ცა (ეგვიპტურ მითოლოგიაში)
ცა – ეგვიპტელებს ცა წარმოდგენილი ჰყავდათ, როგორც ღვთაებრივი არსება, რომელიც ქალღმერთ ნუტში იყო ინკორპორირებული.
ჰელიოპოლისში ნუტი ენეადის წევრი და გების (მიწა) ცოლი იყო. აქ „მაღალ“, „შორეულ“ ქალბატონს ეძახდნენ. ითვლებოდა, რომ ის ყოველ დილას თავიდან ბადებდა მზეს, რომელსაც საღამოს ყლაპავდა. ის ვარსკვლავების დედაც იყო, და მას „ათას სულიანს“, ან „ათას ვარსკვლავიანს“ ეძახდნენ. ამას გარდა, ცასთან ბევრი მითოლოგიური წარმოდგენა იყო დაკავშირებული. ერთ-ერთი უძველესი წარმოდგენით, ცა იყო უზარმაზარი შევარდენი, მისი თვალები კი მზე და მთვარე. ცის ეს წარმოდგენა ეხმაურება ადრედინასტიურ (ფარაონ ჯეტის ეპოქის) გამოსახულებას სპილოს ძვლის სავარცხელზე, სადაც ცა წარმოდგენილია, როგორც შევარდნის ორი ფრთისაგან შემდგარი სახურავი. უფრო გვიან ამ კომბინაციამ ფრთოსანი დისკოს სახე მიიღო, რომელიც ქვეყნის სიმბოლო გახდა და მას ყველა ტაძრის კედელზე ათავსებდნენ.ცა წარმოიდგინებოდა ასევე, როგორც ძროხა, რომელიც პირველყოფილი წყლებიდან ამოცურდა. შევარდნის და ძროხის ციურ ასოციაციებთან არის დაკავირებული დიდი ეგვიპტური ძროხის სახის ქალღმერთის, ხატხორის სახელი, რომელიც ეგვიპტურად „ხორის სახლს“ ნიშნავს. ცას წარმოიდგენდნენ ასევე, როგორც სახურავს, რომელიც ოთხ ბოძს ეჭირა ქვეყნიერების დასასრულში, ან ცისფერი წყლის დინებას მიწის თავზე.
ეგვიპტელები ასხვავებდენ ასევე დღის ცას, ღამის ცას, რომელიც გარდაცვლილთა სამყაროსთან და დატთან იყო დაკავშირებული, და მესამე ცას, რომელიც, ამოპირქვავებული, დედამიწას ქვემოდან ეკვროდა. მითები ზეცის წარმოშობის შესახებ მოგვითხრობენ დროზე, როცა მიწა და ცა გაერთიანებული იყო. სწორედ მათი გაყოფის შედეგად წარმოიშვა ცა. ჰელიოპოლისში უმნიშვნელოვანესად ითვლებოდა „ცის დღესასწაულები“, რომლებიც ახალი და ძველი მთვარის დღეებში ტარდებოდა. ცის მნიშვნელობაზე ეგვიპტელის ფსიქოლოგიაში მეტყველებს ისიც, რომ ცის და მისი სხვადასხა ნაწილის აღსანიშნავად ეგვიპტურ ენაში უამრავი სიტყვა არსებობს.
