დონიცეტი გაეტანო

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(წყარო)
(ერთი მომხმარებლის 4 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
[[ფაილი:Doniceti.jpg|thumb|200პქ| გაეტანო დონიცეტი]]
 
[[ფაილი:Doniceti.jpg|thumb|200პქ| გაეტანო დონიცეტი]]
'''დონიცეტი გაეტანო''' - (იტალ. Domenico Gaetano, 29. XI. 1797, ბერგამო, – 8. IV. 1848, იქვე) იტალიელი კომპოზიტორი.  
+
'''გაეტანო დონიცეტი ''' - (იტალ. Domenico Gaetano, 29. XI. 1797, ბერგამო, – 8. IV. 1848, იქვე) იტალიელი კომპოზიტორი.  
  
დონიცეტი კომპოზიციას სწავლობდა ბერგამოში კომპოზიტორ ს. მაირთან, ბოლო 1815-17 ბოლონიის სამუსიკო ლიცეუმში ს. მატეისთან. 1818 ვენეციაში წარმატებით დაიდგა მისი პირველი ოპერა „ენრიკო, ბურგუნდიის გრაფი“, განსაკუთრებული აღიარება დონიცეტს მოუპოვა ოპერებმა (სულ 74): „სიყვარულის ნექტარი“ (1832), „ლუკრეცია ბორჯა“ (1833) და „ლუჩია დი ლამერმური“ (უ. სკოტის რომანის მიხედვით, 1835, ნეოპოლი), აგრეთვე „ფავორიტი ქალი“ (1840), „პოლკის ქალიშვილი“ (1840), „ლინდა დი შამუნი“ (1842), „დონ პასკუალე“ (1843).  
+
დონიცეტი bel canto-ს სტილის მიმდევარია. მისი საოპერო შემოქმედება უკავშირდება ნეაპოლს, რომს, ვენას, მილანს, პარიზს, სადაც იმ პერიოდში აქტიური საოპერო ცხოვრება მიმდინარეობდა. დონიცეტი აგრძელებს როსინისეული კომიკური ოპერის ხაზს. 28 წლის მანძილზე დაწერა 70-მდე ოპერა. ყველა ოპერა, რასაკვირველია, არ არის ერთნაირი ხარისხის, თუმცა ყველა მათგანი ნათელი,  
 
+
მხიარული თემატიკითაა სავსე, გაჟღენთილია ხალხური იუმორით და მუსიკალური თემებით.  
დაწერილი აქვს აგრეთვე [[კანტატა|კანტატები]], მესები, საორკესტრო და კამერული ნაწარმოებები, [[გუნდი (მუსიკა)|გუნდები]], დონიცეტის ოპერები გამოირჩევა მელოდიური სიმდიდრითა და გამომსახველობით, ჭეშმარიტი თეატრალურობით. იგი რთული ვოკალური [[ანსამბლი|ანსამბლების]] ოსტატია.
+
 
+
1835-39 დონიცეტი ნეაპოლის კონსერვატორიის პროფესორია (1837-იდან დირექტორი). 1839-იდან იგი ცხოვრობდა პარიზში. 1844-იდან კი ავადმყოფობის გამო ჩამოშორდა საკომპოზიტორო მოღვაწეობას. ოპერა „ლუჩია დი ლამერმერის“ დადგმით გაიხსნა პირველი საოპერო სეზონი [[თბილისი|თბილისში]] (1851), დაიდგა აგრეთვე „ლუკრეცია ბორჯა“ (1851), „ლინდა დი შამუნი“ (1852), „დონ პასკუალე“ (1853; აგრეთვე 1931-32 და 1968-69 სეზონში), „სიყვარულის წამალი“ (1854), „პოლკის ქალიშვილი“ (1857), „ფავორიტი ქალი“ (1864).
+
  
 +
დონიცეტის ოპერები განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა. [[მელოდიკა|მელოდიკის]] განსაკუთრებული სიმსუბუქე, მოხდენილი და ადვილად გასაგები სტილი, თეატრალური ხერხების მრავაფეროვნება და ეფექტურობა, ბრწყინვალე ვოკალური ვირტუოზულობა [[ევროპა|ევროპის]] მრავალი ქვეყნის მსმენელს იზიდავდა. დონიცეტის ყველაზე პოპულარული ნაწარმოებებია „[[ლუჩია დი ლამერმური (ოპერა)|ლუჩია დი ლამერმური]]“ (ლირიკულ–დრამატული ოპერა), „ფავორიტი ქალი“ (დრამატული ნაწარმოებიფრანგული ოპერის სტილში), „[[დონ პასკუალე (ოპერა)|დონ-პასკუალე]]“, „სიყვარულის ნექტარი“([[ოპერა-ბუფა|ოპერა ბუფა]]) და სხვა.
  
 +
დაწერილი აქვს აგრეთვე [[კანტატა|კანტატები]], [[მესა|მესები]], საორკესტრო და კამერული ნაწარმოებები, [[გუნდი (მუსიკა)|გუნდები]], დონიცეტის ოპერები გამოირჩევა მელოდიური სიმდიდრითა და გამომსახველობით, ჭეშმარიტი თეატრალურობით. იგი რთული ვოკალური [[ანსამბლი|ანსამბლების]] ოსტატია.
  
 +
1835-39 დონიცეტი ნეაპოლის კონსერვატორიის პროფესორია (1837-იდან დირექტორი). 1839-იდან იგი ცხოვრობდა პარიზში. 1844-იდან კი ავადმყოფობის გამო ჩამოშორდა საკომპოზიტორო მოღვაწეობას.
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი
+
[[მსოფლიო თეატრის ისტორია წიგნი III]]
 
+
 
[[კატეგორია:კომპოზიტორები]]
 
[[კატეგორია:კომპოზიტორები]]
[[კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები]]
+
[[კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები]]]

01:17, 19 აგვისტო 2023-ის ვერსია

გაეტანო დონიცეტი

გაეტანო დონიცეტი - (იტალ. Domenico Gaetano, 29. XI. 1797, ბერგამო, – 8. IV. 1848, იქვე) იტალიელი კომპოზიტორი.

დონიცეტი bel canto-ს სტილის მიმდევარია. მისი საოპერო შემოქმედება უკავშირდება ნეაპოლს, რომს, ვენას, მილანს, პარიზს, სადაც იმ პერიოდში აქტიური საოპერო ცხოვრება მიმდინარეობდა. დონიცეტი აგრძელებს როსინისეული კომიკური ოპერის ხაზს. 28 წლის მანძილზე დაწერა 70-მდე ოპერა. ყველა ოპერა, რასაკვირველია, არ არის ერთნაირი ხარისხის, თუმცა ყველა მათგანი ნათელი, მხიარული თემატიკითაა სავსე, გაჟღენთილია ხალხური იუმორით და მუსიკალური თემებით.

დონიცეტის ოპერები განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობდა. მელოდიკის განსაკუთრებული სიმსუბუქე, მოხდენილი და ადვილად გასაგები სტილი, თეატრალური ხერხების მრავაფეროვნება და ეფექტურობა, ბრწყინვალე ვოკალური ვირტუოზულობა ევროპის მრავალი ქვეყნის მსმენელს იზიდავდა. დონიცეტის ყველაზე პოპულარული ნაწარმოებებია „ლუჩია დი ლამერმური“ (ლირიკულ–დრამატული ოპერა), „ფავორიტი ქალი“ (დრამატული ნაწარმოებიფრანგული ოპერის სტილში), „დონ-პასკუალე“, „სიყვარულის ნექტარი“(ოპერა ბუფა) და სხვა.

დაწერილი აქვს აგრეთვე კანტატები, მესები, საორკესტრო და კამერული ნაწარმოებები, გუნდები, დონიცეტის ოპერები გამოირჩევა მელოდიური სიმდიდრითა და გამომსახველობით, ჭეშმარიტი თეატრალურობით. იგი რთული ვოკალური ანსამბლების ოსტატია.

1835-39 დონიცეტი ნეაპოლის კონსერვატორიის პროფესორია (1837-იდან დირექტორი). 1839-იდან იგი ცხოვრობდა პარიზში. 1844-იდან კი ავადმყოფობის გამო ჩამოშორდა საკომპოზიტორო მოღვაწეობას.


წყარო

მსოფლიო თეატრის ისტორია წიგნი III]

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები