ამიერკავკასიის ტბის კალმახი
ამიერკავკასიის ტბის კალმახი
ტიპი: ქორდიანები
კლასი: სხივფარფლიანი თევზები
რიგი: ორაგულისნაირნი
ოჯახი: ორაგულისებრნი
ქვეოჯახი: ორაგულისებრნი
ქვესახეობა: ტბის კალმახი
კასპიის ორაგულების გავრცელების ოლქებში გეხვდებიან ამიერკავკასიის ტბის კალმახებიც, სახელდობრ, მის აღმოსავლეთში. აღმოსავლეთ საქართველოს ფარგლებში გავრცელებულია შემდეგ ტბებში: ტაბაწყურსა, ფარავანსა, საღამოსა და ზოგიერთ პატარა ტბებშიც.
1896 წელს კავაისკის მიერ პირველად იყო აღწერილი ტაბაწყურის ტბის კალმახი. აქაური კალმახი წონით 8-10,5 კგ-ს აღწევს. ლაყუჩთა ჩხირები 19–22-ია, ლაყუჩთა სხივები 9-11, მალები − 56, პილორული დანამატები – 55-60. ნაყოფიერება 650-2370 ქვირითია. დედლები სქესობრივ სიმწიფეს, ჩვეულებრივ, მესამე წელს, ხოლო მამლები – მეორე წელს აღწევენ. სარეწი ზომა 30 სმ-ია, ჩვეულებრივი წონა 3-8 კილოგრამი.
ფარავნის ტბის კალმახი ტოფობს ნოემბერში და დეკემბერში წყალდაბალ ადგილებში, სადაც ფსკერი ხვინჭითაა დაფარული. უმცირესი ნაწილი ქვირითს უფრო გვიან თებერვალში ყრის. საკვებს კიბონსაირები, წურბელები შეადგენენ. გაზომილი ეგზემპლარების სხეულის სიგრძე 245 მმ-590 მმ-მდე აღწევს, წონით 1,5-4,0 კგ-ია.
შეფერილობა განსხვავებულია და დამოკიდებულია როგორც საცხოვრებელ ადგილზე, ისე სქესობრივ მომწიფებაზეც. მომწიფებული დედლები ნარინჯისფერია, სუსტი მოლილისფრო ელფერით. სხეულის საერთო მუქ ფონზე მუქი წინწკლებიც ემჩნევა, რომლებიც იშვიათად მოწითალოა. გარდა დედალ-მამალთა მუქი შეფერილობისა ტბაში ტოფობის დროს ღია ფერის, მოვერცხლისფრო, თითქმის თეთრი, მკვეთრად გამოყოფილი მუქი და წითელი წინწკლებიანი ინდივიდებიც გვხვდებიან.
ტოფობის მთავარი ადგილებია: ფარავნის დასავლეთი ნაპირი და წყაროები სოფელ საღამოსთან.
