თუჯი
| (ერთი მომხმარებლის 7 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:TUJI.JPG|thumb| თეთრი თუჯის ბურთულები]] | [[ფაილი:TUJI.JPG|thumb| თეთრი თუჯის ბურთულები]] | ||
| − | '''თუჯი''' – რკინის შენადნობი ნახშირბადთან (2-4,5%), მანგანუმის მცირე რაოდენობასთან (1,5%-მდე), კაჟთან (4,5%-მდე), [[გოგირდი|გოგირდთან]] (< 0,08%), ფოსფორთან (< 1,8%) და სხვა ელემენტებთან. | + | '''თუჯი''' – [[რკინა|რკინის]] [[შენადნობი]] ნახშირბადთან (2-4,5%), მანგანუმის მცირე რაოდენობასთან (1,5%-მდე), კაჟთან (4,5%-მდე), [[გოგირდი|გოგირდთან]] (< 0,08%), ფოსფორთან (< 1,8%) და სხვა ელემენტებთან. |
| − | თუჯი არის რკინის მადნის პირველადი გადამუშავების პროდუქტი ბრძმედის ღუმლებში. თუჯში შემცველი ნახშირბადის (ცემენტიტისა და [[გრაფიტი]]ს) ფორმისა და რაოდენობის მიხედვით ცნობილია თეთრი (შეკავშირებული რკინის კარბიდი Fe<sub>3</sub>C), რუხი (თავისუფალ მდგომარეობაში გრაფიტის სახით), ნაჭედი და მაღალი სიმტკიცის თუჯი. ზოგიერთ შემთხვევაში თუჯში შეიძლება შედიოდეს მალეგირებელი ელემენტებიც (Cr, Ni, V, Al და სხვ.). | + | თუჯი არის რკინის მადნის პირველადი გადამუშავების [[პროდუქტი]] ბრძმედის ღუმლებში. თუჯში შემცველი ნახშირბადის (ცემენტიტისა და [[გრაფიტი]]ს) ფორმისა და რაოდენობის მიხედვით ცნობილია თეთრი (შეკავშირებული რკინის კარბიდი Fe<sub>3</sub>C), [[რუხი თუჯი|რუხი]] (თავისუფალ მდგომარეობაში გრაფიტის სახით), ნაჭედი და [[მაღალი სიმტკიცის თუჯი]]. ზოგიერთ შემთხვევაში თუჯში შეიძლება შედიოდეს მალეგირებელი ელემენტებიც (Cr, Ni, V, Al და სხვ.). |
| − | თუჯის დნობის ტემპერატურაა 1150-1200°C. გამოიყენება წყალგაყვანილობისა და საკანალიზაციო მილების, [[ბუხარი|ბუხრების]], ღუმლების, საკანალიზაციო ჭების სახურავების, ლითონის კონსტრუქციების, ონკანების, ჩამკეტების, ჰიდრავლიკური [[არმატურა (სამშენებლო მასალა)|არმატურის]], ხახუნის კვანძების, უძრავი შეერთებების დასამზადებლად და სხვ. არსებობს თუჯის მრავალი სახეობა: ანთრაციტული, ანტიფრიქციული, აუსტენიტური, ბესემერის, ბრძმედის, ბუნებრივლეგირებული, გადასამუშავებელი, გათეთრებული, დამარცვლული, ევტექტიკური, ვანადიუმიანი, ზეევტექტიკური, ზემტკიცე, თეთრგულა, [[თეთრი თუჯი|თეთრი]], თომასის, თხევადი, კოქსის, კრიალა, ლეგირებული, მანგანუმიანი, მარცვლოვანი, მაღალი სიმტკიცის, მოდიფიცირებული, მჟავაგამძლე, ნაწრთობი, ნახშირბადმცირე, პერლიტის, პერლიტურ-ფერიტული, პერლიტურ-ცემენტიტური, რაფინირებული, რუხი, საბოვე, სამსხმელო, სარკისებრი, საშუალო სიმტკიცის, სილიციუმიანი, სპეციალური, ფერიტული, ფოლადისებრი, ფოსფოროვანი, ქრომნიკელიანი, ცივი, ცხელი, ჭედადი, ხიშტა და სხვ. | + | თუჯის დნობის ტემპერატურაა 1150-1200°C. გამოიყენება წყალგაყვანილობისა და საკანალიზაციო მილების, [[ბუხარი|ბუხრების]], ღუმლების, საკანალიზაციო ჭების სახურავების, ლითონის კონსტრუქციების, ონკანების, ჩამკეტების, ჰიდრავლიკური [[არმატურა (სამშენებლო მასალა)|არმატურის]], ხახუნის კვანძების, უძრავი შეერთებების დასამზადებლად და სხვ. არსებობს თუჯის მრავალი სახეობა: ანთრაციტული, ანტიფრიქციული, აუსტენიტური, ბესემერის, ბრძმედის, ბუნებრივლეგირებული, გადასამუშავებელი, გათეთრებული, დამარცვლული, ევტექტიკური, ვანადიუმიანი, ზეევტექტიკური, ზემტკიცე, თეთრგულა, [[თეთრი თუჯი|თეთრი]], თომასის, თხევადი, კოქსის, კრიალა, [[ლეგირებული თუჯი|ლეგირებული]], მანგანუმიანი, მარცვლოვანი, მაღალი სიმტკიცის, მოდიფიცირებული, მჟავაგამძლე, ნაწრთობი, ნახშირბადმცირე, პერლიტის, პერლიტურ-ფერიტული, პერლიტურ-ცემენტიტური, რაფინირებული, რუხი, საბოვე, სამსხმელო, [[სარკისებრი თუჯი|სარკისებრი]], საშუალო სიმტკიცის, სილიციუმიანი, სპეციალური, ფერიტული, ფოლადისებრი, ფოსფოროვანი, ქრომნიკელიანი, ცივი, ცხელი, [[ჭედადი თუჯი|ჭედადი]], ხიშტა და სხვ. |
| ხაზი 13: | ხაზი 13: | ||
[[კატეგორია:რკინის შენადნობები]] | [[კატეგორია:რკინის შენადნობები]] | ||
[[კატეგორია:თუჯი]] | [[კატეგორია:თუჯი]] | ||
| + | [[კატეგორია:ლითონები]] | ||
| + | [[კატეგორია:შავი ლითონები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 12:39, 15 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
თუჯი – რკინის შენადნობი ნახშირბადთან (2-4,5%), მანგანუმის მცირე რაოდენობასთან (1,5%-მდე), კაჟთან (4,5%-მდე), გოგირდთან (< 0,08%), ფოსფორთან (< 1,8%) და სხვა ელემენტებთან.
თუჯი არის რკინის მადნის პირველადი გადამუშავების პროდუქტი ბრძმედის ღუმლებში. თუჯში შემცველი ნახშირბადის (ცემენტიტისა და გრაფიტის) ფორმისა და რაოდენობის მიხედვით ცნობილია თეთრი (შეკავშირებული რკინის კარბიდი Fe3C), რუხი (თავისუფალ მდგომარეობაში გრაფიტის სახით), ნაჭედი და მაღალი სიმტკიცის თუჯი. ზოგიერთ შემთხვევაში თუჯში შეიძლება შედიოდეს მალეგირებელი ელემენტებიც (Cr, Ni, V, Al და სხვ.).
თუჯის დნობის ტემპერატურაა 1150-1200°C. გამოიყენება წყალგაყვანილობისა და საკანალიზაციო მილების, ბუხრების, ღუმლების, საკანალიზაციო ჭების სახურავების, ლითონის კონსტრუქციების, ონკანების, ჩამკეტების, ჰიდრავლიკური არმატურის, ხახუნის კვანძების, უძრავი შეერთებების დასამზადებლად და სხვ. არსებობს თუჯის მრავალი სახეობა: ანთრაციტული, ანტიფრიქციული, აუსტენიტური, ბესემერის, ბრძმედის, ბუნებრივლეგირებული, გადასამუშავებელი, გათეთრებული, დამარცვლული, ევტექტიკური, ვანადიუმიანი, ზეევტექტიკური, ზემტკიცე, თეთრგულა, თეთრი, თომასის, თხევადი, კოქსის, კრიალა, ლეგირებული, მანგანუმიანი, მარცვლოვანი, მაღალი სიმტკიცის, მოდიფიცირებული, მჟავაგამძლე, ნაწრთობი, ნახშირბადმცირე, პერლიტის, პერლიტურ-ფერიტული, პერლიტურ-ცემენტიტური, რაფინირებული, რუხი, საბოვე, სამსხმელო, სარკისებრი, საშუალო სიმტკიცის, სილიციუმიანი, სპეციალური, ფერიტული, ფოლადისებრი, ფოსფოროვანი, ქრომნიკელიანი, ცივი, ცხელი, ჭედადი, ხიშტა და სხვ.
