ვექტორული აღრიცხვა
(ახალი გვერდი: '''ვექტორული აღრიცხვა''' – მათემატიკის დარგი, რომელშიც შეისწა...) |
(→წყარო) |
||
| (ერთი მომხმარებლის 2 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ვექტორული აღრიცხვა''' – მათემატიკის დარგი, რომელშიც შეისწავლება ვექტორებზე ოპერაციების თვისებები. ვექტორული აღრიცხვა იყოფა ვექტორულ ალგებრად და ვექტორულ ანალიზად. ვექტორული ალგებრა სწავლობს მუდმივ ვექტორებს, ვექტორული ანალიზი კი – ცვლად ვექტორებს – ფუნქციებს, რომელთა მნიშვნელობანი ვექტორებია (ვექტორ-ფუნქციები). | + | '''ვექტორული აღრიცხვა''' – [[მათემატიკა|მათემატიკის]] დარგი, რომელშიც შეისწავლება [[ვექტორი|ვექტორებზე]] ოპერაციების თვისებები. ვექტორული აღრიცხვა იყოფა [[ვექტორული ალგებრა|ვექტორულ ალგებრად]] და [[ვექტორული ანალიზი|ვექტორულ ანალიზად]]. ვექტორული [[ალგებრა]] სწავლობს მუდმივ ვექტორებს, ვექტორული ანალიზი კი – [[ცვლადი|ცვლად]] ვექტორებს – [[ფუნქცია (მათემატიკური)|ფუნქციებს]], რომელთა მნიშვნელობანი ვექტორებია ([[ვექტორ-ფუნქცია|ვექტორ-ფუნქციები]]). |
| − | ვექტორული აღრიცხვა წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში, რაც განაპირობა მექანიკისა და ფიზიკის მოთხოვნებმა, ვინაიდან მრავალი ფიზიკური სიდიდის (მაგ., ძალა, სიჩქარე, აჩქარება და სხვ.) აღწერა არ შეიძლებოდა მხოლოდ მისი რიცხვობრივი მნიშვნელობით; მათი სრული აღწერისათვის საჭირო იყო მიმართულების მითითებაც. | + | ვექტორული აღრიცხვა წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში, რაც განაპირობა [[მექანიკა|მექანიკისა]] და ფიზიკის მოთხოვნებმა, ვინაიდან მრავალი ფიზიკური [[სიდიდე (მათემატიკა)|სიდიდის]] (მაგ., ძალა, [[სიჩქარე]], [[აჩქარება (მათემატიკა)|აჩქარება]] და სხვ.) აღწერა არ შეიძლებოდა მხოლოდ მისი [[რიცხვი (მათემატიკა)|რიცხვობრივი]] მნიშვნელობით; მათი სრული აღწერისათვის საჭირო იყო [[მიმართულება (მათემატიკური)|მიმართულების]] მითითებაც. |
| − | ვექტორულ აღრიცხვას საფუძველი ჩაუყარეს უ. ჰამილტონისა და პ. გრასმანის გამოკვლევებმა. ვექტორულ აღრიცხვას თანამედროვე სახე მისცა ჯ. გიბსმა. | + | ვექტორულ აღრიცხვას საფუძველი ჩაუყარეს [[ჰამილტონი უილიამ როუან|უ. ჰამილტონისა]] და პ. გრასმანის გამოკვლევებმა. ვექტორულ აღრიცხვას თანამედროვე სახე მისცა ჯ. გიბსმა. |
| − | ვექტორული აღრიცხვა წარმოადგენს დიფერენციალური გეომეტრიის, ველის თეორიის, მექანიკის მრავალრიცხვოვანი ამოცანის ამოხსნის ძირითად იარაღს. | + | ვექტორული აღრიცხვა წარმოადგენს [[დიფერენციალური გეომეტრია|დიფერენციალური გეომეტრიის]], [[ველი (ალგებრული)|ველის]] [[თეორია|თეორიის]], მექანიკის მრავალრიცხვოვანი [[ამოცანა (მათემატიკა)|ამოცანის]] [[ამოხსნა|ამოხსნის]] ძირითად იარაღს. |
| ხაზი 13: | ხაზი 13: | ||
[[კატეგორია:მათემატიკა]] | [[კატეგორია:მათემატიკა]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ვექტორი]] |
მიმდინარე ცვლილება 13:51, 19 ივლისი 2024 მდგომარეობით
ვექტორული აღრიცხვა – მათემატიკის დარგი, რომელშიც შეისწავლება ვექტორებზე ოპერაციების თვისებები. ვექტორული აღრიცხვა იყოფა ვექტორულ ალგებრად და ვექტორულ ანალიზად. ვექტორული ალგებრა სწავლობს მუდმივ ვექტორებს, ვექტორული ანალიზი კი – ცვლად ვექტორებს – ფუნქციებს, რომელთა მნიშვნელობანი ვექტორებია (ვექტორ-ფუნქციები).
ვექტორული აღრიცხვა წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში, რაც განაპირობა მექანიკისა და ფიზიკის მოთხოვნებმა, ვინაიდან მრავალი ფიზიკური სიდიდის (მაგ., ძალა, სიჩქარე, აჩქარება და სხვ.) აღწერა არ შეიძლებოდა მხოლოდ მისი რიცხვობრივი მნიშვნელობით; მათი სრული აღწერისათვის საჭირო იყო მიმართულების მითითებაც.
ვექტორულ აღრიცხვას საფუძველი ჩაუყარეს უ. ჰამილტონისა და პ. გრასმანის გამოკვლევებმა. ვექტორულ აღრიცხვას თანამედროვე სახე მისცა ჯ. გიბსმა.
ვექტორული აღრიცხვა წარმოადგენს დიფერენციალური გეომეტრიის, ველის თეორიის, მექანიკის მრავალრიცხვოვანი ამოცანის ამოხსნის ძირითად იარაღს.