მეფის საწოლი
| (ერთი მომხმარებლის 5 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''მეფის საწოლი''' - სამეფო კარის უწყება | + | '''მეფის საწოლი''' - სამეფო კარის უწყება [[საქართველო]]ს ერთიან მონარქიაში (კაბინეტი, კანცელარია), სახელმწიფოსა და დომენის მართვის საერთო ცენტრი. |
| − | საწოლშივე იყო განთავსებული სალარო, სადაც ინახებოდა დიდი სასიგელე [[ბეჭედი (საბეჭდავი)|ბეჭედი]], მეფის არქივი, ფული და ძვირფასეულობა. აქვე იყო მეფისა და მისი ოჯახის საცხოვრებელი აპარტამენტები. ამიტომ | + | საწოლშივე იყო განთავსებული სალარო, სადაც ინახებოდა დიდი სასიგელე [[ბეჭედი (საბეჭდავი)|ბეჭედი]], მეფის არქივი, ფული და ძვირფასეულობა. აქვე იყო მეფისა და მისი ოჯახის საცხოვრებელი აპარტამენტები. ამიტომ [[საწოლი]]ს რთული სტრუქტურა და მრავალფუნქციურობა განსაკუთრებულ დაცვას და მომსახურებას საჭიროებდა. თავისი საქმიანობით საწოლთან იყვნენ დაკავშირებული მწიგნობართუხუცესი ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებლი]]ს დროიდან [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი]]), [[მსახურთუხუცესი]], [[მოლარეთუხუცესი]] და [[მეჭურჭლეთუხუცესი]] მათივე ქვემდებარე უწყებების მრავალრიცხოვანი საშუალო და დაბალი მოხელეებითურთ, რომელთაც პერსონალურად ებარათ მეფის საწოლის ფიზიკური დაცვა, მისი მოვლა-დასუფთავება, მეფის, მისი ოჯახის წევრებისა და მოწვეული პირების მომსახურება. |
| + | |||
| + | საწოლიდან ხდებოდა სამეფოს მართვა - აქ იმართებოდა თათბირები უმაღლეს მოხელეებთან, დიპლომატიური მიღებები და საზეიმო წვეულებები. აქ ეწეოდა თავის ძირითად საქმიანობას მეფის პირადი მდივანი - „[[საწოლის მწიგნობარი]]”, რომელიც უწყებრივად ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესს ექვემდებარებოდა. აქ ამზადებდა იგი [[სახელმწიფო]] დოკუმენტებს, რომლებსაც მოლარეთუხუცესი სამეფო [[ბეჭედი (საბეჭდავი)|ბეჭდით]] ამტკიცებდა. საწოლი თან დაჰყვებოდა მეფეს მისი ყოველი გადაადგილებების დროს („რა მეფე აიყაროს“). მის მომსახურე პერსონალს თან დაჰქონდა [[სავაზირო|სავაზიროს]] სხდომებისათვის საჭირო მოწყობილობა და სახელმწიფო ბეჭედი (ეს ნივთეულობა აკიდებული ჰქონდა მეფის სამდივნოს („სიკრიტონის“- secretum) ჯორს, რომელსაც გზაზე შვიდასი შუბოსანი [[მესაწოლე]] იცავდა ([[ხელმწიფის კარის გარიგება]] 1965: 84). | ||
| − | |||
[[ფაილი:Saxlis marTvis struqtura.jpg|ცენტრი|750პქ|]] | [[ფაილი:Saxlis marTvis struqtura.jpg|ცენტრი|750პქ|]] | ||
| + | |||
# მსახურთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: [[მესაწოლეთუხუცესი]], [[მოლარეთუხუცესი]], [[ფარეშთუხუცესი]]. | # მსახურთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: [[მესაწოლეთუხუცესი]], [[მოლარეთუხუცესი]], [[ფარეშთუხუცესი]]. | ||
# მეჭურჭლეთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: საჭურჭლის ნაცვალი, [[მუქიფი]], [[მუშრიბი]], სასახლის მეჭურჭლეები. | # მეჭურჭლეთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: საჭურჭლის ნაცვალი, [[მუქიფი]], [[მუშრიბი]], სასახლის მეჭურჭლეები. | ||
| ხაზი 17: | ხაზი 19: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში | + | [[ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში]] |
| − | [[კატეგორია:სამეფო სასახლის | + | [[კატეგორია:სამეფო სასახლის სტრუქტურა საქართველოში]] |
მიმდინარე ცვლილება 22:50, 18 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით
მეფის საწოლი - სამეფო კარის უწყება საქართველოს ერთიან მონარქიაში (კაბინეტი, კანცელარია), სახელმწიფოსა და დომენის მართვის საერთო ცენტრი.
საწოლშივე იყო განთავსებული სალარო, სადაც ინახებოდა დიდი სასიგელე ბეჭედი, მეფის არქივი, ფული და ძვირფასეულობა. აქვე იყო მეფისა და მისი ოჯახის საცხოვრებელი აპარტამენტები. ამიტომ საწოლის რთული სტრუქტურა და მრავალფუნქციურობა განსაკუთრებულ დაცვას და მომსახურებას საჭიროებდა. თავისი საქმიანობით საწოლთან იყვნენ დაკავშირებული მწიგნობართუხუცესი (დავით აღმაშენებლის დროიდან მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი), მსახურთუხუცესი, მოლარეთუხუცესი და მეჭურჭლეთუხუცესი მათივე ქვემდებარე უწყებების მრავალრიცხოვანი საშუალო და დაბალი მოხელეებითურთ, რომელთაც პერსონალურად ებარათ მეფის საწოლის ფიზიკური დაცვა, მისი მოვლა-დასუფთავება, მეფის, მისი ოჯახის წევრებისა და მოწვეული პირების მომსახურება.
საწოლიდან ხდებოდა სამეფოს მართვა - აქ იმართებოდა თათბირები უმაღლეს მოხელეებთან, დიპლომატიური მიღებები და საზეიმო წვეულებები. აქ ეწეოდა თავის ძირითად საქმიანობას მეფის პირადი მდივანი - „საწოლის მწიგნობარი”, რომელიც უწყებრივად ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესს ექვემდებარებოდა. აქ ამზადებდა იგი სახელმწიფო დოკუმენტებს, რომლებსაც მოლარეთუხუცესი სამეფო ბეჭდით ამტკიცებდა. საწოლი თან დაჰყვებოდა მეფეს მისი ყოველი გადაადგილებების დროს („რა მეფე აიყაროს“). მის მომსახურე პერსონალს თან დაჰქონდა სავაზიროს სხდომებისათვის საჭირო მოწყობილობა და სახელმწიფო ბეჭედი (ეს ნივთეულობა აკიდებული ჰქონდა მეფის სამდივნოს („სიკრიტონის“- secretum) ჯორს, რომელსაც გზაზე შვიდასი შუბოსანი მესაწოლე იცავდა (ხელმწიფის კარის გარიგება 1965: 84).
- მსახურთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: მესაწოლეთუხუცესი, მოლარეთუხუცესი, ფარეშთუხუცესი.
- მეჭურჭლეთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: საჭურჭლის ნაცვალი, მუქიფი, მუშრიბი, სასახლის მეჭურჭლეები.
- ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: საწოლის მწიგნობარი, ზარადხანის მწიგნობარი, მწიგნობართუხუცესის ეჯიბი.
- ამირსპასალარის უწყების მთავარი მოხელები: ამირახორი, მეაბჯერეთუხუცსი, ზარადხანისუხუცესი, მეჯინიბეთუხუცესი.
- მანდატურთუხუცესის უწყების მთავარი მოხელები: ამირეჯიბი, გამგეთუხუცესი/ეზოსმოძღვარი, ეჯიბები.
[რედაქტირება] წყარო
ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში
