ჭიშკრის წიგნი
(ახალი გვერდი: '''ჭიშკრის წიგნი''' – მიცვალებულთა კულტის ლიტერატურის ნაწარმო...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
'''ჭიშკრის წიგნი''' – მიცვალებულთა კულტის ლიტერატურის ნაწარმოები, რომელიც [[ეგვიპტის ახალი სამეფო|ახალი სამეფო]]ს დროის [[ფარაონი|ფარაონების]] [[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|სამარხებში]] ჩნდება. | '''ჭიშკრის წიგნი''' – მიცვალებულთა კულტის ლიტერატურის ნაწარმოები, რომელიც [[ეგვიპტის ახალი სამეფო|ახალი სამეფო]]ს დროის [[ფარაონი|ფარაონების]] [[სამარხი (ძველი ეგვიპტე)|სამარხებში]] ჩნდება. | ||
| − | წიგნმა ჩვენამდე ყოველგვარი სათაურის გარეშე მოაღწია, მისი დასათაურება შინაარსის [[ლაიტმოტივი]]ს მიხედვით მოხდა. წიგნის შინაარსი მოგვითხრობს მზის ღვთაების და მასთან ერთად გარდაცვლილების [[ქვესკნელი|ქვესკნელში]] ღამის მგზავრობის შესახებ, დასავლეთიდან აღმოსავლეთით. საერთო შინაარსით ის [[ამდუატი]]ს მსგავსია, მაგრამ აქ ძირითად სიძნელეს წარმოადგენს ჭიშკრების გადალახვა ყოველი საათის დასასრულს. მათ [[დემონები]] და ცეცხლის მაფურთხებელი გველები დარაჯობენ და ჭიშკრების გადალახვა, ყოველ შემდეგ საათს, მხოლოდ ვედრების და შელოცვების საშუალებით არის შესაძლებელი. წიგნში განსხვავებულია მზის ღვთაების „ანტურაჟიც“. განსხვავებით ამდუატის უამრავი ღმერთისაგან, აქ [[ბარკა]]ში მასთან მხოლოდ [[სია (ღვთაება)|სია]] და ხეკა არიან. მზის ბარკის კაბინაზე, რომელშიც მზის ღვთაება ზის, შემოხვეულია მფარველი [[გველი]] (ის ყოველ საათში იცვლება). | + | წიგნმა ჩვენამდე ყოველგვარი სათაურის გარეშე მოაღწია, მისი დასათაურება შინაარსის [[ლაიტმოტივი]]ს მიხედვით მოხდა. წიგნის შინაარსი მოგვითხრობს მზის ღვთაების და მასთან ერთად გარდაცვლილების [[ქვესკნელი|ქვესკნელში]] ღამის მგზავრობის შესახებ, დასავლეთიდან აღმოსავლეთით. საერთო შინაარსით ის [[ამდუატი]]ს მსგავსია, მაგრამ აქ ძირითად სიძნელეს წარმოადგენს ჭიშკრების გადალახვა ყოველი საათის დასასრულს. მათ [[დემონები]] და ცეცხლის მაფურთხებელი გველები დარაჯობენ და ჭიშკრების გადალახვა, ყოველ შემდეგ საათს, მხოლოდ ვედრების და შელოცვების საშუალებით არის შესაძლებელი. წიგნში განსხვავებულია მზის ღვთაების „ანტურაჟიც“. განსხვავებით ამდუატის უამრავი ღმერთისაგან, აქ [[ბარკა]]ში მასთან მხოლოდ [[სია (ღვთაება)|სია]] და [[ხეკა]] არიან. მზის ბარკის კაბინაზე, რომელშიც მზის ღვთაება ზის, შემოხვეულია მფარველი [[გველი]] (ის ყოველ საათში იცვლება). |
წიგნი ძირითადად ნახატებისაგან შედგება, ტექსტი ნახატების განმარტებას წარმოადგენს. მეხუთე და მეექვსე საათებს შორის მგზავრობის მონოტონურობას არღვევს [[ოსირისი]]ს დარბაზი, სადაც თავად ოსირისი ზის მაღალ ტახტზე, უფრო გვიანდელ პერიოდებში კი ფეხზე დგას. მის დარბაზში ხშირად გამოსახულია არა მზის ღვთაება, არამედ ფარაონი, რაც გარდაცვლილი ფარაონის ოსირისთან გაიგივებას ასახავს. წიგნის დასასრულს ნაჩვენებია მზის ამოსვლა პირველყოფილი წყლებიდან. ამდუატთან ერთად, ჭიშკრის წიგნი ახალი სამეფოს პერიოდის სამეფო მიცვალებულთა ტექსტების კრებულს წარმოადგენს. ყველაზე ძველი ტექსტი ნაპოვნია ხორემხების სამარხში და შემდეგ მისი მოთავსება ტრადიციული ხდება XIX და XX დინასტიის ფარაონთა სამარხების კედლებზე და სარკოფაგებზე. გვიანდელ პერიოდში ის ჩვეულებრივი მოკვდავების სარკოფაგებზეც თავსდება. | წიგნი ძირითადად ნახატებისაგან შედგება, ტექსტი ნახატების განმარტებას წარმოადგენს. მეხუთე და მეექვსე საათებს შორის მგზავრობის მონოტონურობას არღვევს [[ოსირისი]]ს დარბაზი, სადაც თავად ოსირისი ზის მაღალ ტახტზე, უფრო გვიანდელ პერიოდებში კი ფეხზე დგას. მის დარბაზში ხშირად გამოსახულია არა მზის ღვთაება, არამედ ფარაონი, რაც გარდაცვლილი ფარაონის ოსირისთან გაიგივებას ასახავს. წიგნის დასასრულს ნაჩვენებია მზის ამოსვლა პირველყოფილი წყლებიდან. ამდუატთან ერთად, ჭიშკრის წიგნი ახალი სამეფოს პერიოდის სამეფო მიცვალებულთა ტექსტების კრებულს წარმოადგენს. ყველაზე ძველი ტექსტი ნაპოვნია ხორემხების სამარხში და შემდეგ მისი მოთავსება ტრადიციული ხდება XIX და XX დინასტიის ფარაონთა სამარხების კედლებზე და სარკოფაგებზე. გვიანდელ პერიოდში ის ჩვეულებრივი მოკვდავების სარკოფაგებზეც თავსდება. | ||
მიმდინარე ცვლილება 23:34, 15 ნოემბერი 2024 მდგომარეობით
ჭიშკრის წიგნი – მიცვალებულთა კულტის ლიტერატურის ნაწარმოები, რომელიც ახალი სამეფოს დროის ფარაონების სამარხებში ჩნდება.
წიგნმა ჩვენამდე ყოველგვარი სათაურის გარეშე მოაღწია, მისი დასათაურება შინაარსის ლაიტმოტივის მიხედვით მოხდა. წიგნის შინაარსი მოგვითხრობს მზის ღვთაების და მასთან ერთად გარდაცვლილების ქვესკნელში ღამის მგზავრობის შესახებ, დასავლეთიდან აღმოსავლეთით. საერთო შინაარსით ის ამდუატის მსგავსია, მაგრამ აქ ძირითად სიძნელეს წარმოადგენს ჭიშკრების გადალახვა ყოველი საათის დასასრულს. მათ დემონები და ცეცხლის მაფურთხებელი გველები დარაჯობენ და ჭიშკრების გადალახვა, ყოველ შემდეგ საათს, მხოლოდ ვედრების და შელოცვების საშუალებით არის შესაძლებელი. წიგნში განსხვავებულია მზის ღვთაების „ანტურაჟიც“. განსხვავებით ამდუატის უამრავი ღმერთისაგან, აქ ბარკაში მასთან მხოლოდ სია და ხეკა არიან. მზის ბარკის კაბინაზე, რომელშიც მზის ღვთაება ზის, შემოხვეულია მფარველი გველი (ის ყოველ საათში იცვლება).
წიგნი ძირითადად ნახატებისაგან შედგება, ტექსტი ნახატების განმარტებას წარმოადგენს. მეხუთე და მეექვსე საათებს შორის მგზავრობის მონოტონურობას არღვევს ოსირისის დარბაზი, სადაც თავად ოსირისი ზის მაღალ ტახტზე, უფრო გვიანდელ პერიოდებში კი ფეხზე დგას. მის დარბაზში ხშირად გამოსახულია არა მზის ღვთაება, არამედ ფარაონი, რაც გარდაცვლილი ფარაონის ოსირისთან გაიგივებას ასახავს. წიგნის დასასრულს ნაჩვენებია მზის ამოსვლა პირველყოფილი წყლებიდან. ამდუატთან ერთად, ჭიშკრის წიგნი ახალი სამეფოს პერიოდის სამეფო მიცვალებულთა ტექსტების კრებულს წარმოადგენს. ყველაზე ძველი ტექსტი ნაპოვნია ხორემხების სამარხში და შემდეგ მისი მოთავსება ტრადიციული ხდება XIX და XX დინასტიის ფარაონთა სამარხების კედლებზე და სარკოფაგებზე. გვიანდელ პერიოდში ის ჩვეულებრივი მოკვდავების სარკოფაგებზეც თავსდება.
