ბეტონი
| (2 მომხმარებლების 16 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ბეტონი''' (ფრანგ. béton ბეტონი < ლათ. bitūmen მინერალური ფისი; ასფალტი) | + | '''ბეტონი''' – (ფრანგ. béton ბეტონი < ლათ. bitūmen მინერალური [[ფისი]]; [[ასფალტი]]), ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი [[საშენი მასალა]], რომელიც დამზადებულია [[ღორღი]]ს (ხრეშის), [[ქვიშა|ქვიშის]], [[ცემენტი]]სა და წყლის ნარევისაგან. |
'''სიმკვრივის მიხედვით არის:''' განსაკუთრებით მძიმე (ზემძიმე), მძიმე, მსუბუქი და ზემსუბუქი. | '''სიმკვრივის მიხედვით არის:''' განსაკუთრებით მძიმე (ზემძიმე), მძიმე, მსუბუქი და ზემსუბუქი. | ||
| − | '''შემკვრელი მასალის მიხედვით:''' ცემენტის, | + | '''[[შემკვრელი]] მასალის მიხედვით:''' ცემენტის, [[კირი]]ს, წიდის, სილიკატური, [[თაბაშირი|თაბაშირის]], [[ასფალტბეტონი]], [[პოლიმერბეტონი]] და სხვა. |
| − | '''დანიშნულების მიხედვით:''' ჩვეულებრივი (სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობა), ჰიდროტექნიკური, საგზაო, თბოსაიზოლაციო, დეკორატიული, სპეცდანიშნულების (ქიმიურად მდგრადი, | + | '''დანიშნულების მიხედვით:''' ჩვეულებრივი (სამრეწველო და [[სამოქალაქო მშენებლობა]]), ჰიდროტექნიკური, საგზაო, თბოსაიზოლაციო, დეკორატიული, სპეცდანიშნულების (ქიმიურად მდგრადი, ცეცხლმედეგი, ყინვამედეგი, წყალშეუღწევი, გამოსხივებისგან დასაცავი და სხვ.); |
| − | '''შემვსების მიხედვით:''' მკვრივი (მძიმე ბეტონები), ფოროვანი (მსუბუქი ბეტონები) და სპეციალური (მხურვალმედეგი ან ქიმიური გარემოსადმი მედეგი); | + | '''შემვსების მიხედვით:''' მკვრივი ([[მძიმე ბეტონი|მძიმე ბეტონები]]), ფოროვანი ([[მსუბუქი ბეტონი|მსუბუქი ბეტონები]]) და სპეციალური (მხურვალმედეგი ან ქიმიური გარემოსადმი მედეგი); |
'''სტრუქტურის მიხედვით:''' მკვრივი სტრუქტურის (შემვსებებს შორის სივრცე მთლიანად შევსებულია გამყარებული მჭიდა მასალით), ფოროვანი, დაფოროვნებული, უჯრედოვანი და მსხვილფოროვანი; | '''სტრუქტურის მიხედვით:''' მკვრივი სტრუქტურის (შემვსებებს შორის სივრცე მთლიანად შევსებულია გამყარებული მჭიდა მასალით), ფოროვანი, დაფოროვნებული, უჯრედოვანი და მსხვილფოროვანი; | ||
| − | '''გამყარების პირობების მიხედვით:''' ბუნებრივი გამყარების, თბური დამუშავების (ატმოსფერული წნევისას), ავტოკლავური დამუშავების (მაღალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში); | + | '''გამყარების პირობების მიხედვით:''' ბუნებრივი გამყარების, თბური დამუშავების (ატმოსფერული წნევისას), [[ავტოკლავური ბეტონი|ავტოკლავური]] დამუშავების (მაღალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში); |
| − | '''შემვსების სისხოს მიხედვით:''' ჩვეულებრივი მსხვილ და წვრილ შემვსებებზე და წვრილმარცვლოვანი, მკვრივი სტრუქტურის, დამზადებული ცემენტის მჭიდა მასალისა და წვრილი, მკვრივი შემვსების – ქვიშის გამოყენებით. | + | '''შემვსების სისხოს მიხედვით:''' ჩვეულებრივი მსხვილ და წვრილ შემვსებებზე და წვრილმარცვლოვანი, მკვრივი სტრუქტურის, დამზადებული ცემენტის მჭიდა მასალისა და წვრილი, მკვრივი შემვსების – [[ქვიშა|ქვიშის]] გამოყენებით. |
| − | '''მზიდი | + | '''მზიდი [[რკინაბეტონი]]ს კონსტრუქციებისათვის გამოყენებული ბეტონი შემოკლებულად იწოდება:''' მძიმე ბეტონი (მჭიდა მასალა – ცემენტი, შემვსებები – მკვრივი სტრუქტურის დამსხვრეული მთის [[ქანი]], ღორღი ან მდინარის ხრეში და [[კვარცის ქვიშა]]); მსუბუქი ბეტონი (მჭიდა მასალა – ცემენტი, შემვსებები – ფოროვანი, ბუნებრივი ([[პემზა]], [[ტუფი]], [[ნიჟარქვა]]), ხელოვნური ([[კერამზიტი]], [[წიდა]] და სხვ.) მსხვილი და წვრილი. |
| − | ბეტონის ხარისხის ძირითადი მაჩვენებელია მისი სიმტკიცე კუმშვაზე, რომლის მიხედვითაც დადგინდება ბეტონის კლასი და მარკა. ბეტონი ხისტი მასალაა, მისი სიმტკიცე კუმშვაზე რამდენჯერმე მეტია გაჭიმვის სიმტკიცეზე. გამჭიმი ძაბვების მისაღებად ახდენენ ბეტონის დაარმირებას | + | ბეტონის ხარისხის ძირითადი მაჩვენებელია მისი [[ბეტონის სიმტკიცე|სიმტკიცე]] კუმშვაზე, რომლის მიხედვითაც დადგინდება [[ბეტონის კლასი]] და [[ბეტონის მარკა|მარკა]]. ბეტონი ხისტი მასალაა, მისი სიმტკიცე კუმშვაზე რამდენჯერმე მეტია გაჭიმვის სიმტკიცეზე. გამჭიმი ძაბვების მისაღებად ახდენენ ბეტონის [[დაარმირება|დაარმირებას]] [[ფოლადი]]ს ღეროებით და მიიღება [[რკინაბეტონი]]. რკინაბეტონში [[არმატურა]]ს აწყობენ ისე, რომ გამჭიმი ძაბვები გადაეცეს არმატურას, მკუმშავი კი – ბეტონს. ბეტონისა და არმატურის ერთობლივი მუშაობა განპირობებულია მათი კარგი შეჭიდულობითა და ტემპერატურული გაფართოების თითქმის ერთნაირი კოეფიციენტით. ამასთან ბეტონი იცავს არმატურას კოროზიისაგან. თუმცა ამ ბოლო წლებში გამოჩნდა და გამოიყენება არალითონური არმატურა (ძირითადად პოლიმერული [[კომპოზიტი]]), რომელსაც [[კოროზია]] არ ემუქრება. უშუალოდ [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]]ზე დამზადებულ კონსტრუქციას მონოლითური ეწოდება, ხოლო ქარხანასა და პოლიგონზე დამზადებულსა და შემდგომ დამონტაჟებულს [[სამშენებლო მოედანი|სამშენებლო მოედანზე]] – ანაკრები. |
მიმდინარე ცვლილება 15:07, 2 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
ბეტონი – (ფრანგ. béton ბეტონი < ლათ. bitūmen მინერალური ფისი; ასფალტი), ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საშენი მასალა, რომელიც დამზადებულია ღორღის (ხრეშის), ქვიშის, ცემენტისა და წყლის ნარევისაგან.
სიმკვრივის მიხედვით არის: განსაკუთრებით მძიმე (ზემძიმე), მძიმე, მსუბუქი და ზემსუბუქი.
შემკვრელი მასალის მიხედვით: ცემენტის, კირის, წიდის, სილიკატური, თაბაშირის, ასფალტბეტონი, პოლიმერბეტონი და სხვა.
დანიშნულების მიხედვით: ჩვეულებრივი (სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობა), ჰიდროტექნიკური, საგზაო, თბოსაიზოლაციო, დეკორატიული, სპეცდანიშნულების (ქიმიურად მდგრადი, ცეცხლმედეგი, ყინვამედეგი, წყალშეუღწევი, გამოსხივებისგან დასაცავი და სხვ.);
შემვსების მიხედვით: მკვრივი (მძიმე ბეტონები), ფოროვანი (მსუბუქი ბეტონები) და სპეციალური (მხურვალმედეგი ან ქიმიური გარემოსადმი მედეგი);
სტრუქტურის მიხედვით: მკვრივი სტრუქტურის (შემვსებებს შორის სივრცე მთლიანად შევსებულია გამყარებული მჭიდა მასალით), ფოროვანი, დაფოროვნებული, უჯრედოვანი და მსხვილფოროვანი;
გამყარების პირობების მიხედვით: ბუნებრივი გამყარების, თბური დამუშავების (ატმოსფერული წნევისას), ავტოკლავური დამუშავების (მაღალი წნევისა და ტემპერატურის პირობებში);
შემვსების სისხოს მიხედვით: ჩვეულებრივი მსხვილ და წვრილ შემვსებებზე და წვრილმარცვლოვანი, მკვრივი სტრუქტურის, დამზადებული ცემენტის მჭიდა მასალისა და წვრილი, მკვრივი შემვსების – ქვიშის გამოყენებით.
მზიდი რკინაბეტონის კონსტრუქციებისათვის გამოყენებული ბეტონი შემოკლებულად იწოდება: მძიმე ბეტონი (მჭიდა მასალა – ცემენტი, შემვსებები – მკვრივი სტრუქტურის დამსხვრეული მთის ქანი, ღორღი ან მდინარის ხრეში და კვარცის ქვიშა); მსუბუქი ბეტონი (მჭიდა მასალა – ცემენტი, შემვსებები – ფოროვანი, ბუნებრივი (პემზა, ტუფი, ნიჟარქვა), ხელოვნური (კერამზიტი, წიდა და სხვ.) მსხვილი და წვრილი.
ბეტონის ხარისხის ძირითადი მაჩვენებელია მისი სიმტკიცე კუმშვაზე, რომლის მიხედვითაც დადგინდება ბეტონის კლასი და მარკა. ბეტონი ხისტი მასალაა, მისი სიმტკიცე კუმშვაზე რამდენჯერმე მეტია გაჭიმვის სიმტკიცეზე. გამჭიმი ძაბვების მისაღებად ახდენენ ბეტონის დაარმირებას ფოლადის ღეროებით და მიიღება რკინაბეტონი. რკინაბეტონში არმატურას აწყობენ ისე, რომ გამჭიმი ძაბვები გადაეცეს არმატურას, მკუმშავი კი – ბეტონს. ბეტონისა და არმატურის ერთობლივი მუშაობა განპირობებულია მათი კარგი შეჭიდულობითა და ტემპერატურული გაფართოების თითქმის ერთნაირი კოეფიციენტით. ამასთან ბეტონი იცავს არმატურას კოროზიისაგან. თუმცა ამ ბოლო წლებში გამოჩნდა და გამოიყენება არალითონური არმატურა (ძირითადად პოლიმერული კომპოზიტი), რომელსაც კოროზია არ ემუქრება. უშუალოდ მშენებლობაზე დამზადებულ კონსტრუქციას მონოლითური ეწოდება, ხოლო ქარხანასა და პოლიგონზე დამზადებულსა და შემდგომ დამონტაჟებულს სამშენებლო მოედანზე – ანაკრები.
