ჰისტრიონი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(→წყარო) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''ჰისტრიონი''' — (ლათ. histrions, histrio), | '''ჰისტრიონი''' — (ლათ. histrions, histrio), | ||
| − | # მსახიობი ძველ [[ | + | # მსახიობი ძველ რომში. ჰისტრიონები აყალიბებდნენ [[დასი|დასს]], რომელსაც ხელმძღვანელობდა დასის რომელიმე წევრი. დასაწყისში თამაშობდნენ უნიღბოდ, შემდგომ კი, I ს. ძვ.წ. ბერძნული თეატრის გავლენით, გამოდიოდნენ [[ნიღაბი (თეატრალური)|ნიღბებით]]. ქალების [[როლი (მსახიობის)|როლებს]] ასრულებდნენ მამაკაცები. ჰისტრიონების დასი შედგენილი იყო ყველაზე დაბალ სოციალურ საფეხურზე მყოფი მოქალაქეებისგან, რომელთა შორის იყვნენ მონებიც. მათ არ გააჩნდათ მოქალაქეობრივი უფლებები და შესაძლო იყო ფიზიკურადაც დასჯილიყვნენ. მხოლოდ ის ჰისტრიონთაგანი, ვინც მოიპოვებდა სახელს და პოპულარობას, სარგებლობდა პატივით და დაფასებით. |
| − | + | ||
| + | # შუასაუკუნეების ეპოქის მოხეტიალე მსახიობი (IX-XIII სს.). ჰისტრიონი ერთდროულად იყო მთხრობელი, მუსიკოსი, მოცეკვავე, ტანმოვარჯიშე, ცხოველების მწვრთნელი (და ა.შ.). | ||
| + | ჰისტრიონების ხელოვნება დაიყო ცალკეულ მიმართულებებად: [[საცირკო ხელოვნება]], მთხრობელ-შემსრულებელი, პოეტი – [[სიმღერა|სიმღერების]] შემქმნელი [[ტრუბადურები]] და [[ტრუვერი|ტრუვერები]] (შუასაუკუნეების პირველი დრამატურგები ჟ. ბოდელი და ადამ დე ლა ალი იყვნენ ტრუვერები). ჰისტრიონები ქმნიდნენ „საძმოებს“. სხვადასხვა ქვეყნებში ჰისტრიონებს სხვადასხვაგვარად ერქვათ: საფრანგეთში – [[ჟონგლიორი (თეატრი)|ჟონგლიორები]], იტალიაში – [[მიმი (თეატრი)|მიმები]], გერმანიაში – [[შპილმანი|შპილმანები]], ესპანეთში – [[ხუგლიარები]], პოლონეთში – ფრანკები, რუსეთში – [[სკომოროხები]], საქართველოში – [[ბერიკა|ბერიკები]]. არსებობდა ჰისტრიონების ნაირსახეობაც – [[ვაგანტები]]. მე-13 საუკუნის დასასრულს ჰისტრიონები დამკვიდრდნენ ქალაქებში და შეუერთდნენ სხვა თეატრალურ დასებს. | ||
| + | |||
| + | ==იხილე აგრეთვე== | ||
| + | [[მოხეტიალე დასები]] | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ | + | [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]] |
[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | ||
[[კატეგორია:რომაული თეატრი]] | [[კატეგორია:რომაული თეატრი]] | ||
[[კატეგორია:მოხეტიალე მსახიობები]] | [[კატეგორია:მოხეტიალე მსახიობები]] | ||
12:16, 19 მაისი 2023-ის ვერსია
ჰისტრიონი — (ლათ. histrions, histrio),
- მსახიობი ძველ რომში. ჰისტრიონები აყალიბებდნენ დასს, რომელსაც ხელმძღვანელობდა დასის რომელიმე წევრი. დასაწყისში თამაშობდნენ უნიღბოდ, შემდგომ კი, I ს. ძვ.წ. ბერძნული თეატრის გავლენით, გამოდიოდნენ ნიღბებით. ქალების როლებს ასრულებდნენ მამაკაცები. ჰისტრიონების დასი შედგენილი იყო ყველაზე დაბალ სოციალურ საფეხურზე მყოფი მოქალაქეებისგან, რომელთა შორის იყვნენ მონებიც. მათ არ გააჩნდათ მოქალაქეობრივი უფლებები და შესაძლო იყო ფიზიკურადაც დასჯილიყვნენ. მხოლოდ ის ჰისტრიონთაგანი, ვინც მოიპოვებდა სახელს და პოპულარობას, სარგებლობდა პატივით და დაფასებით.
- შუასაუკუნეების ეპოქის მოხეტიალე მსახიობი (IX-XIII სს.). ჰისტრიონი ერთდროულად იყო მთხრობელი, მუსიკოსი, მოცეკვავე, ტანმოვარჯიშე, ცხოველების მწვრთნელი (და ა.შ.).
ჰისტრიონების ხელოვნება დაიყო ცალკეულ მიმართულებებად: საცირკო ხელოვნება, მთხრობელ-შემსრულებელი, პოეტი – სიმღერების შემქმნელი ტრუბადურები და ტრუვერები (შუასაუკუნეების პირველი დრამატურგები ჟ. ბოდელი და ადამ დე ლა ალი იყვნენ ტრუვერები). ჰისტრიონები ქმნიდნენ „საძმოებს“. სხვადასხვა ქვეყნებში ჰისტრიონებს სხვადასხვაგვარად ერქვათ: საფრანგეთში – ჟონგლიორები, იტალიაში – მიმები, გერმანიაში – შპილმანები, ესპანეთში – ხუგლიარები, პოლონეთში – ფრანკები, რუსეთში – სკომოროხები, საქართველოში – ბერიკები. არსებობდა ჰისტრიონების ნაირსახეობაც – ვაგანტები. მე-13 საუკუნის დასასრულს ჰისტრიონები დამკვიდრდნენ ქალაქებში და შეუერთდნენ სხვა თეატრალურ დასებს.
