა (სვეტისთავი) და ბაზისითურთ, რომლებზედაც დაყრდნობილია ანტაბლემენტი. | ||
მიმდინარე ცვლილება 15:58, 2 სექტემბერი 2022 მდგომარეობით
არქიტექტურული ორდერი – (ლათ. ordo - მწირივი), არქიტექტურულ-კომპოზიციური სისტემა, რომელსაც საფუძვლად უდევს დგარულ-კოჭოვანი კონსტრუქციების მზიდი და საზიდი ნაწილების გარკვეული თანაფარდობა, სტრუქტურა და მხატვრული დამუშავება. ცნობილია ხუთი ორდერი: დორიული, იონიური, კორინთული, ტოსკანური, კომპოზიტური (რთული).
სარჩევი |
[რედაქტირება] დორიული ორდერი
ამ ორდერის სვეტს არა აქვს ბაზისი, მისი ტანი მცირე სიღრმის კანელურებითაა დაღარული; კაპიტელი შედგება მრგეალი ბალიშისა – ექინისა და სქელი კვადრატული ფილის – აბაკისაგან, ანტაბლემენტი ნაწევრდება არქიტრავად, ფრიზად და კარნიზად; ფრიზი ჰორიზონტალურად იყოფა ტრიგლიფებად და მეტოპებად.
[რედაქტირება] იონიური ორდერი
მთავარი თავისებურებაა ღეროს ზედა ნაწილის მსხვილი ხვიების ხვეულები (ვოლუტები) დახვეული ორივე მხარეს იონიური ორდერი შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისაგან. კბილანების ხაზი ჰყოფს ფრიზს, ლავგარდანისაგან.
[რედაქტირება] კორინთული ორდერი
იონიურისაგან განსხვავდება კაპიტელის ფორმით, რომელიც ხვიებისა და აკანთოს სტილიზებული ფოთლების კალათის სახითაა წარმოდგენილი. ანტაბლემენში ჩნდება ახალი ელემენტი – კარნიზის მზიდი მოდულიონები, დაწვენილი კრონშტეინების სახისა. კორინთული ორდერი, რომელიც ყველაზე უფრო მორთულ-მოკაზმულია ბერძნულ ორდერთა შორის, განვითარდა და ფართოდ გავრცელდა ანტიკურ რომში.
[რედაქტირება] ტოსკანური ორდერი
დორიული ორდერის ეტრუსკული და ძველრომაული ვარიანტი, რომელიც აღორძინების ეპოქაში ხუთი კლასიკური ორდერის რიცხვში შევიდა; დორიულისაგან განსხვავდება სვეტის გლუვი უკანელურო ტანით აქვს ბაზისი.
[რედაქტირება] კომპოზიტური ორდერი
რთული ორდერი - კორინთული და იონიური ორდერების სახესხვაობა. მზიდი ნაწილებია სვეტი კაპიტელითა (სვეტისთავი) და ბაზისითურთ, რომლებზედაც დაყრდნობილია ანტაბლემენტი.
