ბერნული დანიელ I
მ (მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ბერნული დანიელ I“ გადაიტანა გვერდზე „დანიელ I ბერნული“ გადამისამ...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''ბერნული დანიელ I''' (1700 – 1782). მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, ფიზიოლოგი. | '''ბერნული დანიელ I''' (1700 – 1782). მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, ფიზიოლოგი. | ||
[[ფაილი:Bernuli daniel.PNG|thumb|250პქ|'''ძმები ნიკოლაი II და დანიელ I''']] | [[ფაილი:Bernuli daniel.PNG|thumb|250პქ|'''ძმები ნიკოლაი II და დანიელ I''']] | ||
| − | დაიბადა ჰოლანდიის ქალაქ გრონინგენში; მამის – იოჰან I-ის ხელმძღვანელობით მიიღო შესანიშნავი განათლება. აქტიურ კვლევებს აწარმოებდა ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში, განსაკუთრებით [[მათემატიკა]]სა და [[მექანიკა]]ში. | + | დაიბადა ჰოლანდიის ქალაქ გრონინგენში; მამის – [[ბერნული იოჰან|იოჰან I]]-ის ხელმძღვანელობით მიიღო შესანიშნავი განათლება. აქტიურ კვლევებს აწარმოებდა ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში, განსაკუთრებით [[მათემატიკა]]სა და [[მექანიკა]]ში. |
| − | მათემატიკაში დანიელ ბერნულს ეკუთვნის ალგებრულ განტოლებათა ამოხსნის რიცხვითი მეთოდი უკუქცევითი მწკრივების დახმარებით; შრომები აქვს ჩვეულებრივ დიფერენციალურ | + | მათემატიკაში დანიელ ბერნულს ეკუთვნის [[ალგებრული განტოლება|ალგებრულ განტოლებათა]] ამოხსნის რიცხვითი მეთოდი უკუქცევითი მწკრივების დახმარებით; შრომები აქვს ჩვეულებრივ [[დიფერენციალური განტოლება|დიფერენციალურ განტოლება]]თა თეორიაში, [[ალბათობათა თეორია]]ში; განსაზღვრა e რიცხვი, როგორც ზღვარი გამოსახულებისა (1+1/n)<sup>n</sup>, როცა n →∞. |
| − | მეტად მნიშვნელოვანი იყო დანიელ ბერნულის გამოკვლევები მწკრივთა თეორიაში, რომელიც დაკავშირებული იყო მექანიკის პრობლემებთან. სიმის რხევისადმი მიძღვნილ ნაშრომში (1755) მიღებული შესაბამისი კერძო წარმოებულიანი დიფერენციალური განტოლების ამოსახსნელად მან პირველად გამოიყენა ტრიგონომეტრიული მწკრივები, რომელთაც შემდგომ ფურიეს მწკრივები უწოდეს. | + | მეტად მნიშვნელოვანი იყო დანიელ ბერნულის გამოკვლევები მწკრივთა თეორიაში, რომელიც დაკავშირებული იყო მექანიკის პრობლემებთან. სიმის რხევისადმი მიძღვნილ ნაშრომში (1755) მიღებული შესაბამისი კერძო წარმოებულიანი დიფერენციალური განტოლების ამოსახსნელად მან პირველად გამოიყენა [[ტრიგონომეტრიული მწკრივი|ტრიგონომეტრიული მწკრივები]], რომელთაც შემდგომ [[ფურიეს მწკრივი|ფურიეს მწკრივები]] უწოდეს. |
| − | დანიელ ბერნულის ძირითადი ნაშრომები ეძღვნება | + | დანიელ ბერნულის ძირითადი ნაშრომები ეძღვნება [[ჰიდროდინამიკა]]ს, აირების კინეტიკურ და რხევათა თეორიას. მისი მრავალი წლის მოღვაწეობის გვირგვინი იყო 1738 წელს გამოქვეყნებული თხზულება „[[ჰიდროდინამიკა]]“. თვით ტერმინიც „ჰიდროდინამიკა“ მას ეკუთვნის. |
| − | დანიელ ბერნული იკვლევდა დრეკადი სხეულების მექანიკასაც; მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მასალათა გამძლეობის საკითხების დამუშავებაში. ხელი შეუწყო დრეკადი წირების თეორიის განვითარებას. მან ეილერს მიაწოდა იდეა გამოეყენებინა ვარიაციული აღრიცხვა დრეკადი წირის განტოლების გამოსაყვანად. | + | დანიელ ბერნული იკვლევდა დრეკადი სხეულების მექანიკასაც; მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მასალათა გამძლეობის საკითხების დამუშავებაში. ხელი შეუწყო დრეკადი წირების თეორიის განვითარებას. მან [[ეილერი ლეონარდ|ეილერს]] მიაწოდა იდეა გამოეყენებინა ვარიაციული აღრიცხვა დრეკადი წირის განტოლების გამოსაყვანად. |
დანიელ ბერნული იყო არა მარტო მათემატიკოსი, არამედ შესანიშნავი ექსპერიმენტატორიც. | დანიელ ბერნული იყო არა მარტო მათემატიკოსი, არამედ შესანიშნავი ექსპერიმენტატორიც. | ||
| ხაზი 21: | ხაზი 21: | ||
[[კატეგორია:მათემატიკოსები]] | [[კატეგორია:მათემატიკოსები]] | ||
[[კატეგორია:ჰოლანდიელი მათემატიკოსები]] | [[კატეგორია:ჰოლანდიელი მათემატიკოსები]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[კატეგორია:ჰოლანდიელი ფიზიკოსები]] | [[კატეგორია:ჰოლანდიელი ფიზიკოსები]] | ||
[[კატეგორია:ასტრონომები]] | [[კატეგორია:ასტრონომები]] | ||
[[კატეგორია:ჰოლანდიელი ასტრონომები]] | [[კატეგორია:ჰოლანდიელი ასტრონომები]] | ||
| − | |||
[[კატეგორია:ჰოლანდიელი ფიზიოლოგები]] | [[კატეგორია:ჰოლანდიელი ფიზიოლოგები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 12:51, 30 იანვარი 2026 მდგომარეობით
ბერნული დანიელ I (1700 – 1782). მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ფიზიკოსი, ასტრონომი, ფიზიოლოგი.
დაიბადა ჰოლანდიის ქალაქ გრონინგენში; მამის – იოჰან I-ის ხელმძღვანელობით მიიღო შესანიშნავი განათლება. აქტიურ კვლევებს აწარმოებდა ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში, განსაკუთრებით მათემატიკასა და მექანიკაში.
მათემატიკაში დანიელ ბერნულს ეკუთვნის ალგებრულ განტოლებათა ამოხსნის რიცხვითი მეთოდი უკუქცევითი მწკრივების დახმარებით; შრომები აქვს ჩვეულებრივ დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიაში, ალბათობათა თეორიაში; განსაზღვრა e რიცხვი, როგორც ზღვარი გამოსახულებისა (1+1/n)n, როცა n →∞.
მეტად მნიშვნელოვანი იყო დანიელ ბერნულის გამოკვლევები მწკრივთა თეორიაში, რომელიც დაკავშირებული იყო მექანიკის პრობლემებთან. სიმის რხევისადმი მიძღვნილ ნაშრომში (1755) მიღებული შესაბამისი კერძო წარმოებულიანი დიფერენციალური განტოლების ამოსახსნელად მან პირველად გამოიყენა ტრიგონომეტრიული მწკრივები, რომელთაც შემდგომ ფურიეს მწკრივები უწოდეს.
დანიელ ბერნულის ძირითადი ნაშრომები ეძღვნება ჰიდროდინამიკას, აირების კინეტიკურ და რხევათა თეორიას. მისი მრავალი წლის მოღვაწეობის გვირგვინი იყო 1738 წელს გამოქვეყნებული თხზულება „ჰიდროდინამიკა“. თვით ტერმინიც „ჰიდროდინამიკა“ მას ეკუთვნის.
დანიელ ბერნული იკვლევდა დრეკადი სხეულების მექანიკასაც; მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მასალათა გამძლეობის საკითხების დამუშავებაში. ხელი შეუწყო დრეკადი წირების თეორიის განვითარებას. მან ეილერს მიაწოდა იდეა გამოეყენებინა ვარიაციული აღრიცხვა დრეკადი წირის განტოლების გამოსაყვანად.
დანიელ ბერნული იყო არა მარტო მათემატიკოსი, არამედ შესანიშნავი ექსპერიმენტატორიც.
ეილერი და დანილ ბერნული ბაზელში შეისწავლიდნენ მედიცინას, დაინტერესებულნი იყვნენ ფიზიოლოგიის ამოცანებით და ცდილობდნენ გადაეყვანათ ისინი მათემატიკის ენაზე. ასე შეისწავლიდა დანილ ბერნული სისხლის დინებას ძარღვებში, როგორც ჰიდროდინამიკის ამოცანას. ეილერი კი მათემატიკურ მეთოდს იყენებდა მუსკულატურის ზოგიერთი მოძრაობის კვლევისას.
