ატიკა
ატიკა – (ბერძ. Αττική), პერიფერია საბერძნეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ატიკა შუა საბერძნეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ნახევარკუნძულია. მისი ტერიტორია 2650 კვ.კმ, ნიადაგი ქვიანი და უნაყოფოა, სამაგიეროდ მდიდარია ლავრეიონის ვერცხლისა და ტყვიის მადნით, მარმარილოთი და ჭურჭლისათვის საუკეთესო თიხით. ატიკას სამი მხრიდან ზღვა ესაზღვრება და შესანიშნავი ბუნებრივი ნავსადგურები აქვს: პირეოსი, ფალერონი და ელევსინი. ატიკის დასავლეთით კითერონის მთაა, აღმოსავლეთით ტყეებით მდიდარი, მარმარილოთი ცნობილი პარნეტის, გიმეთისა და პენტელიკონის მთები. ატიკა ცენტრალური საბერძნეთის ყოფილ ატიკის პრეფექტურას უტოლდება და ატიკის ისტორიულ რეგიონზე უფრო დიდ ტერიტორიას მოიცავს.
ისტორია
უძველესი დროიდან ატიკაში განვითარებული იყო მიწის დამუშავება, მესაქონლეობა, მეფუტკრეობა, ზეთისხილის და ვაზის კულტურების მოყვანა. პედიონის დაბლობში, ზღვიდან 7 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობდა ქალაქი ათენი, რომელიც წარმოიქმნა ხუთი დასახლების გაერთიანებით: აკარნანია, ელევსინი, კოლოფონი, ფალერონი და მარათონი. ისინი ერთ, ქალაქად გააერთიანა ეგეოსის ვაჟმა თეზევსმა, რომელმაც ეს დამოუკიდებელი დასახლებები გააუქმა, მოახდინა მათი სინოიკიზმი. დასახლებების უხუცესთა საბჭოები და პრიტანები მოსპო და საერთო ადმინისტრაციული ცენტრი ათენის აკროპოლისი შექმნა. ათენის აკროპოლისზე აღმართეს მფარველი ღვთაების, ათენა პალადას და ერეხთეიონის ტაძრები. დაადგინეს, რომ აკროპოლისის მახლობლად, არესის მთაზე შეიკრიბებოდა ქალაქ ათენის უხუცესთა საბჭო – არეოპაგი და იმუშავებდა პრიტანეონი.
ატიკაში მოსახლეობა ნეოლითის ხანიდან არსებობდა, აკროპოლისზე წარმოებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა მიკენის ტიპის სასახლის ნანგრევები აღმოაჩინა, საყურადღებოა მიკენის ხანის სამარხები ეგვიპტური და სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ნივთებით, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ატიკას მიკენურ ეპოქაში სხვადასხვა ქვეყნებთან მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობა ჰქონდა და მის ტერიტორიაზე მნიშვნელოვანი ცენტრი არსებობდა. ლიტერატურული და ისტორიული ძეგლები საინტერესო ცნობებს იძლევა ატიკის უძველესი ისტორიის შესახებ, რომლებმაც ჩვენამდე მოაღწიეს ჰეროდოტეს, თუკიდიდეს, პლატონის, არისტოტელეს, დიოდორე სიცილიელის და პლუტარქეს წყალობით.
