ბალანჩივაძე ანდრია
(→წყარო) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 2 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:BalanCivaZe andria.jpg|thumb|150პქ|ანდრია ბალანჩივაძე]] | [[ფაილი:BalanCivaZe andria.jpg|thumb|150პქ|ანდრია ბალანჩივაძე]] | ||
| − | '''ბალანჩივაძე ანდრია მელიტონის ძე''' - (19. V. 1906, პეტერბურგი, – 28. IV. 1992, [[თბილისი]]), | + | '''ბალანჩივაძე ანდრია მელიტონის ძე''' - (19. V. 1906, პეტერბურგი, – 28. IV. 1992, [[თბილისი]]), კომპოზიტორი, ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე (1968 — 1973), [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის]] პროფესორი, საქართველოს სსრ და სსრ კავშირის სახალხო არტისტი, სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს არაერთი მოწვევის დეპუტატი, ლენინის ორდენისა და სხვა ორდენების კავალერი, სსრ კავშირის სახელმწიფო პრემიის ორგზის ლაურეატი, სოციალისტური შრომის გმირი, [[შოთა რუსთაველის სახელობის პრემია|შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის]] ლაურეატი (1969). |
| − | 1927 დაამთავრა თბილისის კონსერვატორიის [[ფორტეპიანო]]სა (ი. აისბერგის კლასი) და კომპოზიციის (მ. იპოლიტოვ-ივანოვის კლასი) განხრით. 1927-31 სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში ა. ჟიტომირსკის (კომპოზიცია) და მ. იუდინას (ფორტეპიანო) ხელმძღვანელობით. | + | დაიბადა 1906 წელს პეტერბურგში, პირველდაწყებითი მუსიკალური განათლება მიიღო ქუთაისში, მამამისის, ცნობილი ქართველი კომპოზიტორის, [[მელიტონ ბალანჩივაძე|მელიტონ ბალანჩივაძის]] მიერ დაარსებულ მუსიკალურ სასწავლებელში, 1927 დაამთავრა თბილისის კონსერვატორიის [[ფორტეპიანო]]სა (ი. აისბერგის კლასი) და კომპოზიციის (მ. იპოლიტოვ-ივანოვის კლასი) განხრით. 1927-31 სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში ა. ჟიტომირსკის (კომპოზიცია) და მ. იუდინას (ფორტეპიანო) ხელმძღვანელობით. |
1931-იდან ბალანჩივაძე ინტენსიურ შემოქმედებით, პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას ეწევა. 1931-34 კ. მარჯანიშვილის სახელობის და მუშა-ახალგაზრდობის თეატრების სამუსიკო ნაწილის გამგე და კომპოზიტორია; 1937-იდან [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|თბილისის კონსერვატორიის]] საკომპოზიციო კლასის ხელმძღვანელი (1940-იდან პროფესორი). 19 41-49 [[საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრი]]ს სამხატვრო ხელმძღვანელი. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა [[საქართველოს კომპოზიტორთა შემოქმედებითი კავშირი|საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირს]]. ბალანჩივაძე ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. მისი მოწაფეები არიან: [[ლაღიძე რევაზ|რ. ლაღიძე]], [[ჩიმაკაძე არჩილ|ა. ჩიმაკაძე]], [[შავერზაშვილი ალექსანდრე|ა. შავერზაშვილი]], [[მილორავა შოთა|შ. მილორავა]], [[კვერნაძე ბიძინა|ბ. კვერნაძე]], [[თევდორაძე ოთარ|ო. თევდორაძე]], [[დავითაშვილი მერი|მ. დავითაშვილი]] და სხვ. | 1931-იდან ბალანჩივაძე ინტენსიურ შემოქმედებით, პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას ეწევა. 1931-34 კ. მარჯანიშვილის სახელობის და მუშა-ახალგაზრდობის თეატრების სამუსიკო ნაწილის გამგე და კომპოზიტორია; 1937-იდან [[თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია|თბილისის კონსერვატორიის]] საკომპოზიციო კლასის ხელმძღვანელი (1940-იდან პროფესორი). 19 41-49 [[საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრი]]ს სამხატვრო ხელმძღვანელი. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა [[საქართველოს კომპოზიტორთა შემოქმედებითი კავშირი|საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირს]]. ბალანჩივაძე ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. მისი მოწაფეები არიან: [[ლაღიძე რევაზ|რ. ლაღიძე]], [[ჩიმაკაძე არჩილ|ა. ჩიმაკაძე]], [[შავერზაშვილი ალექსანდრე|ა. შავერზაშვილი]], [[მილორავა შოთა|შ. მილორავა]], [[კვერნაძე ბიძინა|ბ. კვერნაძე]], [[თევდორაძე ოთარ|ო. თევდორაძე]], [[დავითაშვილი მერი|მ. დავითაშვილი]] და სხვ. | ||
| ხაზი 8: | ხაზი 8: | ||
ბალანჩივაძე ავტორია პირველი ქართული [[ბალეტი|ბალეტისა]] „მთების გული“ (1936 რომელიც დაიდგა სსრკ მრავალი თეატრის სცენაზე). მასვე ეკუთვნის [[ბალეტი|ბალეტები]]: „ცხოვრების ფურცლები“ (1961 დაიდგა სსრკ [[დიდი თეატრი|დიდ თეატრში]]) და „მწირი“ (1964). [[ოპერა|ოპერები]] „მზია“ და „ოქროს ქორწილი“. ბალანჩივაძეს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული სიმფონიური (5 სიმფონია) და საფორტეპიანო მუსიკის განვითარებაში. ფართოდ აღიარებულია მისი პირველი [[სიმფონია]] (1944), პოპულარულია III საფორტეპიანო კონცერტი (1952). აღსანიშნავია აგრეთვე ბალანჩივაძის საფორტეპიანო პიესები: „ცეკვა“, „ხორუმი“, „[[ბალადა]]“, „ნოქტიურნი“, „სამაია“, [[სიმფონიური სურათი|სიმფონიური სურათები]] „რიწის ტბა“, „კრწანისის ბრძოლა“. კომპოზიტორმა მუსიკალურად გააფორმა რუსთაველის სახელობის თეატრში 30-ზე მეტი [[სპექტაკლი]]. | ბალანჩივაძე ავტორია პირველი ქართული [[ბალეტი|ბალეტისა]] „მთების გული“ (1936 რომელიც დაიდგა სსრკ მრავალი თეატრის სცენაზე). მასვე ეკუთვნის [[ბალეტი|ბალეტები]]: „ცხოვრების ფურცლები“ (1961 დაიდგა სსრკ [[დიდი თეატრი|დიდ თეატრში]]) და „მწირი“ (1964). [[ოპერა|ოპერები]] „მზია“ და „ოქროს ქორწილი“. ბალანჩივაძეს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული სიმფონიური (5 სიმფონია) და საფორტეპიანო მუსიკის განვითარებაში. ფართოდ აღიარებულია მისი პირველი [[სიმფონია]] (1944), პოპულარულია III საფორტეპიანო კონცერტი (1952). აღსანიშნავია აგრეთვე ბალანჩივაძის საფორტეპიანო პიესები: „ცეკვა“, „ხორუმი“, „[[ბალადა]]“, „ნოქტიურნი“, „სამაია“, [[სიმფონიური სურათი|სიმფონიური სურათები]] „რიწის ტბა“, „კრწანისის ბრძოლა“. კომპოზიტორმა მუსიკალურად გააფორმა რუსთაველის სახელობის თეატრში 30-ზე მეტი [[სპექტაკლი]]. | ||
| − | ბალანჩივაძე ორგზის იყო სსრკ სახელმწიფო პრემიის [[ლაურეატი]] (1946, 1947), ხოლო | + | ბალანჩივაძე ორგზის იყო სსრკ სახელმწიფო პრემიის [[ლაურეატი]] (1946, 1947), ხოლო რუსთაველის სახელობის პრემია მას მიენიჭა IV საფორტეპიანო კონცერტისათვის (1969). |
''ა. წულუკიძე'' | ''ა. წულუკიძე'' | ||
| ხაზი 18: | ხაზი 18: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | + | * [[მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] |
| − | + | * [[რუსთაველის პრემიის ლაურეატები]] | |
[[კატეგორია:კომპოზიტორები]] | [[კატეგორია:კომპოზიტორები]] | ||
[[კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები]] | [[კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები]] | ||
| + | [[კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები]] | ||
[[კატეგორია:რუსთაველის პრემიის ლაურეატები]] | [[კატეგორია:რუსთაველის პრემიის ლაურეატები]] | ||
[[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტები]] | [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტები]] | ||
| − | [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურიატები ]] | + | [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემიის ლაურიატები]] |
[[კატეგორია:საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარეები]] | [[კატეგორია:საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარეები]] | ||
| + | [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები]] | ||
[[კატეგორია:ბალანჩივაძეები]] | [[კატეგორია:ბალანჩივაძეები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 12:32, 6 აგვისტო 2025 მდგომარეობით
ბალანჩივაძე ანდრია მელიტონის ძე - (19. V. 1906, პეტერბურგი, – 28. IV. 1992, თბილისი), კომპოზიტორი, ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე (1968 — 1973), თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პროფესორი, საქართველოს სსრ და სსრ კავშირის სახალხო არტისტი, სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს არაერთი მოწვევის დეპუტატი, ლენინის ორდენისა და სხვა ორდენების კავალერი, სსრ კავშირის სახელმწიფო პრემიის ორგზის ლაურეატი, სოციალისტური შრომის გმირი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1969).
დაიბადა 1906 წელს პეტერბურგში, პირველდაწყებითი მუსიკალური განათლება მიიღო ქუთაისში, მამამისის, ცნობილი ქართველი კომპოზიტორის, მელიტონ ბალანჩივაძის მიერ დაარსებულ მუსიკალურ სასწავლებელში, 1927 დაამთავრა თბილისის კონსერვატორიის ფორტეპიანოსა (ი. აისბერგის კლასი) და კომპოზიციის (მ. იპოლიტოვ-ივანოვის კლასი) განხრით. 1927-31 სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში ა. ჟიტომირსკის (კომპოზიცია) და მ. იუდინას (ფორტეპიანო) ხელმძღვანელობით.
1931-იდან ბალანჩივაძე ინტენსიურ შემოქმედებით, პედაგოგიურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას ეწევა. 1931-34 კ. მარჯანიშვილის სახელობის და მუშა-ახალგაზრდობის თეატრების სამუსიკო ნაწილის გამგე და კომპოზიტორია; 1937-იდან თბილისის კონსერვატორიის საკომპოზიციო კლასის ხელმძღვანელი (1940-იდან პროფესორი). 19 41-49 საქართველოს სახელმწიფო სიმფონიური ორკესტრის სამხატვრო ხელმძღვანელი. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირს. ბალანჩივაძე ეროვნული საკომპოზიციო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. მისი მოწაფეები არიან: რ. ლაღიძე, ა. ჩიმაკაძე, ა. შავერზაშვილი, შ. მილორავა, ბ. კვერნაძე, ო. თევდორაძე, მ. დავითაშვილი და სხვ.
ბალანჩივაძე ავტორია პირველი ქართული ბალეტისა „მთების გული“ (1936 რომელიც დაიდგა სსრკ მრავალი თეატრის სცენაზე). მასვე ეკუთვნის ბალეტები: „ცხოვრების ფურცლები“ (1961 დაიდგა სსრკ დიდ თეატრში) და „მწირი“ (1964). ოპერები „მზია“ და „ოქროს ქორწილი“. ბალანჩივაძეს დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული სიმფონიური (5 სიმფონია) და საფორტეპიანო მუსიკის განვითარებაში. ფართოდ აღიარებულია მისი პირველი სიმფონია (1944), პოპულარულია III საფორტეპიანო კონცერტი (1952). აღსანიშნავია აგრეთვე ბალანჩივაძის საფორტეპიანო პიესები: „ცეკვა“, „ხორუმი“, „ბალადა“, „ნოქტიურნი“, „სამაია“, სიმფონიური სურათები „რიწის ტბა“, „კრწანისის ბრძოლა“. კომპოზიტორმა მუსიკალურად გააფორმა რუსთაველის სახელობის თეატრში 30-ზე მეტი სპექტაკლი.
ბალანჩივაძე ორგზის იყო სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1946, 1947), ხოლო რუსთაველის სახელობის პრემია მას მიენიჭა IV საფორტეპიანო კონცერტისათვის (1969).
ა. წულუკიძე
