თალეს მილეთელი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
 
(ერთი მომხმარებლის 9 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/445749/1/Gamochenili_Geografebi_Da_Mogzaurni_1942.pdf
 
გამოჩენილი. გეოგრაფები და მოგზაურნი
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/454420/1/Didi_Fizikosebi_1978.pdf
 
დიდი ფიზიკოსები
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/400061/1/BerdzeniDaRomaeliIstorikosebi_1998.pdf
 
ბერძენი და რომაელი ისტორიკოსები
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/482916/1/InteleqtualuriSakuTrebisGanmartebitiLeqsikoni_1998.pdf
 
 
ინტელექტუალური საკუთრების განმარტებითი ლექსიკონი
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/402550/1/Tbilisisa_Da_Misi_Midamoebis_Toponimia.pdf
 
 
თბილისისა და მისი მიდამოების ტოპონიმია
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/487858/1/EkologiisSafudzvlebisTerminebisGanmartebitiGlosariumi.pdf
 
 
ეკოლოგიის საფუძვლების ტერმინების განმარტებითი გლოსარიუმი დედამიწისა და გარემოს შემსწავლელ მეცნიერებათა დარგში
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/410321/1/Adamianuri_Resursebis_Martva_2008.pdf
 
ადამიანური რესურსების მართვა ცნებებისა და განსაზლვრებების ლექსიკონი
 
 
ბირთვული ფიზიკისა და ბირთვული ტექნიკის მოკლე გერმანულ-ქართული ლექსიკონი 1977 ვარდიაშვილი, მ.
 
 
ზოგადგეოგრაფიულ ტერმინთა ენციკლოპედიური ლექსიკონი 1975
 
უკლება, დავით
 
ხარაძე, კობა
 
დავითაია, ეთერ
 
პავლიაშვილი, ნინო
 
სალუქვაძე, ელენე
 
== წყარო ==
 
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]
 
[[კატეგორია:გრამატიკა]]
 
[[კატეგორია:სინტაქსი]]
 
(იხ. კრებ. ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1988, გვ. 8)
 
272 საქართველოს სსრ ტოპონიმია, I. ზემო იმერეთი, ბთ., 1987, გვ. ვ44.345. σ ΦΦ
 
კრებ. ტოპონიმიკა II, თბ., 1980 (ინვერსიული ლექსიკონი).
 
ვ.ითონიშვილი, ხევის ტოპონიმიკა, თბ., 1971, გვ. 31.
 
გოგატი შვილი, საქართველოს გეოგრაფ. სახელწოდებათა ახსნაგანმარტებანი, თბ., 1981
 
მენთეშაშვილი, ქიზიყური ლექსიკონი, ქართველურ ენათა ლექსიკა II, თბ., 1943,
 
საქართველოს ისტორია (ლექსიკონი), შემდგ. რ .მეტრეველი, თბ, 1979, გვ. 303.
 
https://catalog.nplg.gov.ge/search~S2*geo?/t{u10E1}{u10D0}{u10E5}{u10D0}{u10E0}{u10D7}{u10D5}{u10D4}{u10DA}{u10DD}{u10E1}+{u10D8}{u10E1}{u10E2}{u10DD}{u10E0}{u10D8}{u10D0}+{u10DA}{u10D4}{u10E5}{u10E1}{u10D8}{u10D9}{u10DD}{u10DC}{u10D8}/t~h~0~l~0~g~7~5~4~a~d~h+~8~h~i~d~g~8~0+~a~4~l~h~8~9~d~c~8/1%2C2%2C2%2CB/frameset&FF=t~h~0~l~0~g~7~5~4~a~d~h+~8~h~i~d~g~8~0+~a~4~l~h~8~9~d~c~8+~i++++++++1+~0+~5&1%2C1%2C/indexsort=-
 
თ.ბერიძე, ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, 1977, გვ. 63.
 
საქართველოსა და ქართველების აღმნიშვნელი უცხოური და ქართული ტერმინოლოგია
 
Ö Ⴇ ö ù ű е ə
 
Õō
 
ჱ ჲ ჳ ჴ ჵ ჷ ჸ ჺ჻
 
ႴႴႴჸ  ჺ
 
ჲ ჳ ჳ ჷ ჹ ჵ ჹ    ­∞ ≈ գ  ჺ ჷ
 
Ჺ ჿ ჿ  ჾ Ჾ θϴØ
 
 
 
(p, b, t, ť, d, k, g, m, n. ń, r, ŗ, l, ĺ, c, č, ć, f, s, ŝ, ś, j, h) ჷ
 
Ö ű ȁ
 
ⴡ Ծ Ր Զ Շ Ⴚ Ⴀ Ⴃ Ⴟ Ⴄ ջႦႵ
 
Ⴠ Ⴆ զ Ⴒ Ⴞ Ⴘ  ჳ
 
ჲ  Ჳ ᲱᲴ Ჳ ჵႦ ႦႪ
 
 
φԶ ԳԶ
 
[[ფაილი:Uuuu.JPG|10პქ|]]
 
 
[[ფაილი:Oooo.PNG|10პქ|]]
 
ფაილი:Oo xazit.JPG
 
 
[[ფაილი:U xaziT.PNG|12პქ|]]
 
ფაილი:Oooo.PNG წერტილით
 
 
 
ფაილი:U ori wertilit.JPG
 
 
ფაილი:AAA XAZIANI.PNG
 
 
 
ფაილი:EEE XAZINI.PNG
 
[[ფაილი:AAA XAZIANI.PNG |8პქ|]
 
 
[[ფაილი:EEE XAZINI.PNG |8პქ|]
 
 
[[ფაილი:Iii xaziani.PNG|8პქ|]
 
 
 
https://srca.gov.ge/files/%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%A3%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90.pdf
 
 
 
https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/459246/1/QartulToponimtaGanmartebitEtimologiuriLeqsikoni_2002_Wigni_I.pdf
 
 
გეოგრაფიულ სახელწოდებათა ახსნა-განმარტება : მოკლე სიტყვარ-ცნობარი / შედგენილი გ.ნ. გეხტმანის, ნ.ზ. გეხტმანის, გ.ი. ზარდალიშვილის და ე.პ. მესხის მიერ
 
განათლება, 1965.
 
 
 
K 119.239/3
 
K 119.240/3
 
K 119.241/3
 
92(038)/გ-331 კარტოგრაფიის განყ
 
K 120.740/3 0 
 
F 32.566/3 
 
  P 1892/1965 
 
 
 
https://catalog.nplg.gov.ge/search~S1*geo?/X%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%20%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&SORT=D/X%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%20%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&SORT=D&SUBKEY=%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98/101%2C5458%2C5458%2CB/frameset&FF=X%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98%20%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98&SORT=D&142%2C142%2C
 
 
 
ავტორი უჯმაჯურიძე, ლევან.
 
 
 
სათაური აგრარული ტერმინოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი : [სახელმძღვანელო] / ლევან უჯმაჯურიძე, ცოტნე სამადაშვილი, გულნარი ჩხუტიაშვილი ; რედაქტორი გოგოლა მარგველაშვილი ; საქ. სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, სსიპ სამეცნიერო-კველვითი ცენტრი.
 
 
საცნობო-ბიბლიოგრაფიული 63(038)/უ-998 
 
ხელმისაწვდომი
 
საარქივო ფონდი F 117.254/3 
 
ხელმისაწვდომი
 
საარქივო ფონდი P 22.170/3
 
 
ხალბერძნულ-ქართული ლექსიკონი = Ελληνογεωργιανο λεξικο / ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის ინსტიტუტი ; სოფიო შამანიდის რედაქციით ; შემდგენელთა ჯგუფი: თეა გამრეკელი, თეა გაფრინდაშვილი, ირინე დარჩია [და სხვ.] ; შესავალი ნაწილი, გრამატიკული ცხრილები: სვეტლანა ბერიკაშვილი, სოფიო შამანიდი ; გეოგრაფიული სახელები, აბრევიატურები, კორექტურა მედეა მეტრეველი.
 
 
საგამომცემლო ცნობები თბილისი, 2017.
 
 
დაჯავშნეთ მასალა
 
ეგზემპლარები
 
მდებარეობა შენახვის შიფრი სტატუსი
 
წიგნთსაცავი K 3.027/5 
 
ხელმისაწვდომი
 
საცნობო-ბიბლიოგრაფიული 81'374.822=14'06=353.1/ა-981 
 
ხელმისაწვდომი
 
საარქივო ფონდი F 1.574/5 
 
ხელმისაწვდომი
 
აღწერილობა 1252 გვ. : ცხრ. ; 30 სმ.
 
სერიები პროგრამა "ლოგოსი" : პუბლიკაციები და ღონისძიებები კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის სფეროში
 
 
 
ხალბერძნულ-ქართული ლექსიკონი = Ελληνογεωργιανο λεξικο / ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის ინსტიტუტი ; სოფიო შამანიდის რედაქციით ; შემდგენელთა ჯგუფი: თეა გამრეკელი, თეა გაფრინდაშვილი, ირინე დარჩია [და სხვ.] ; შესავალი ნაწილი, გრამატიკული ცხრილები: სვეტლანა ბერიკაშვილი, სოფიო შამანიდი ; გეოგრაფიული სახელები, აბრევიატურები, კორექტურა მედეა მეტრეველი.
 
 
საგამომცემლო ცნობები თბილისი, 2017.
 
 
დაჯავშნეთ მასალა
 
ეგზემპლარები
 
მდებარეობა შენახვის შიფრი სტატუსი
 
წიგნთსაცავი K 3.027/5 
 
ხელმისაწვდომი
 
საცნობო-ბიბლიოგრაფიული 81'374.822=14'06=353.1/ა-981 
 
ხელმისაწვდომი
 
საარქივო ფონდი F 1.574/5 
 
ხელმისაწვდომი
 
აღწერილობა 1252 გვ. : ცხრ. ; 30 სმ.
 
სერიები პროგრამა "ლოგოსი" : პუბლიკაციები და ღონისძიებები კლასიკური ფილოლოგიის, ბიზანტინისტიკისა და ნეოგრეცისტიკის სფეროში
 
 
 
 
ად გაიძალა.
 
 
 
 
[[ფაილი:Tales mileTeli.PNG|thumb|თალეს მილეთელი]]
 
[[ფაილი:Tales mileTeli.PNG|thumb|თალეს მილეთელი]]
'''თალეს მილეთელი''' – (ძვ, ბერძ. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος, 637/624 — 558/547 ძვ.წ) ბერძენი ფილოსოფოსი, ფიზიკოსი, მათემატიკოსი და ასტრონომია. იგი პირველი ადამიანია კაცობრიობის ისტორიაში, რომელიც იკვლევდა ელექტრულ მოვლენებს.  
+
'''თალეს მილეთელი''' – (ძვ. ბერძ. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος, 637/624 — 558/547 ძვ.წ) ბერძენი ფილოსოფოსი, ფიზიკოსი, მათემატიკოსი და ასტრონომია. იგი პირველი ადამიანია კაცობრიობის ისტორიაში, რომელიც იკვლევდა ელექტრულ მოვლენებს.  
  
თალესის ცხოვრების შესასებ ზუსტი ცნობები არ არსებობს, ყველაზე უფრო სავარაუდოა, რომ იგი ვაჭარი ყოფილიყო, რადგან ხელს უწყობდა საბერძნეთს, მის კოლონიებსა და აღმოსავლეთს შორის გაცხოველებულ სავაჭრო ურთიერთობას. თალესი ბევრს მოგზაურობდა, როგორც ჩანს, [[ეგვიპტე|ეგვიპტეშიც]] იყო, სადაც გაეცნო ეგვიპტელთა ცოდნას მეცნიერების ისეთ დარგებში, როგორიცაა მათემატიკა და ასტრონომია.  
+
თალესის ცხოვრების შესახებ ზუსტი ცნობები არ არსებობს, ყველაზე უფრო სავარაუდოა, რომ იგი ვაჭარი ყოფილიყო, რადგან ხელს უწყობდა საბერძნეთს, მის კოლონიებსა და აღმოსავლეთს შორის გაცხოველებულ სავაჭრო ურთიერთობას. თალესი ბევრს მოგზაურობდა, როგორც ჩანს, [[ეგვიპტე|ეგვიპტეშიც]] იყო, სადაც გაეცნო ეგვიპტელთა ცოდნას მეცნიერების ისეთ დარგებში, როგორიცაა [[მათემატიკა ძველ ეგვიპტეში|მათემატიკა]] და [[ასტრონომია ძველ ეგვიპტეში|ასტრონომია]].  
  
 
თალესი იყო პრაქტიკული და ფხიზელი გონების ადამიან. მან იწინასწარმეტყველა მზის დაბნელება (ალბათ 585 წ. ჩვ. წ-დე), რომელიც მოხდა მედებისა (თრაკიული ტომი) დალიდიელების ბრძოლის დროს.  
 
თალესი იყო პრაქტიკული და ფხიზელი გონების ადამიან. მან იწინასწარმეტყველა მზის დაბნელება (ალბათ 585 წ. ჩვ. წ-დე), რომელიც მოხდა მედებისა (თრაკიული ტომი) დალიდიელების ბრძოლის დროს.  
  
თალესს, როგორც მეცნიერს, მიეწერება [[გეომეტრია|გეომეტრიის]] რამდენიმე თეორემის ავტორობა, განსაკუთრებით მათი დამტკიცება (თეორემების დამტკიცების შესახებ ცნობები არ შემონახულა).  
+
თალესმა პირველმა დაიწყო  გეომეტრიული თეორემებისა და წინადადებების დამტკიცება, რომელიც თალესამდე  არ არსებობდა: ამით მან პრაქტიკული წესების კრებულიდან გეომეტრია  გადააქცია ნამდვილ მეცნიერებად.
 +
 +
თალესმა დაამტკიცა, რომ ვერტიკალური კუთხეები ტოლია; დიამეტრი წრეს  ორ ტოლ ნაწილად ყოფს; ტოლფერდა სამკუთხედი სიმეტრიულია წვეროსთან  მდებარე კუთხის ბისექტრისის მიმართ და ფუძესთან მდებარე კუთხეები ტოლია;  ორი სამკუთხედი ტოლია, თუ მათ აქვთ თითო ტოლი გვერდი და ამ გვერდთან  მდებარე კუთხეებიც „ტოლია. მასვე ეკუთვნის „ცნობილი თალესის თეორემის  დამტკიცება. თალესმა ძველი და წმინდა სწავლულობა გადააქცია კამათისა და  მტკიცებების საგნად. 
  
თალესი იყო ბერძნული ფილოსოფიის ფუძემდებელი.  იგი თვლიდა, რომ საწყისი ელემენტი, რისგანაც წარმოიქმნა სამყარო არის წყალია. თალესს ეკუთვნის პირველი ცნობები იმის შესახებ, რომ ქარვა (ბერძნულად „ელექტრონი“) ხახუნის შემდეგ იძენს მსუბუქი სხეულების მიზიდვის თვისებას, აგრეთვე იმის შესახებ, რომ მაგნიტი იჭიდავს [[რკინა]]ს. გავიდა მრავალი საუკუნე, ვიდრე ამ სფეროში მეცნიერები შეძლებდნენ გამოსულიყვნენ თალესის მიერ დატოვებული მემკვიდრეობის ფარგლებიდან.
+
თალესი იყო ბერძნული ფილოსოფიის ფუძემდებელი.  იგი თვლიდა, რომ საწყისი ელემენტი, რისგანაც წარმოიქმნა სამყარო არის წყალია. თალესს ეკუთვნის პირველი ცნობები იმის შესახებ, რომ ქარვა (ბერძნულად „ელექტრონი“) ხახუნის შემდეგ იძენს მსუბუქი სხეულების მიზიდვის თვისებას, აგრეთვე იმის შესახებ, რომ მაგნიტი იზიდავს [[რკინა]]ს. გავიდა მრავალი საუკუნე, ვიდრე ამ სფეროში მეცნიერები შეძლებდნენ გამოსულიყვნენ თალესის მიერ დატოვებული მემკვიდრეობის ფარგლებიდან.
  
მაგრამ თალესს ყეელაზე მნიშენელოვანი მიღწევები გეომეტრიაში ჰქონდა. სხვათა შორის, ლეგენდა მას მიაწერს პირამიდის სიმაღლისა და მიუდგომელ საგნებამდე მანძილის გაზომვას.  
+
მაგრამ თალესს ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევები გეომეტრიაში ჰქონდა. სხვათა შორის, [[ლეგენდა]] მას მიაწერს [[პირამიდა (გეომეტრია)|პირამიდის]] სიმაღლისა და მიუდგომელ საგნებამდე მანძილის გაზომვას.  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
ხაზი 169: ხაზი 18:
 
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები]]
 
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები]]
 
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი ფიზიკოსები]]
 
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი ფიზიკოსები]]
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები]]
+
[[კატეგორია: ფიზიკოსები]]
[[კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტრონომები]]
+
[[კატეგორია:ბერძენი მათემატიკოსები]]
 +
[[კატეგორია: მათემატიკოსები]]
 +
[[კატეგორია:ბერძენი ასტრონომები]]

მიმდინარე ცვლილება 13:55, 22 დეკემბერი 2024 მდგომარეობით

თალეს მილეთელი

თალეს მილეთელი – (ძვ. ბერძ. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος, 637/624 — 558/547 ძვ.წ) ბერძენი ფილოსოფოსი, ფიზიკოსი, მათემატიკოსი და ასტრონომია. იგი პირველი ადამიანია კაცობრიობის ისტორიაში, რომელიც იკვლევდა ელექტრულ მოვლენებს.

თალესის ცხოვრების შესახებ ზუსტი ცნობები არ არსებობს, ყველაზე უფრო სავარაუდოა, რომ იგი ვაჭარი ყოფილიყო, რადგან ხელს უწყობდა საბერძნეთს, მის კოლონიებსა და აღმოსავლეთს შორის გაცხოველებულ სავაჭრო ურთიერთობას. თალესი ბევრს მოგზაურობდა, როგორც ჩანს, ეგვიპტეშიც იყო, სადაც გაეცნო ეგვიპტელთა ცოდნას მეცნიერების ისეთ დარგებში, როგორიცაა მათემატიკა და ასტრონომია.

თალესი იყო პრაქტიკული და ფხიზელი გონების ადამიან. მან იწინასწარმეტყველა მზის დაბნელება (ალბათ 585 წ. ჩვ. წ-დე), რომელიც მოხდა მედებისა (თრაკიული ტომი) დალიდიელების ბრძოლის დროს.

თალესმა პირველმა დაიწყო გეომეტრიული თეორემებისა და წინადადებების დამტკიცება, რომელიც თალესამდე არ არსებობდა: ამით მან პრაქტიკული წესების კრებულიდან გეომეტრია გადააქცია ნამდვილ მეცნიერებად.

თალესმა დაამტკიცა, რომ ვერტიკალური კუთხეები ტოლია; დიამეტრი წრეს ორ ტოლ ნაწილად ყოფს; ტოლფერდა სამკუთხედი სიმეტრიულია წვეროსთან მდებარე კუთხის ბისექტრისის მიმართ და ფუძესთან მდებარე კუთხეები ტოლია; ორი სამკუთხედი ტოლია, თუ მათ აქვთ თითო ტოლი გვერდი და ამ გვერდთან მდებარე კუთხეებიც „ტოლია. მასვე ეკუთვნის „ცნობილი თალესის თეორემის დამტკიცება. თალესმა ძველი და წმინდა სწავლულობა გადააქცია კამათისა და მტკიცებების საგნად.

თალესი იყო ბერძნული ფილოსოფიის ფუძემდებელი. იგი თვლიდა, რომ საწყისი ელემენტი, რისგანაც წარმოიქმნა სამყარო არის წყალია. თალესს ეკუთვნის პირველი ცნობები იმის შესახებ, რომ ქარვა (ბერძნულად „ელექტრონი“) ხახუნის შემდეგ იძენს მსუბუქი სხეულების მიზიდვის თვისებას, აგრეთვე იმის შესახებ, რომ მაგნიტი იზიდავს რკინას. გავიდა მრავალი საუკუნე, ვიდრე ამ სფეროში მეცნიერები შეძლებდნენ გამოსულიყვნენ თალესის მიერ დატოვებული მემკვიდრეობის ფარგლებიდან.

მაგრამ თალესს ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევები გეომეტრიაში ჰქონდა. სხვათა შორის, ლეგენდა მას მიაწერს პირამიდის სიმაღლისა და მიუდგომელ საგნებამდე მანძილის გაზომვას.

[რედაქტირება] წყარო

დიდი ფიზიკოსები

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები