პელუზიუმი
(ახალი გვერდი: '''პელუზიუმი''' – ქალაქი ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[საზღვარ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''პელუზიუმი''' – [[ქალაქი]] ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[საზღვარი|საზღვართან]], [[ნილოსი]]ს დელტის პელუზიურ ტოტზე, თანამედროვე ელ-ფარამას ადგილზე (პორტ-საიდიდან 40 კმ. სამხრეთ-აღმოსავლეთით). მისი ეგვიპტური სახელები იყო პერამონი (Pr Im, „ამონის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა თანამედრ. „ფარამა“) და სუნი („swn“ ეგვიპტურად ნიშნავს „ფორტს“). | '''პელუზიუმი''' – [[ქალაქი]] ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[საზღვარი|საზღვართან]], [[ნილოსი]]ს დელტის პელუზიურ ტოტზე, თანამედროვე ელ-ფარამას ადგილზე (პორტ-საიდიდან 40 კმ. სამხრეთ-აღმოსავლეთით). მისი ეგვიპტური სახელები იყო პერამონი (Pr Im, „ამონის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა თანამედრ. „ფარამა“) და სუნი („swn“ ეგვიპტურად ნიშნავს „ფორტს“). | ||
| − | პელუზიუმის იქით, [[სტრაბონი]]ს ცნობით, უკვე ახალი ქვეყანა იწყებოდა. ამგვარად, პელუზიუმი იყო ეგვიპტის კარიბჭე. იგივე სტრაბონის ცნობით, ჭაობების გამო [[ჯარი]]ს გავლა აქ საკმაო სირთულესთან იყო დაკავშირებული, და ადგილის სახელი მომდინარეობს სიტყვიდან „pelos“ (ტალახი). გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე პელუზიუმთან, როგორც სასაზღვრო ქალაქთან, ბევრი ბრძოლა და [[ლეგენდა]]ა დაკავშირებული და აქ რამდენჯერმე გადაწყდა ეგვიპტის ბედი. [[ჰეროდოტე]]ს თანახმად, პელუზიუმთან დაბანაკებულ სინაქერიბის ჯარს თაგვებმა ერთ ღამეში გადაუხრეს [[მშვილდი|მშვილდები]], და ასურელები იძულებულები გახდნენ, გაქცეულიყვნენ. ქრონოლოგიურად ეს ამბავი ემთხვევა XXV დინასტიის პერიოდს, როცა შებიტკუს მეფობის დროს სინაქერიბმა ჯარი მოულოდნელად დააბრუნა [[ნინევია]]ში, რასაც სავარაუდოდ ეპიდემიის გავრცელებით ხსნიან. ჩვ.წ.-მდე 525 წ. კამბიზ II-მ პელუზიუმთან დაამარცხა ფსამტიხ III-ის ჯარი, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე სპარსეთის სატრაპიად გადაიქცა. ორი საუკუნის შემდეგ (დაახლ. ჩვ.წ.-მდე 373 წ.) უკვე არტაქსერქსე III-მ დაამარცხა [[ნექტანებოს II]]-ის ჯარი პელუზიუმთან, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე მეორეჯერ აღმოჩნდა სპარსული უღელის ქვეშ. ჩვ.წ.-მდე 333 წ. სწორედ პელუზიუმმა გაუღო ჭიშკარი [[ალექსანდრე დიდი|ალექსანდრე დიდს]]. ეგვიპტელები შეეგებნენ მას, როგორც სპარსული უღელისაგან განმათავისუფლებელს. ამ ქალაქიდან დაიწყო მისი ბრწყინვალე მარში ეგვიპტეში და ახალი ფურცელი ქვეყნის ისტორიაში. დაახლ. ჩვ.წ.-ით I საუკუნეში ნილოსის პელუზიური ტოტი შლამით ამოივსო და დღეს ქალაქის ნანგრევები ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროდან 4 კმ-ით უფრო დაშორებულია, ვიდრე ძველად, და უდაბნოში მდებარეობს. | + | პელუზიუმის იქით, [[სტრაბონი]]ს ცნობით, უკვე ახალი ქვეყანა იწყებოდა. ამგვარად, პელუზიუმი იყო ეგვიპტის კარიბჭე. იგივე სტრაბონის ცნობით, ჭაობების გამო [[ჯარი]]ს გავლა აქ საკმაო სირთულესთან იყო დაკავშირებული, და ადგილის სახელი მომდინარეობს სიტყვიდან „pelos“ (ტალახი). გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე პელუზიუმთან, როგორც სასაზღვრო ქალაქთან, ბევრი ბრძოლა და [[ლეგენდა]]ა დაკავშირებული და აქ რამდენჯერმე გადაწყდა ეგვიპტის ბედი. [[ჰეროდოტე]]ს თანახმად, პელუზიუმთან დაბანაკებულ სინაქერიბის ჯარს თაგვებმა ერთ ღამეში გადაუხრეს [[მშვილდი|მშვილდები]], და ასურელები იძულებულები გახდნენ, გაქცეულიყვნენ. ქრონოლოგიურად ეს ამბავი ემთხვევა XXV დინასტიის პერიოდს, როცა შებიტკუს მეფობის დროს სინაქერიბმა ჯარი მოულოდნელად დააბრუნა [[ნინევია]]ში, რასაც სავარაუდოდ ეპიდემიის გავრცელებით ხსნიან. ჩვ.წ.-მდე 525 წ. კამბიზ II-მ პელუზიუმთან დაამარცხა [[ფსამტიხ III]]-ის ჯარი, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე სპარსეთის სატრაპიად გადაიქცა. ორი საუკუნის შემდეგ (დაახლ. ჩვ.წ.-მდე 373 წ.) უკვე არტაქსერქსე III-მ დაამარცხა [[ნექტანებოს II]]-ის ჯარი პელუზიუმთან, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე მეორეჯერ აღმოჩნდა სპარსული უღელის ქვეშ. ჩვ.წ.-მდე 333 წ. სწორედ პელუზიუმმა გაუღო ჭიშკარი [[ალექსანდრე დიდი|ალექსანდრე დიდს]]. ეგვიპტელები შეეგებნენ მას, როგორც სპარსული უღელისაგან განმათავისუფლებელს. ამ ქალაქიდან დაიწყო მისი ბრწყინვალე მარში ეგვიპტეში და ახალი ფურცელი ქვეყნის ისტორიაში. დაახლ. ჩვ.წ.-ით I საუკუნეში ნილოსის პელუზიური ტოტი შლამით ამოივსო და დღეს ქალაქის ნანგრევები ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროდან 4 კმ-ით უფრო დაშორებულია, ვიდრე ძველად, და უდაბნოში მდებარეობს. |
მიმდინარე ცვლილება 00:34, 14 ნოემბერი 2024 მდგომარეობით
პელუზიუმი – ქალაქი ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ საზღვართან, ნილოსის დელტის პელუზიურ ტოტზე, თანამედროვე ელ-ფარამას ადგილზე (პორტ-საიდიდან 40 კმ. სამხრეთ-აღმოსავლეთით). მისი ეგვიპტური სახელები იყო პერამონი (Pr Im, „ამონის სახლი“, საიდანაც წარმოიშვა თანამედრ. „ფარამა“) და სუნი („swn“ ეგვიპტურად ნიშნავს „ფორტს“).
პელუზიუმის იქით, სტრაბონის ცნობით, უკვე ახალი ქვეყანა იწყებოდა. ამგვარად, პელუზიუმი იყო ეგვიპტის კარიბჭე. იგივე სტრაბონის ცნობით, ჭაობების გამო ჯარის გავლა აქ საკმაო სირთულესთან იყო დაკავშირებული, და ადგილის სახელი მომდინარეობს სიტყვიდან „pelos“ (ტალახი). გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე პელუზიუმთან, როგორც სასაზღვრო ქალაქთან, ბევრი ბრძოლა და ლეგენდაა დაკავშირებული და აქ რამდენჯერმე გადაწყდა ეგვიპტის ბედი. ჰეროდოტეს თანახმად, პელუზიუმთან დაბანაკებულ სინაქერიბის ჯარს თაგვებმა ერთ ღამეში გადაუხრეს მშვილდები, და ასურელები იძულებულები გახდნენ, გაქცეულიყვნენ. ქრონოლოგიურად ეს ამბავი ემთხვევა XXV დინასტიის პერიოდს, როცა შებიტკუს მეფობის დროს სინაქერიბმა ჯარი მოულოდნელად დააბრუნა ნინევიაში, რასაც სავარაუდოდ ეპიდემიის გავრცელებით ხსნიან. ჩვ.წ.-მდე 525 წ. კამბიზ II-მ პელუზიუმთან დაამარცხა ფსამტიხ III-ის ჯარი, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე სპარსეთის სატრაპიად გადაიქცა. ორი საუკუნის შემდეგ (დაახლ. ჩვ.წ.-მდე 373 წ.) უკვე არტაქსერქსე III-მ დაამარცხა ნექტანებოს II-ის ჯარი პელუზიუმთან, და ამ დამარცხების შედეგად ეგვიპტე მეორეჯერ აღმოჩნდა სპარსული უღელის ქვეშ. ჩვ.წ.-მდე 333 წ. სწორედ პელუზიუმმა გაუღო ჭიშკარი ალექსანდრე დიდს. ეგვიპტელები შეეგებნენ მას, როგორც სპარსული უღელისაგან განმათავისუფლებელს. ამ ქალაქიდან დაიწყო მისი ბრწყინვალე მარში ეგვიპტეში და ახალი ფურცელი ქვეყნის ისტორიაში. დაახლ. ჩვ.წ.-ით I საუკუნეში ნილოსის პელუზიური ტოტი შლამით ამოივსო და დღეს ქალაქის ნანგრევები ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროდან 4 კმ-ით უფრო დაშორებულია, ვიდრე ძველად, და უდაბნოში მდებარეობს.
