პოლისტირენი
(ახალი გვერდი: პოლისტირენის ბლოკები '''პოლისტირენი'''− (ბერძ. pol...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | [[ფაილი: | + | [[ფაილი:Polistireni.JPG|thumb|250პქ|პოლისტირენის ბლოკები]] |
| − | '''პოლისტირენი'''− (ბერძ. polýs ბევრი, მრავალი; styrax სტირენი და -ēnē ბოლოსართი, რომელიც აღნიშნავს დაწყებას ან წყაროს) | + | '''პოლისტირენი'''− (ბერძ. polýs ბევრი, მრავალი; styrax სტირენი და -ēnē ბოლოსართი, რომელიც აღნიშნავს დაწყებას ან წყაროს), სინთეზური არომატული [[პოლიმერი]], რომელიც წარმოადგენს სტირენის (ვინილბენზოლის) [[პოლიმერიზაცია|პოლიმერიზაციის]] პროდუქტს. იგი მაგარი, მყიფე, გამჭვირვალე თერმოპლასტიკური [[პლასტმასი|პლასტმასა]]ა მასალაა ფერების ფართო გამით. შეიძლება იყოს მაგარ ან აფუებულ მდგომარეობაში; ბლანტი, საშუალო ან მაღალი დარტყმითი სიმტკიცის (ქიმიური ფორმულა – (C<sub>8</sub> ∙ H<sub>8</sub>)<sub>n</sub>; <br /> |
| + | სიმკვრივე – 960-1040 კგ/მ<sup>3</sup>; <br /> | ||
| + | დნობის ტემპერატურა – დაახლოებით 240°C. <br /> | ||
| + | თერმულად მდგრადია 105°C ტემპერატურამდე. | ||
| − | + | გრანულებისგან ამზადებენ თბოსაიზოლაციო ფილებს, ექსტრუზიის მეთოდით – უჯრედოვან [[ქაფპოლისტირენი|ქაფპოლისტირენს]]. | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | გამოყენების სფეროა: თბოსაიზოლაციო, მოსაპირკეთებელი, დეკორატიული, საფილტრავი მასალები, [[სენდვიჩპანელი|სენდვიჩ-პანელები]], [[ყალიბი|ყალიბები]], საყოფაცხოვრებო ნივთები (ჭურჭელი, შესაფუთი მასალები, ბავშვის სათამაშოები და | ||
| + | სხვ.), მედიცინა, ელექტროტექნიკა (დიელექტრული [[ანტენა|ანტენები]], კოაქსიალური [[კაბელი|კაბელები]], კონდენსატორები, ელქტროხელსაწყოების კორპუსები), [[სამხედრო საქმე]] ([[ნაპალმი]]ს წარმოება), შესაფუთი მასალა, [[ქაფპლასტი|ქაფპლასტების]] წარმოება და ა.შ. | ||
| + | |||
| + | პოლისტირენი იხსნება კეტონებში (კარბონილის ჯგუფის ნაერთი. მაგ., [[აცეტონი]]), არომატულ ნახშირწყალბადებში, ალდეჰიდებსა და ეთერებში, არ იხსნება სპირტებში, ძლიერ მედეგია მჟავების, ტუტეებისა და წყლის მიმართ, ადვილად იღებება, წებდება, მუშავდება მექანიკური მეთოდებით, გამოირჩევა წყალ და ყინვამედეგობით, თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ პოლისტირენი წვადი მასალაა და [[ხანძარი|ხანძრის]] პირობებში გამოყოფს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის მავნე ნივთიერებებს. | ||
| + | |||
| + | მსოფლიოში გავრცელებულია პოლისტირენის შემდეგი აბრევიატურები: PS – polystyrene (პოლისტირენი), GPPS – general purpose polystyrene (საერთო დანიშნულების პოლისტირენი, არადარტყმამედეგი); MIPS – medium-impact polystyrene (საშუალო დარტყმამედეგი); HIPS – high-impact polystyrene (დარტყმამედეგი პოლისტირენი); EPS – expanded polystyrene (აფუებადი პოლისტირენი) | ||
| + | |||
| + | უნდა აღინიშნოს, რომ [[საქართველო]]სა და ყოფილ საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში პოლისტირენის სახელწოდებად მიღებული იყო „პოლისტიროლი“. მიგვაჩნია, რომ რუსულ პოლიტიკურ სივრცეში გავრცელებული ეს ტერმინი არ შეესაბამება მის პირველსაწყის დასახელებას. | ||
| + | |||
| + | <gallery> | ||
| + | ფაილი:Afuebuli polistireni.PNG|აფუებული პოლისტირენი | ||
| + | ფაილი:Polistirenis fila 1.PNG|თბოსაიზოლაციო პოლისტირენის ფილა | ||
| + | ფაილი:Polistirenis fila 2.PNG| პოლისტირენის თბოსაიზოლაციო ფილა | ||
| + | ფაილი:Iatakis tbosaizolaciofena.PNG|იატაკის თბოსაიზოლაციო ფენა | ||
| + | ფაილი:Polistirenis furclebi.PNG|პოლისტირენის ფურცლები | ||
| + | </gallery> | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[სამშენებლო | + | [[კომპოზიტური კონსტრუქციები]] |
| + | [[კატეგორია:კომპოზიტური მასალები]] | ||
| + | [[კატეგორია:სამშენებლო მასალები]] | ||
[[კატეგორია:პოლიმერები]] | [[კატეგორია:პოლიმერები]] | ||
| − | |||
მიმდინარე ცვლილება 17:08, 12 თებერვალი 2023 მდგომარეობით
პოლისტირენი− (ბერძ. polýs ბევრი, მრავალი; styrax სტირენი და -ēnē ბოლოსართი, რომელიც აღნიშნავს დაწყებას ან წყაროს), სინთეზური არომატული პოლიმერი, რომელიც წარმოადგენს სტირენის (ვინილბენზოლის) პოლიმერიზაციის პროდუქტს. იგი მაგარი, მყიფე, გამჭვირვალე თერმოპლასტიკური პლასტმასაა მასალაა ფერების ფართო გამით. შეიძლება იყოს მაგარ ან აფუებულ მდგომარეობაში; ბლანტი, საშუალო ან მაღალი დარტყმითი სიმტკიცის (ქიმიური ფორმულა – (C8 ∙ H8)n;
სიმკვრივე – 960-1040 კგ/მ3;
დნობის ტემპერატურა – დაახლოებით 240°C.
თერმულად მდგრადია 105°C ტემპერატურამდე.
გრანულებისგან ამზადებენ თბოსაიზოლაციო ფილებს, ექსტრუზიის მეთოდით – უჯრედოვან ქაფპოლისტირენს.
გამოყენების სფეროა: თბოსაიზოლაციო, მოსაპირკეთებელი, დეკორატიული, საფილტრავი მასალები, სენდვიჩ-პანელები, ყალიბები, საყოფაცხოვრებო ნივთები (ჭურჭელი, შესაფუთი მასალები, ბავშვის სათამაშოები და სხვ.), მედიცინა, ელექტროტექნიკა (დიელექტრული ანტენები, კოაქსიალური კაბელები, კონდენსატორები, ელქტროხელსაწყოების კორპუსები), სამხედრო საქმე (ნაპალმის წარმოება), შესაფუთი მასალა, ქაფპლასტების წარმოება და ა.შ.
პოლისტირენი იხსნება კეტონებში (კარბონილის ჯგუფის ნაერთი. მაგ., აცეტონი), არომატულ ნახშირწყალბადებში, ალდეჰიდებსა და ეთერებში, არ იხსნება სპირტებში, ძლიერ მედეგია მჟავების, ტუტეებისა და წყლის მიმართ, ადვილად იღებება, წებდება, მუშავდება მექანიკური მეთოდებით, გამოირჩევა წყალ და ყინვამედეგობით, თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ პოლისტირენი წვადი მასალაა და ხანძრის პირობებში გამოყოფს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის მავნე ნივთიერებებს.
მსოფლიოში გავრცელებულია პოლისტირენის შემდეგი აბრევიატურები: PS – polystyrene (პოლისტირენი), GPPS – general purpose polystyrene (საერთო დანიშნულების პოლისტირენი, არადარტყმამედეგი); MIPS – medium-impact polystyrene (საშუალო დარტყმამედეგი); HIPS – high-impact polystyrene (დარტყმამედეგი პოლისტირენი); EPS – expanded polystyrene (აფუებადი პოლისტირენი)
უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოსა და ყოფილ საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში პოლისტირენის სახელწოდებად მიღებული იყო „პოლისტიროლი“. მიგვაჩნია, რომ რუსულ პოლიტიკურ სივრცეში გავრცელებული ეს ტერმინი არ შეესაბამება მის პირველსაწყის დასახელებას.
აფუებული პოლისტირენი
თბოსაიზოლაციო პოლისტირენის ფილა
პოლისტირენის თბოსაიზოლაციო ფილა
იატაკის თბოსაიზოლაციო ფენა
პოლისტირენის ფურცლები
