ალავიძე მიხეილ
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Mixeil alavidze.JPG|thumb|მიხეილ ალავიძე ]] | [[ფაილი:Mixeil alavidze.JPG|thumb|მიხეილ ალავიძე ]] | ||
| − | '''მიხეილ ალავიძე''' – (24.V.1916, სოფ. საირმე, ცაგერის რაიონი, – 28. IX. 1996. ქუთაისი), ფილოლოგი, ისტორიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1955). | + | '''მიხეილ ალავიძე''' – (24.V.1916, სოფ. [[საირმე (სოფელი)|საირმე]], ცაგერის რაიონი, – 28. IX. 1996. ქუთაისი), ფილოლოგი, ისტორიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1955). |
| − | დაწყებითი განათლება მიიღო სოფელ საირმესა და ლაილაშში. 1938 დაამთავრა ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. აქვე ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე კითხულობდა ქართული გრამატიკის, სტილისტიკისა და დიალექტოლოგიის კურსებს. | + | დაწყებითი განათლება მიიღო სოფელ საირმესა და ლაილაშში. 1938 დაამთავრა ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. აქვე ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე კითხულობდა ქართული [[გრამატიკა|გრამატიკის]], [[სტილისტიკა|სტილისტიკისა]] და [[დიალექტოლოგია|დიალექტოლოგიის]] კურსებს. |
| − | საყურადღებოა ალავიძის გამოკვლევები | + | საყურადღებოა ალავიძის გამოკვლევები [[ქართველოლოგია]]ში. იგი საფუძვლიანად იცნობდა [[ქართველური ენები|ქართველურ ენათა]] [[ლექსიკა]]სა და [[ტოპონიმიკა]]ს. იკვლევდა ქართულ-ზანურ და ქართულ-სვანურ [[სუბსტრატი (ლინგვისტიკა)|სუბსტრატთა]] პრობლემებს, [[იმერული დიალექტი|იმერულ]], [[რაჭული დიალექტი|რაჭულ]] და [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმურ დიალექტთა]] ურთიერთმიმართებას, ალავიძის გამოკვლევებმა ლეჩხუმურ დიალექტს საკუთარი ადგილი მიუჩინა ქართულ კილოთა შორის. მნიშვნელოვანია მისი ნაშრომი „ლეჩხუმური ლექსიკონი“. |
| + | |||
| + | მ. ალავიძე დაინტერესებული იყო ქართული [[სალიტერატურო ენა|სალიტერატურო ენის]] ისტორიის საკითხებით. მუშაობდა მწერლის ენის, სტილისა და პოეტიკის საკითხებზე ([[ბარათაშვილი ნიკოლოზ|ნ. ბარათაშვილი]]ს ენის ხალხურობა, [[ილია ჭავჭავაძე|ილია]] და [[დედაენა]], [[ვაჟა-ფშაველა]]ს პოეტური ენის [[სინტაქსი]]). „ქართული ენის განმარტებით ლექსიკონში“ აისახა [[იმერეთი|იმერეთსა]] და რაჭა-ლეჩხუმში მის მიერ მოპოვებული მასალა. შეადგინა მწერლის ლექსიკონები: „დ. კლდიაშვილის ლექსიკონი“ ([[კლდიაშვილი დავით|დ. კლდიაშვილი]], თხზულებათა სრული კრებული ორ ტომად, ტ. II, თბ., 1952), „ნ. ლორთქიფანიძის ლექსიკონი“ (ალ. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის შრომები, 14, 1971). არნ. ჩიქობავასთან ერთად გამოსცა ქ. ძოწენიძის მონოგრაფია იმერულ დიალექტზე (ორტომეული). | ||
''ლ. კვანტალიანი'' | ''ლ. კვანტალიანი'' | ||
16:04, 31 მაისი 2024-ის ვერსია
მიხეილ ალავიძე – (24.V.1916, სოფ. საირმე, ცაგერის რაიონი, – 28. IX. 1996. ქუთაისი), ფილოლოგი, ისტორიკოსი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1955).
დაწყებითი განათლება მიიღო სოფელ საირმესა და ლაილაშში. 1938 დაამთავრა ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. აქვე ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე კითხულობდა ქართული გრამატიკის, სტილისტიკისა და დიალექტოლოგიის კურსებს.
საყურადღებოა ალავიძის გამოკვლევები ქართველოლოგიაში. იგი საფუძვლიანად იცნობდა ქართველურ ენათა ლექსიკასა და ტოპონიმიკას. იკვლევდა ქართულ-ზანურ და ქართულ-სვანურ სუბსტრატთა პრობლემებს, იმერულ, რაჭულ და ლეჩხუმურ დიალექტთა ურთიერთმიმართებას, ალავიძის გამოკვლევებმა ლეჩხუმურ დიალექტს საკუთარი ადგილი მიუჩინა ქართულ კილოთა შორის. მნიშვნელოვანია მისი ნაშრომი „ლეჩხუმური ლექსიკონი“.
მ. ალავიძე დაინტერესებული იყო ქართული სალიტერატურო ენის ისტორიის საკითხებით. მუშაობდა მწერლის ენის, სტილისა და პოეტიკის საკითხებზე (ნ. ბარათაშვილის ენის ხალხურობა, ილია და დედაენა, ვაჟა-ფშაველას პოეტური ენის სინტაქსი). „ქართული ენის განმარტებით ლექსიკონში“ აისახა იმერეთსა და რაჭა-ლეჩხუმში მის მიერ მოპოვებული მასალა. შეადგინა მწერლის ლექსიკონები: „დ. კლდიაშვილის ლექსიკონი“ (დ. კლდიაშვილი, თხზულებათა სრული კრებული ორ ტომად, ტ. II, თბ., 1952), „ნ. ლორთქიფანიძის ლექსიკონი“ (ალ. წულუკიძის სახელობის ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის შრომები, 14, 1971). არნ. ჩიქობავასთან ერთად გამოსცა ქ. ძოწენიძის მონოგრაფია იმერულ დიალექტზე (ორტომეული).
ლ. კვანტალიანი
