დიამეტრი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''დიამეტრი''' – διαμετροζ (diametros) – განივი კვეთი. | + | '''დიამეტრი''' – διαμετροζ (diametros) – განივი კვეთი. [[მეორე რიგის წირები|მეორე რიგის წირის]] ([[კონუსური კვეთები|კონუსური კვეთის]]) დიამეტრი ეწოდება [[წრფე|წრფის]] [[მონაკვეთი (გეომეტრია)|მონაკვეთს]], რომელზეც მდებარეობენ მოცემული არაასიმპტოტური [[მიმართულება (მათემატიკური)|მიმართულების]] [[პარალელურობა|პარალელური]] [[ქორდა (გეომეტრია)|ქორდების]] შუა [[წერტილი (გეომეტრია)|წერტილები]]. |
| − | დიამეტრის, როგორც [[ | + | დიამეტრის, როგორც მონაკვეთის [[სიგრძე (მათემატიკა)|სიგრძის]] ცნება გავრცელებულია სხვა [[გეომეტრიული ფიგურა|გეომეტრიულ ფიგურებზეც]]. კერძოდ, [[ფიგურა (გეომეტრიული)|ფიგურის]] (ან მეტრიკული სივრცის [[ქვესიმრავლე|ქვესიმრავლის]]) დიამეტრი ეწოდება ამ ფიგურის ყოველ [[მანძილი ორ წერტილს შორის|ორ წერტილს შორის მანძილების]] ზედა საზღვარს. |
მაგალითად: | მაგალითად: | ||
| − | :1) პარალელოგრამის დიამეტრი – მის დიაგონალებს შორის უდიდესის სიგრძე; | + | :1) [[პარალელოგრამი|პარალელოგრამის]] დიამეტრი – მის [[დიაგონალი|დიაგონალებს]] შორის უდიდესის სიგრძე; |
| − | :2) | + | :2) [[მართკუთხედი]]ს დიამეტრი – მისი ტოლი დიაგონალებიდან ნებისმიერის სიგრძე; |
| − | :3) სხვადასხვაგვერდიანი | + | :3) სხვადასხვაგვერდიანი [[სამკუთხედი]]ს დიამეტრი – მის გვერდებს შორის უდიდესის სიგრძე; |
| − | :4) წრის (ან | + | :4) [[წრე|წრის]] (ან [[წრეწირი]]ს, აგრეთვე [[ბირთვი (ინტეგრალური ოპერატორის)|ბირთვის]] ან [[სფერო]]ს) დიამეტრი – ცენტრზე გამავალი ქორდის სიგრძე ან თვით ეს [[ქორდა]]; |
| − | :5) კუბის დიამეტრი – მისი ნებისმიერი დიაგონალის სიგრძე; | + | :5) [[კუბი|კუბის]] დიამეტრი – მისი ნებისმიერი დიაგონალის სიგრძე; |
| − | :6) მრავალკუთხა პირამიდის დიამეტრი – მის ყველა | + | :6) მრავალკუთხა [[პირამიდა (გეომეტრია)|პირამიდის]] დიამეტრი – მის ყველა [[წიბო]]ს შორის უდიდესის სიგრძე. |
| − | ძველი ბერძენი მათემატიკოსები ამ ტერმინს იყენებდნენ „დიაგონალის“ მნიშვნელობითაც; მათთვის ცნობილი იყო კონუსური კვეთის, ბრუნვითი | + | ძველი ბერძენი მათემატიკოსები ამ ტერმინს იყენებდნენ „დიაგონალის“ მნიშვნელობითაც; მათთვის ცნობილი იყო [[კონუსი|კონუსური]] კვეთის, [[ბრუნვა (მათემატიკა)|ბრუნვითი]] [[ელიფსოიდი]]ს დიამეტრის ცნება. [[ანალიზური გეომეტრია|ანალიზურ გეომეტრია]]ში კონუსური კვეთის დიამეტრი ეწოდება პარალელური ქორდების შუა წერტილებზე გამავალ [[წრფე]]ს. |
15:36, 1 ივლისი 2024-ის ვერსია
დიამეტრი – διαμετροζ (diametros) – განივი კვეთი. მეორე რიგის წირის (კონუსური კვეთის) დიამეტრი ეწოდება წრფის მონაკვეთს, რომელზეც მდებარეობენ მოცემული არაასიმპტოტური მიმართულების პარალელური ქორდების შუა წერტილები.
დიამეტრის, როგორც მონაკვეთის სიგრძის ცნება გავრცელებულია სხვა გეომეტრიულ ფიგურებზეც. კერძოდ, ფიგურის (ან მეტრიკული სივრცის ქვესიმრავლის) დიამეტრი ეწოდება ამ ფიგურის ყოველ ორ წერტილს შორის მანძილების ზედა საზღვარს.
მაგალითად:
- 1) პარალელოგრამის დიამეტრი – მის დიაგონალებს შორის უდიდესის სიგრძე;
- 2) მართკუთხედის დიამეტრი – მისი ტოლი დიაგონალებიდან ნებისმიერის სიგრძე;
- 3) სხვადასხვაგვერდიანი სამკუთხედის დიამეტრი – მის გვერდებს შორის უდიდესის სიგრძე;
- 4) წრის (ან წრეწირის, აგრეთვე ბირთვის ან სფეროს) დიამეტრი – ცენტრზე გამავალი ქორდის სიგრძე ან თვით ეს ქორდა;
- 5) კუბის დიამეტრი – მისი ნებისმიერი დიაგონალის სიგრძე;
- 6) მრავალკუთხა პირამიდის დიამეტრი – მის ყველა წიბოს შორის უდიდესის სიგრძე.
ძველი ბერძენი მათემატიკოსები ამ ტერმინს იყენებდნენ „დიაგონალის“ მნიშვნელობითაც; მათთვის ცნობილი იყო კონუსური კვეთის, ბრუნვითი ელიფსოიდის დიამეტრის ცნება. ანალიზურ გეომეტრიაში კონუსური კვეთის დიამეტრი ეწოდება პარალელური ქორდების შუა წერტილებზე გამავალ წრფეს.
