ბოლოშავა

მიმდინარე ცვლილება 14:55, 21 მაისი 2025 მდგომარეობით

ბოლოშავა (ლათ. Turdus pilaris Linnaeus, 1758) − ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგიდან.

• კლასი − ფრინველები (AVES)
• რიგი − ბეღურასნაირნი (Passeriformes)
• ოჯახი − შაშვისებრნი (Turdidae)
• გვარი − შაშვი (turdus)

ბოლოშავა საშუალო ზომის შაშვია, ფრთა 135-150 მმ-ია, კუდი – 95-115 მმ, ნისკარტი – 15-20 მმ, წონა – 85-130 გ. სქესთა შორის განსხვავება სიდიდესა და შეფერილობაში არაა ან უმნიშვნელოა. ზრდასრული ფრინველის თავი, კისერი, ზურგის უკანა ნაწილი და კუდზედა ბუმბულები რუხია; თხემზე მუქი ღერძულა ხაზებია, ზურგის წინა ნაწილი მოწაბლისფრო-მურა. ფრთების ზემო მფარავები რუხია, მურა ელფერით; მომქნევები მოშავო-მურაა, მაგრამ უკანა მომქნევების გარეთა მარაოები რუხი. ნიკაპი, ყელი, ჩიჩახვი და მკერდი ჟანგმიწისფერ-მოყვითალოა, მუქი გასწვრივი წინწკლებით. სხეულის ქვემო მხარის დანარჩენი ნაწილი თეთრია, გვერდებზე მოწაბლისფრო წინწკლებით. იღლიისა და ფრთის ქვემო მფარავები თეთრია; საჭის ბუმბულები მოშავო-მურაა; ნისკარტის უმეტესი ნაწილი ყვითელია, ხოლო წვეროში მუქი მურა. ფეხები მურა ფერისაა.

აღწერილია 3 ქვესახეობა. საქართველოში მოიპოვება დასავლური ბოლოშავა – T. p. subpilaris Brehm, 1831.

[რედაქტირება] გავრცელება

სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ევროპასა და ჩრდილო-დასავლეთ ციმბირს: დასავლეთით შვეიცარიამდე და აღმოსავლეთ ბავარიამდე; ჩრდილოეთით – სკანდინავიას, კოლის ნახევარკუნძულს, ჩრდილოეთ ურალს და ტაიმირის ტყის ზონას; აღმოსავლეთით აღწევს მდ. ალდანამდე; სამხრეთი საზღვარი დაახლოებით ასეთია: ავსტრია, შვეიცარია, უნგრეთი, პოლტავა, ვორონეჟი, სარატოვი, ყაზახეთის ჩრდილოეთი ნაწილი, ალტაი და იმიერბაიკალეთი. არეალის დიდ ნაწილში მობინადრეა, მაგრამ ზოგიერთი ადგილიდან საკმაოდ შორს მიფრინავს სამხრეთისაკენ. საქართველოში მასობრივად მოზამთრე ფრინველია.

[რედაქტირება] ბიოტოპი

ბინადრობს როგორც წიწვიან, ისე ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, მაგრამ ეტანება ტყისპირებსა და ტენიან ადგილებს კულტურული ლანდშაფტის სიახლოვეს. ზამთარში უფრო ხშირად მოიპოვება უთოვლო ნახნავებში და კენკროვან ბუჩქნარებში.

[რედაქტირება] გამრავლება

ბუდობს ჩვეულებრივად კოლონიებად, ერთ ხეზე შეიძლება იყოს რამდენიმე ბუდე. წელიწადში მრავლდება ორჯერ. პირველად მაისის პირველ ნახევარში, ხოლო მეორედ ივნისის ბოლოს დებს 4-7 კვერცხს. კრუხად ჯდება მხოლოდ დედალი. საინკუბაციო პერიოდი 12-14 დღემდე გრძელდება. ბარტყების გამოკვებაში მამალიც მონაწილეობს.

[რედაქტირება] კვება

ზაფხულში იკვებება ძირითადად მწერებით, მათი ლარვებით, მრავალფეხებით, ჭიებით, წვრილი ლოკოკინებით და ხმელეთის სხვა უხერხემლოებით. შემოდგომითა და ზამთარში ჭამს მეტწილად ნაირგვარ კენკრას.

[რედაქტირება] მნიშვნელობა

მავნე მწერების მასობრივად განადგურებისა და კენკროვან მცენარეთა გავრცელების გამო ითვლება სასარგებლო ფრინველად.

[რედაქტირება] წყარო

საქართველოს ფრინველების სარკვევი